ଏହି ଦିନଗୁଡିକର କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ଧକା ଗୋତ୍ରର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଶତୃଘ୍ନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନ, ଭଙ୍ଗକାରାର ବିନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଏହି ଘଟଣାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ। ସ୍ବଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେବା ଭୟରେ ସେ ଏହାକୁ ଅନ୍ଦେଖି କଲେ। ଆକୃରୁର ଦ୍ୱାରକା ଛାଡ଼ି ଯିବା ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମେଘ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଏହାର ଫଳରେ ଭୂମି ଶୁଷ୍କ ହେଇଗଲା, ଅନ୍ନାଭାବ ଆସିଗଲା। ତେବେ କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକାମାନେ ଆକୃରୁରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଆକୃରୁର ତିନିବାର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ, ଏବେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସାଗର ଗର୍ଭରେ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଯଦୁମହାପ୍ରଭୁ ଆକୃରୁର ନିଜ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଭଉଣୀକୁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପଣିଅନ୍ତି ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଆନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ ରତ୍ନ ବଭ୍ରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା। ସେ ଆକୃରୁରଙ୍କୁ ସଭାରେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ହାତରେ ଯେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଅଛି, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ରୋଷ ରଖିନାହିଁ।" ଷାଠି ବର୍ଷ ପରେ, ଯେ ରୋଷ ମୋର ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଗଭୀର ହୋଇ ରହିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ସାତ୍ୱତଗଣଙ୍କ ସଭାରେ, ବଭ୍ରୁ ଶାନ୍ତ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଏହି ରତ୍ନ ଦେଲେ। ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ବଭ୍ରୁଙ୍କ ହାତରୁ ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରି ସନ୍ତୋଷରେ ପୁନି ବଭ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଭ୍ରୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରି ଅତିଜ୍ଵଳମାନ ହେଲେ। ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ କୁ ମିଥ୍ୟା ଭାବି ମିଥ୍ୟା ଘୋଷଣା କରିଥାଏ, ସେ କେବେ ତର ଲୋକକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୃଷ୍ଣି ଗୋତ୍ରର ଅନ୍ତିମ ପୁତ୍ର ଠାରୁ ଅନିମିତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକ, ସତ୍ୟରେ ନିର୍ମଳ, ତାଙ୍କୁ ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଭୂତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଗନ୍ଧର, ଏହିମାନେ ଭୂତିଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ପ୍ରଶ୍ନିଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଶ୍ଵଫାଲ୍କ ଓ ଚିତ୍ରକ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଶ୍ଵଫାଲ୍କ ଏକ ମହାରାଜା, ଧର୍ମାତ୍ମା। ସେ ଯେଉଁଠି ବସନ୍ତି, ସେଠି କେବେ ରୋଗ କିମ୍ବା ଖରା ହେଉନାହିଁ। ଏକଥା ଦୁଇବାର ଜନ୍ମିତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଶୀର ମହାରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଷା ହେଲା ନାହିଁ। ସେଠି ଶ୍ଵଫାଲ୍କଙ୍କୁ ବସାଇଲେ; ତାଙ୍କ ବସିବାରୁ ବର୍ଷା ହେଲା। ଶ୍ଵଫାଲ୍କ ନିର୍ମଳ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗାଈ ଦେଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଦିନୀ ନିଜ ମାତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଥିଲେ, ଜନ୍ମ ନେଲେନାହିଁ। ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭରୁ ଦିନକୁ କହିଥିଲେ, "ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ମ ନିଅ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି! କାହିଁକି ରହୁଛ?" ଗାନ୍ଦିନୀ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ, "ମୁଁ ଦିଆଯିବି, ତେବେ ଜନ୍ମ ନେବି; ଯଦି ମୋତେ ଚାହିଁଛ, ତେବେ ଏହିପରି ହେଉ।" ତାଙ୍କ ପିତା "ଏହିପରି ହେଉ" କହି ଚାହିଦା ପୂରଣ କଲେ। ଏହି ଦାନୀ, ଯଜ୍ଞକାରୀ, ବୀର, ଶିକ୍ଷିତ, ଅତିଥିପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଆକୃରୁର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ଶ୍ଵଫାଲ୍କ ଦାନରେ ଉତ୍ତମ। ଉପମଙ୍ଗୁ, ମଙ୍ଗୁର, ମୃଦୁର, ଅରିମେଜୟ, ଗିରିରକ୍ଷ, ଯକ୍ଷ, ଶତୃଘ୍ନ, ବାରିମର୍ଦନ; ଧର୍ମଭୃତ, ଶୃଷ୍ଟଚୟ, ବର୍ଗମୋଚ, ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ; ଆବାହା, ପ୍ରତିବାହା, ଓ ବାସୁଦେବା, ଉତ୍ତମ ନାରୀ। ଆକୃରୁର ଓ ଉଗ୍ରସେନ ଠାରୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ: ଦେବ ଓ ଅନୁପଦେବ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ। ଚିତ୍ରକଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ହେଲେ: ପୃଥୁ, ବିପୃଥୁ, ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ଅଶ୍ୱବାହୁ, ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, କଗବେଷଣ। ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅଶ୍ୱ, ସୁବର୍ମା, ବର୍ମଚର୍ମଭୃତ, ଅଭୂମି, ବହୁଭୂମି, ଓ ଦୁଇ ଜନା ନାରୀ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରବଣା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସତ୍ୟକା, କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ: କକୁଦ, ଭଜମାନ, ଶମୀକ, ବଳବର୍ହିଷ। କକୁଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃଷ୍ଟି, ବୃଷ୍ଟିଙ୍କ ପୁତ୍ର କପୋତରୋମା; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରେବତ। ତାଙ୍କ ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ସାଥୀ, ଚନ୍ଦନ-ଉଦକ-ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କୁ ଅଭିଜିତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁନର୍ବସୁ; ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଏହି ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞଶାଳାର ମଧ୍ୟରୁ, ଶିକ୍ଷିତ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଦାନୀ, ଯଜ୍ଞକାରୀ ପୁନର୍ବସୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଜନା ପୁତ୍ର: ବାହୁବାଣ ଓ ଅଜିତ; ଆହୁକ ଓ ଆହୁକୀ, ଦୁଇଜନା, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ଆହୁକ ବିଷୟରେ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ, ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ, ଧ୍ୱଜ ଓ ସେନା ସହିତ। ଦଶ ହଜାର ରଥ ଗଜ୍ଜନ ଶବ୍ଦରେ ଥିଲେ; ସେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ଦାନ ଦେବାରେ କଞ୍ଜୁଷ ନୁହେଁ। ସେ କେବେ ଅଶୁଦ୍ଧ, ଅଧର୍ମୀ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ଦୁର୍ବଳ ନୁହେଁ; ଏହି ଆହୁକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃତି ବିଷୟରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ଧଳା ସେବକ ଓ ଅଶ୍ୱମାନେ ଯୁବା ଖେଳାରେ, ଏଠାରେ ଅସୀ ଯୁଗଳ ଯୁକ୍ତ ଅଶ୍ୱ ଥିଲେ, ଆହୁକ ଏହିପରି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଏକାଇଶ ହଜାର ଭୋଜ ହାତୀ ଚାନ୍ଦି ଓ ସୁନା ଅଭରଣରେ ଚମକିଲେ। ଏହିପରି ହଜାର ହଜାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ, ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ଘଣ୍ଟି ଭୂମିରେ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ଏଭଳି ଏହି ଗୋତ୍ରର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରା, ତାଙ୍କ ଶୂରତା, ଦାନୀତ୍ୱ, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଗଥା।