ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦମ୍ପତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା, ଯାହାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଓ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କର ତେଜ ଅଧିକ ହେଲା। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ, ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟାର ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ—ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବୋଲି ସ୍ୱୀକୃତ ହେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ମାରୀଚିଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ତାପରେ ସମସ୍ତେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକ୍ରମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଓ କାଳର ଅଧିପତି ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଏକେ ଆକାରରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେନି; ବରଂ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ। ତାପରେ, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟକୁ ଭାବି କହିଲେ, "ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ମୋର ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛ; ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ ପୁନି ତୁମର ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।" ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାଚୀନ ମହାତ୍ମା ଭୃଗୁଙ୍କ ବଂଶକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବରେ କହିବି। ଭୃଗୁଙ୍କ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା ଓ ପୁଲୋମନ୍ଙ୍କ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ପୌଲୋମୀ। ଭୃଗୁଙ୍କ ଠାରୁ ଦେବୀ ପୌଲୋମୀ କବିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ବେଦଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଗୁରୁ, ଶୁକ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଗ୍ରହ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ। ଏହି ଶୁକ୍ର, ଉଶନାସ୍ ଓ କବି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ପିତୃମାନେ ସୋମପାନ କରୁଥିବା ଯେଉଁ ମନସ୍ପୁତି କନ୍ୟା ଅଙ୍ଗି, ସେ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ର ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ହେଲେ। ଏହି ଅଙ୍ଗିଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଚାରି ପୁଅ ହେଲେ—ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ଵରୁତ୍ରି, ଶଣ୍ଡ, ମାର୍କ; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଵରୁତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ—ରଞ୍ଜନ, ପୃଥୁ, ଅଶ୍ମି ଓ ବୃହଦ୍ଗିରି, ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଦେବପୂଜକ। ଅଧର୍ମ ଯଜ୍ଞ ନାଶ ପାଇଁ ସେମାନେ ମନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିବାରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହିମାନେ ସହ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ କରାଇବି।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମଙ୍କ ଜନୀ ଓ ମନକୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ପରେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧର୍ମୀମାନେକୁ ଦଣ୍ଡିତ କଲେ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବେଦିର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୟନ କଲେ। ଏଠାରେ, ସେମାନେ ସାଲଗଛର ଓଲାଇ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ପଡ଼ିଗଲା ଓ ସେଠାରୁ ଖଜୁରି ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏଭଳି ଭାବେ ଭୃଗୁବଂଶୀ ଵରୁତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞରେ ବଧ ହେଲେ। ଏହି ଶୁକ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟା ହେଲେ ଦେଵୟାନୀ। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ତ୍ରିଶିରା, ଅନେକ ଆକାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏକ ମହାନ ସନ୍ତାନ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଥିଲେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାନ୍, ଯିଏ ଯମ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଓ ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ। ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେବତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ଭୃଗୁମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ପୁଅ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ କାବ୍ୟ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ସେମାନଙ୍କ ନାମ—ଭୁଵନ, ଭାଵନ, କ୍ରତୁ, ଶ୍ରବା, ମୂର୍ଧା, ବ୍ୟଶୟ, ବ୍ୟଶୃଷ, ପ୍ରସବ, ଏବଂ ଅଜା ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାଦଶ ଲୋକପତି ଭାବେ ପୂଜିତ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଭୃଗୁମାନେ ଯଜ୍ଞଦେବତା ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଛନ୍ତି। ପୌଲୋମୀ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଣ୍ଡିତ, ଶାନ୍ତ ଓ ବଳଶାଳୀ। ଗର୍ଭର ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ଚ୍ୟବନ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କ ରୋଷରୁ ପ୍ରାଚେତସରୁ ଅଧ୍ୱାନା ନାମକ ଅଜର ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ସୁକନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଆତ୍ମବାନ୍ ଓ ଦଧୀଚି, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଦଧୀଚି ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସାରସ୍ୱତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ନାହୁଷ ବଂଶର ମହିଳା ରୁଚି ଆତ୍ମବାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଉର୍ବ ନାମକ ମହାନ ଋଷି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଉରୁ ଭାଗ ଫାଟି ବାହାରିଲେ। ଔର୍ବ ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ। ଋଚୀକ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜମଦଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଭୃଗୁବଂଶର ରୁଚିରୁ ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁବଂଶୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁବଂଶୀ ଅଗ୍ନିରୁ ଜମଦଗ୍ନି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରେଣୁକା ଏକ ସନ୍ତାନ ଦେଲେ—ରାମ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଗୁଣର ସମ୍ମିଳନ ଓ ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ। ଔର୍ବଙ୍କୁ ଏକଶ ଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ଜମଦଗ୍ନି ଓ ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ହଜାର ଭାର୍ଗବ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଭାର୍ଗବ ବାହ୍ୟ ଶାଖାରେ ଜଣାଶୁଣା—ଵତ୍ସ, ବିଶ୍ୱ, ଅଶ୍ୱିଷେଣ, ପାଣ୍ଡ, ପଥ୍ୟ, ଓ ଶୌନକ; ଏହି ସାତଜଣ ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ଶାଖା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏବେ ଆଗ୍ନିର ଦେଉଳ ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶର କଥା ଶୁଣ। ଏହି ବଂଶରୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ ଓ ପ୍ରଧାନ ଆଙ୍ଗିରସ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମାରୀଚିଙ୍କ କନ୍ୟା ସୁରୂପା, କାର୍ଦ୍ଦମୀ, ସ୍ୱରାଟ୍ ଓ ମନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପଥ୍ୟା—ଏହି ତିନିଜଣ ଅଥର୍ବାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ। ଏମିତି ଅଥର୍ବାଙ୍କ ଉତ୍ତରଧିକାରୀମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସୁରୂପାଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି, ସ୍ୱରାଟ୍କୁ ଗୌତମ, ଏବଂ ବାମଦେବ, ଉତଥ୍ୟ, ଉଶିଜ ଭଳି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପଥ୍ୟାଙ୍କୁ ଧିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାନସାଙ୍କୁ ସଂବର୍ତ୍ତ, ଏହିପରି ଭିନ୍ନ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଉତଥ୍ୟଙ୍କୁ ଶରଦ୍ୱାନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।