ସବର୍ଣ୍ଣା ମନେ କଲେ, “ମୋର ଏକ ଏମନି ପୁତ୍ର ହେଉ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ଏହି ଭାବରେ ସେ ନିଜେ ଜଳକୁ ଛୁଇଁଲେ। ସେଉଁଠି, ତାଙ୍କର ଏଇ ସ୍ପର୍ଶରେ ନଦୀ ଏକ ଋଷିର ରୂପ ନେଲେ, ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଲେ। ସବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କ ମନ ଏତେ ଚିନ୍ତାରେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଗଲା, ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: “ମୁଁ ଏମିତି କୌଣସି ମହିଳାକୁ ଭେଟିପାରୁନାହିଁ, ଯାହାର ପୁତ୍ର ଏପରି ହେବେ।” ତେଣୁ, ସେ ନିଜେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣର ଏକ ପୁତ୍ର ଦେବାବୃଦ୍ଧ ରାଜାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନିଅ। ଏହି ଦିନ, ମୁଁ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ହେଉଛି।” ତାଙ୍କ ନିଜ ହାତ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ ଯେପରି ଚାହିଁଥିଲେ, ସେପରି ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ କନ୍ୟା ରୂପ ଧାରଣ କରି ସାବିତ୍ରୀ ନାମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟ କହିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ନବମ ମାସରେ, ଏହି ନଦୀଦେବୀ ଏକ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ବଂଶରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁରାତନ ଶ୍ଲୋକ ଗାଉଥିଲେ, ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିଲେ। ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଭ୍ରୁ ମାନବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଏହି ବଂଶର ପঁଚଷଠି ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସତରି ହଜାର ପୁରୁଷ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଏକ ଦାନଶୀଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରିୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସାତ୍ତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ସୁମହାଭୋଜ ଓ ମାର୍ତ୍ତିକାବଳ ଉତ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଗାନ୍ଧାରୀ ସୁମିତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଥିଲେ; ମାଦ୍ରୀ ଯୁଧାଜିତ ଓ ଦେବମୀଢୁଷକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଅନମିତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁହେଁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ଅନମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ନିଘ୍ନ, ଏବଂ ନିଘ୍ନଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ। ପ୍ରସେନ ଏକ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଶକ୍ରଜିତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର, ଶକ୍ରଜିତ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ସହଚର ଏବଂ ଏକ ପ୍ରାଣ ସମାନ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ରାତିର ଶେଷରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ନଦୀତୀରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଉଁଠି, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଭିବସ୍ୱାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖାଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରଭାମଣ୍ଡ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଆକୃତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦିଶୁଥିଲା। ତାପରେ ରାଜା ଭିବସ୍ୱାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଆକାଶରେ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ଏହିଠି ମଧ୍ୟ ସେପରି ଦେଖୁଛି। ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ଆମ ସାମ୍ନାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଆଲୋକରେ ଆବୃତ, ତେବେ ଆପଣ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯିବା ଓ ଏଠାରେ ଦେଖାଯିବାରେ କ’ଣ ତଫାତ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ନିଜ ଗଳାରୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଖୋଲି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହାପରେ ରାଜା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକୃତିରେ ଦେଖିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେ କ୍ଷଣକ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଗଲେ। ଭିବସ୍ୱାନ୍ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ରଜିତ ପୁଣି କହିଲେ: “ଏଇ ପ୍ରଭାମୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି—ଆପଣ ଏହି ମଣି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତେବେ ଭାସ୍କର ତାଙ୍କୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦେଲେ; ରାଜା ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣି ନେଇ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲୋକମାନେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, “ଏହିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଯାଉଛନ୍ତି!” ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇ, ସେ ନଗର ଓ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ଶକ୍ରଜିତ ପ୍ରେମରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ନିଜ ଭାଇ ପ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ରହେ, ସେଠି ସମୟରେ ବର୍ଷା ହୁଏ ଏବଂ ରୋଗର ଭୟ ନଥାଏ। ଗୋବିନ୍ଦ, ଏହି ମଣି ପ୍ରସେନଙ୍କୁ ଠାରୁ ପାଇବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସକ୍ଷମ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଛିନିନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ପ୍ରସେନ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ପିନ୍ଧି ଶିକାର କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏହି ମଣିର କାରଣରୁ ସେ ଏକ ସିଂହାଙ୍କ ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ତାପରେ ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍ ସେହି ସିଂହାକୁ ମାରି ଦିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମଣି ନେଇ ନିଜ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ବଂଶୀୟମାନେ ଭାବିଲେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ମଣି ଲାଗି ଚାହିଁଛନ୍ତି ବୋଲି, ତାଙ୍କୁ ଅଭିଯୋଗ କଲେ। ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଅଭିଯୋଗ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଉଁଠି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ପ୍ରସେନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଅରଣ୍ୟ ଭିତରେ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଅନେକ ଖୋଜାଖୋଜି ପରେ, ସେ ଭାଲୁ ମାଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଠି ମଣି ମିଳିଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରସେନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ମୃତ ଦେହ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ଏକ ସିଂହା ମୃତ ଥିଲା, ପ୍ରସେନଙ୍କ ଦେହ ପାଖରେ। ସେଉଁଠି, ସିଂହାକୁ ଭାଲୁ ମାରିଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତାହାର ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି, ଭାଲୁ ଗୁହା ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିଠି, ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ଏକ ଦୁଃଖିତ ମହିଳା ଦେଉଥିଲେ; ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କ ଧାତ୍ରୀ ନିଜ ଶିଶୁକୁ କହୁଥିଲେ, “ମୁଁ ତୋତେ କହୁଛି, ମଣି ପାଇଁ କନ୍ଦିନା, ପ୍ରିୟ।” ସେଉଁଠି, ଧାତ୍ରୀ କହୁଥିଲେ, “ସିଂହା ପ୍ରସେନକୁ ମାରିଦେଲା, ଏବଂ ସିଂହାକୁ ଜାମ୍ବବାନ୍ ମାରିଦେଲେ; ଏହି ହେଉଛି ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରନାହାଁ।” ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ଗୁହାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ପ୍ରସେନଙ୍କ ମୃତ ଦେହ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ଗୁହା ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ, ବାସୁଦେବ ଜାମ୍ବବାନ୍ ସହିତ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କ ହାତରେ ୨୧ ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।