ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ, ଶୁକ୍ରାଚାର୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଯିବା ପରେ, ମହେଶ୍ୱର ତାହାଁରେ ରହି, ମନ୍ତ୍ର ସାଧନା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଅସୁରମାନେ ଜାଣିଲେ, ଏବଂ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଏହି ସୁଯୋଗରେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ । ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଅସୁର ସେନା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ପଳାଇଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ବିଜୟ ଦେଇ, ଗୁରୁ ତାପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଚୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରି, ନିଜ ବିପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଶିକ୍ଷକ ବିନା, ଅସୁରମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ: "ଆମେ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପାରିବୁନି; ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ, ଆମେ ଆମର ମାତା କାବ୍ୟାଙ୍କ ଶରଣ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।" ଏହି ସମସ୍ୟା ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ଠାରିଲେ; ଶୁକ୍ର ଫେରିଲେ, ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସିଦ୍ଧ ହେବେ ବୋଲି ଠାରିଲେ । ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ କାବ୍ୟାମାତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ । ଭୟଭୀତ ଅସୁରମାନେ ସେଠାରେ ନିରାପତ୍ତି ଲାଗିଲେ । କାବ୍ୟାମାତା ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ: "ଭୟ କର ନାହିଁ, ତୁମେ ମୋ ସମ୍ନିଧାନରେ ଥିଲେ, କୌଣସି ଭୟ ହେବ ନାହିଁ ।" ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଭାବି, ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ପୁନି ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ କାବ୍ୟାମାତା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: "ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରିଦେବି!" ଏହି କଥା କହି, ସେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ଗଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁପରି ବଳିପୀଠି ଭଳି ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ରହିଲେ, ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ । ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୋ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବି ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁରନ୍ଦର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: "ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦହିଦେବି, ମୋ ତାପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଦେଖୁନ୍ତୁ!" ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ମିଳି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଲୋଚନା କଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ପଚାରିଲେ: "ଆମେ କିପରି ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇବା?" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: "ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କର; ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି ।" ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ଏହି ନାରୀ ବଧ କରିବେ । ସେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଆହ୍ୱାନ କରି, ଦେବୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଦେବୀ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇ, ଦେବୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ । ଏହି ଭୟାନକ ନାରୀ ବଧ ଦେଖି, ଭୃଗୁ ମୁନି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: "ନୀତି ଜାଣି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏକ ଅବଧ୍ୟା ନାରୀଙ୍କୁ ବଧ କରିଛ, ଏହିପାଇଁ ତୁମେ ସପ୍ତଜନ୍ମ ମାନବ ଭାବେ ଅବତାର ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।" ଏହି ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମ ହ୍ରାସ ପାଏ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ପୃଥିବୀରେ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ । ଏପରେ, ଭୃଗୁ ଦେବୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ତାଙ୍କ ଦେହ ସହିତ ଯୋଗ କରି, ଜଳ ନେଇ କହିଲେ: "ମୁଁ ଯଦି ସତ୍ୟ କଥା କହିଛି, ମୋ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଯଦି ପ୍ରମାଣିତ, ତେବେ ତୁମେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଉ ।" ଏହି ସତ୍ୟ ବଚନ ଉଚ୍ଚାରଣ ହେବା ସହିତ, ଦେବୀ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଲେ । ଭୃଗୁ ଶୀତଳ ଜଳ ଛିଟିଇ କହିଲେ: "ଜୀବନ୍ତ ରୁହ ।" ଦେବୀ ନିଦ୍ରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ପରି ଉଠିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଧ୍ୱନି ହେଲା: "ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶ୍ରେଷ୍ଠ!" ଏପରି ଭାବେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭୃଗୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କରିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ମନେ ପଡ଼ିଲା । ଭୃଗୁ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ନିଜ ଜାୟାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପରେ, ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏହି ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ, କାବ୍ୟମାନେ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ । ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ କନ୍ୟା ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି କାବ୍ୟା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖି, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ।" ସେ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯାଅ, ସେମାନଙ୍କ ଶ୍ରମ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଭଲ ସେବା କର, ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, କୌଣସି ଅବହେଳା ନ କର ।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ମାନି, ଯୟନ୍ତୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ରୀ କନ୍ୟା, ନିଜ ଧୈର୍ୟ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତି ସହିତ କାବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ଗଲେ । ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ମୃଦୁ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ବଚନରେ କାବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେବା କଲେ, ତାଙ୍କୁ ସଂତୁଷ୍ଟ କଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ତାଙ୍କ ସେବା କଲେ, ଏବଂ ଏକ ଭୟାନକ ହଜାର ବର୍ଷର ଧୂମ ନିୟମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ତିନି କାବ୍ୟାଙ୍କୁ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ । କାବ୍ୟା ସଂତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତାହା ଅନ୍ୟ କେହି କରିନାହାନ୍ତି; ତୁମ ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା—" "ତୁମ ତେଜସ୍ୱିତା ଦେବତାମାନେ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବ; ଯେ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ଓ ଭୃଗୁପୁତ୍ର—" "ଯଜ୍ଞଉପନିଷଦ୍ର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଗୁପ୍ତତା ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ; ସେମାନଙ୍କ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି ।" "ଏହିପରି, ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ହେବ; ଏଭଳି ବର ଦେଇ, ମୁଁ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ସମ୍ମାନିତ କରିଲି ।