ଏହିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଚମକୁଥିବା ଓ ହସୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ, ବାମଦେବ, ଈଶାନ ଓ ଗୁଣୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି। ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗା ବାଣ, ଚତୁର୍, ସାରଥି, ସେନାଧୀପତି, ଭୃଗୁଙ୍କ ନାଥ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅଗ୍ନି, କାମ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ପାପୀ, ନିନ୍ଦକ, ଅମିତ୍ର, ମିତ୍ର, ଦିଗଂବର, ଚର୍ମାମ୍ବର ଓ ଭାଗ୍ୟନାଶକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଗୋ-ସ୍ୱାମୀ ଓ ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରାଣ, ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ, ହୋମ ଓ ଅମୃତର ନାଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ‘ଵଷଟ୍’ ଧ୍ୱନିର ଅଧିକ ଚିହ୍ନିତ ପ୍ରଭୁ, ଆନ୍ତରିକ ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଧାରକ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ବିନାଶକ, ଅପସାରକ—ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ କାଳର ଆତ୍ମା, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ମାରୁତ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ପୁରୋହିତ, ପ୍ରଶଂସିତ, ଗୋ-ସ୍ୱାମୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଅନ୍ତିମ ସ୍ନାନ, ଯଜ୍ଞର ଆତ୍ମା, ତପ, ସତ୍ୟ, ବିରକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର। ଯୋଗର ଆତ୍ମା, ଅହିଂସା, ଅଲୋଭ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଭୂ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହ, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଲୋକର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମହତ୍, ତତ୍ତ୍ୱ, ଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ତନ୍ମାତ୍ର, ମହତ୍ ତତ୍ତ୍ୱର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ନିତ୍ୟ, ଅର୍ଥବତ୍, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଚେତନ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ତିନି ଲୋକରେ, ସ୍ୱର୍ଗର ସୀମାନ୍ତରେ, ଭବନ୍ତି ଅବସ୍ଥାରେ, ସତ୍ୟର ସୀମାନ୍ତରେ, ମହାନ୍ତମାନେ ଓ ଚାରି ରାଜ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏ ପ୍ରଶଂସାରେ, ମୋର କୃତ କଥା ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯେଉଁହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଥିବାରୁ, ଦୟାକରି ସେସବୁକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ, ସୂତ ମହାମୁନି କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ଏହିପରି ଉପାସନା ଓ ପ୍ରଶଂସା କରାଗଲା, ଭଗବାନ ଈଶାନ, ନୀଳ-ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣୀ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ, ସେଠାରେ ବସିଥିବା କାବ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ଭବ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଯେଉଁ ଦୃଷ୍ଟି ଚାହାଁଥିଲେ, ତାହା ଦେଲେ ଓ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ସେବିକା ଜୟନ୍ତୀ ହାତ ଯୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଆପଣ କିଏ? କାହାଙ୍କର? ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଥିବାବେଳେ ଆପଣ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ? ଏତେ ତପସ୍ଵିନୀ ହୋଇ ମୋତେ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି?” ତାପରେ, ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କହାଗଲା—“ଏହି ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତି, ନମ୍ରତା, ସଂଯମ ଓ ସ୍ନେହଦ୍ୱାରା, ହେ ଚାରୁନିତମ୍ବିନୀ, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। କ’ଣ ଚାହୁଁଛ, କ’ଣ ଇଛା? ଯେଉଁଠି ବହୁତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେଉ, ଆଜି ମୁଁ ସେ ଦେଇଦେବି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜାଣ, ମୋର ମନସ୍କାମନା କ’ଣ। କାରଣ, ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ହେବାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବ।” ଏପରି କହି, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି ସେ କହିଲେ—“ହେ ଚାରୁନିତମ୍ବିନୀ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହିଳା, ଏଠାରେ ମୋ ଉପକାର ପାଇଁ ଆସିଛ। ତୁମେ ଚାହୁଁଛ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ଦଶବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ସହିତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ରହିବାକୁ। ମୋରୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଅ, ହେ ମୃଦୁବାଦିନୀ, ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣୀ, ଶୁଭନେତ୍ରା।” ସେ କହିଲେ—“ଏହିପରି ହେଉ। ଚଳ, ଘରକୁ ଯିବା।” ଏପରି କହି, ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇ, ଭଗବାନ ଜୟନ୍ତୀ ସହିତ ଦଶବର୍ଷ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କାବ୍ୟଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇ, ସେ ଯେତେବେଳେ ଆସିଲେ, ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। କିନ୍ତୁ, ଜୟନ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚି ରହିଥିବା ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଦୟା ବୁଝି, ପୁନି ଫେରିଗଲେ। ଏଠି, ବୃହସ୍ପତି ଜାଣିଲେ ଯେ କାବ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦଶବର୍ଷ ଯାଏଁ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସମୟ ବୁଝି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରିଥିବାପରି, ସେ କାବ୍ୟଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ସ୍ୱାଗତ, ମୋ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେ! ମୁଁ ତୁମ ଉପକାର ପାଇଁ ଆସିଛି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିଖେଇବି, ଏହି ଜ୍ଞାନ ମୋର ପ୍ରାପ୍ତ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଅସୁରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶିଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ଦଶବର୍ଷ ସମୟରେ, ସେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ଏକ ସମୟରେ ଚଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଝିଅ ଦେବୟାନୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ସେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। କାହିଁକିନା, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସେ କହିଲେ—“ଚଳ, ତୁମର ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା, ହେ ଶୁଭସ୍ମିତା, ଗୁଣବତୀ, ତ୍ରିବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁଷ୍ମତୀ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ କହିଲେ—“ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ସେବା କର; ଏହା ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ଧର୍ମ। ମୁଁ ତୁମର ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବିନାହିଁ।” ତେବେ, ଗଲେ ଓ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦେବଗୁରୁଙ୍କ ଚତୁର୍ ରୂପ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାବ୍ୟ ରୂପେ ଅସୁରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋତେ କାବ୍ୟ ଭାବିବ, ଏହି ଅଙ୍ଗିରା ପୃଥିବୀରେ। ହାୟ, ଦାନବମାନେ! ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୂପେ ତୁମକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଛି।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଦିତିଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ, ଧଳା ଓ କଳାକୁ, ଶୁଭସ୍ମିତାରେ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତେ ଅବାକ୍ ହୋଇ ଦାଉଡ଼ିଲେ, କିଛି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଏପରି ଭ୍ରମିତ ହେବାବେଳେ, କାବ୍ୟ ପୁନି ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।