ପ୍ରଥମେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଆତ୍ମା: ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମହତ୍, ପଞ୍ଚଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ମହାନ ଶକ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦିଆଯାଉଛି, କାରଣ ସେ ଅମର ଆତ୍ମା—ସନାତନ, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସଚେତନ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ, ସ୍ୱର୍ଗର ସୀମାନ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଭୂତବିକାଶରେ, ସତ୍ୟର ସୀମାନ୍ତରେ, ମହାନ ଲୋକମାନେ ଓ ଚାରି ରାଜ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହିଛି, ଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠାରେ ଯେଉଁ ଅନୁସୂଚନା ହୋଇଛି, ଭଗବାନ ଏହାକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବାନ ଈଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସୂତ ମହାମୁନି କହିଲେ, “ଏଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲି ଓ ଯୋଗ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲି।” ଏହାପରେ ଭବଦେବ, ଯିଏ ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ତାଙ୍କର କୃପାରେ କାବ୍ୟାଙ୍କ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ ଓ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ପରେ, ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ପାର୍ଷ୍ୱଦେବୀ ଜୟନ୍ତୀ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ, “ତୁମେ କିଏ? କାହାର? ମୁଁ ବିପଦରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ? ତୁମେ ଏତେ ତପସ୍ୱିନୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କାହିଁକି ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁଛ?” ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତି, ନମ୍ରତା, ସଂଯମ ଓ ସ୍ନେହରେ ଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ କହିଲେ, “ଏ ସୁନ୍ଦର କଟିଅଳି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପବତୀ, ତୁମେ କ’ଣ ଚାହୁଁଛ? ତୁମର ଇଚ୍ଛା କ’ଣ? ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ଦେବି, ଯଦିଓ ସେଠିକିଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେବ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ତୁମ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜାଣିପାରିବ, କାହିଁକି ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; କାରଣ, ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ତୁମେ ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିଛ।” ତାଙ୍କର ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ପରେ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଦେଖି, ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏଠାକୁ ମୋର ଉପକାର ପାଇଁ ଆସିଛ। ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଦଶ ବର୍ଷ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ। ଏ ଉତ୍ତମ ନାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି ରଙ୍ଗର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ବର ନିଅ।” ଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ। ଆସ, ଘରକୁ ଯିବା।” ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଜୟନ୍ତୀ ସହ ଦଶ ବର୍ଷ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ମାୟାରେ ଲୀନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କାବ୍ୟା ନିଜ କାମ ସାରି ଆସିଲେ, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଜୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଉପକାର ବୁଝି, ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ। ଏପରି ଅବସରରେ, ବୃହସ୍ପତି ଜାଣିଲେ ଯେ କାବ୍ୟା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ, ତେଣୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ ଏହି ଦଶ ବର୍ଷ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସମୟ ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ଦାଇତ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବୃହସ୍ପତି କାବ୍ୟାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅସୁରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ସ୍ୱାଗତ, ମୋ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ! ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ମୋ ପାଖରେ ଆସିଛି।” ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଯାଇଲେ। ଏହି ଦଶ ବର୍ଷ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ଏକ ନୂତନ ଉଦ୍ବୋଧନା ସହ ଚାଲିଗଲେ। ସମୟ ଶେଷରେ, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ସେ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ କିଏ ଦେଖିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା, “ଏ ଦେବୀ, ଚଳ, ତୁମ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ କିଏ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉ। ଏ ଶୁଭ୍ରମୁଖୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ତିନି ରଙ୍ଗର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ନାରୀ।” ଏହିପରି କଥାରେ ଦେବୀ କହିଲେ, “ଏ ବ୍ରହ୍ମନ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେବନ କର; ଏହି ଧର୍ମ ସାଧୁମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମ ଧର୍ମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବି ନାହିଁ।” ଏହାପରେ, ତେବେ ସେମାନେ ଅସୁରମାନେ କିଏ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବୃହସ୍ପତି କାବ୍ୟାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଅସୁରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋତେ କାବ୍ୟା ବୋଲି ଚିହ୍ନ; ଏହି ଭୂମିରେ ଏହି ଆଙ୍ଗିରସ। ହାୟ, ତୁମେ ମୋ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହେଇଛ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ; ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଏକ କଳା। ସମସ୍ତେ ଅପରିଚିତ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, କିଛି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଭ୍ରମରେ, କାବ୍ୟା ପୁନି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ଗୁରୁ କାବ୍ୟା, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଆଙ୍ଗିରସ। ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଅନୁସରଣ କର, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କର।” ଏପରି କଥାରେ, ସମସ୍ତ ଅସୁର ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦୁଇଞ୍ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ୍ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, “ଏହି ଭ୍ରମିତ ହେଉଛନ୍ତି ଆଙ୍ଗିରସ; ମୁଁ ହେଉଛି ଦାଇତ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ କାବ୍ୟା। ଏହି ରୂପ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର। ସେ ନିଜ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଭ୍ରମିତ କରୁଛନ୍ତି, ଓ ଅସୁରମାନେ।” ଏହା ଶୁଣି ଅସୁରମାନେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଭଗବାନ ନିରନ୍ତର ଆମକୁ ଶାସନ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଆମ ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ଥାନ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।” ତେବେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ନମସ୍କାର କରି ବିନୟ ଦେଖାଇ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଅସୁର ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ସହ କହିଲେ, “ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଆମ ଶୁଭଚିନ୍ତକ ଗୁରୁ; ତୁମେ ଯାଅ, ତୁମେ ଆମ ଗୁରୁ ନୁହଁ।” “ଏହି ଭାର୍ଗବ କିମ୍ବା ଆଙ୍ଗିରସ ହେଉ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଆମେ ନେଇବୁ ନାହିଁ; ଆମେ ଏହି ମହାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବୁ। ତୁମେ ଯାଅ, ଦେରି କରନି, ଓ ସୁଜନ।” ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଅସୁର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନାହିଁ। ବୃହସ୍ପତି ତେବେ ମହା ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ତାପରେ ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଦେଖି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ନାହିଁ।