ଏହି ମଧୁର ଅଟବୀରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ରାଜା ପୁରୁରବା ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଉର୍ବଶୀ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ସ୍ତ୍ରୀ, କିପରି ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ? ସେ କିପରି ଦେବତାମାନେ ଛାଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆସିଲେ? ଓ ବିଦ୍ୟାବାନ, ଆମକୁ କହ।" ତାପରେ ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: “ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ ଉର୍ବଶୀ ଏହି ମର୍ତ୍ୟ ପୁରୁରବାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସୂନ୍ଦର ରୂପ ଏବଂ ଶାପ ରହିଥିଲା, ଏହି ଦମ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନିୟମ ରଖାଯାଇଥିଲା।" ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କର ଶାପ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ନିୟମ ଦେଲେ: ସେ ଅଗ୍ନିରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିନା ସେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ ନାହିଁ। ଶୟନ ଶଯ୍ୟା ପାଖରେ ଦୁଇଟି ଭେଡ଼ା ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଘିଅ ପରିମାଣରେ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମ ରାଜା ଚାହିଁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ଉର୍ବଶୀ ରହିବେ; ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା। ରାଜା ପୁରୁରବା ଏହି ନିୟମକୁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ଏପରି ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ। ଏହି ଭାବରେ ଉର୍ବଶୀ ଶାପରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ଏକ ମାନବୀ ଭାବରେ ଚଉଷଠି ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହା ଦେଖି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ: “ଉର୍ବଶୀ, ସ୍ୱର୍ଗର ଶୋଭା, କିପରି ଆଉ ଦେବତାମାନେ ପାଖକୁ ଫେରିପାରିବେ?” ସେଥିରେ ବିଶ୍ୱବାସୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, କହିଲେ: “ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ସହିତ ଏକ ନିୟମ ହୋଇଛି, ଏହି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେବେ। ମୁଁ କିପରି ଏହା ହେବ ତାହା କହିବି।” ତାପରେ ବିଶ୍ୱବାସୁ ଏହି କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ରାତିରେ ସେ ଏକ ଭେଡ଼ା ଚୋରି ନେଲେ; ଉର୍ବଶୀ ମିଶ୍ର ହସରେ ଏହି ଭେଡ଼ାକୁ ନିଜର ପୁଅ ଭାବେ ଦେଖିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଉର୍ବଶୀ ଶଯ୍ୟାରେ ରହି ବୋଲିଲେ: “ମୋର ପୁଅକୁ ନେଯାଯାଉଛି।” ରାଜା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାବିଲେ: “ମୁଁ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଦେଖାଯିବି, ତେବେ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ହେବ।” ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭେଡ଼ାକୁ ନେଲେ; ଉର୍ବଶୀ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭେଡ଼ା ନେଯିବାକୁ ଦେଖି ପୁରୁରବାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୋର ଦୁଇ ପୁଅକୁ ନେଯାଯାଉଛି, ମୁଁ ଏକା ରହିଛି।” ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଭେଡ଼ା ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ମାୟା ଏବଂ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଲ ତିଆରି କଲେ। ଉର୍ବଶୀ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମୟରେ ରାଜାକୁ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆକ୍ଷରାପ୍ସରାମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଯିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉର୍ବଶୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଯିବାକୁ ଦେଖି, ଭେଡ଼ା ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଯିଲେ। ଦୁଇ ଭେଡ଼ା ଛାଡ଼ି ଦେଖି ରାଜା ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ; ଉର୍ବଶୀକୁ ନ ଦେଖି ଦୁଃଖ ଭରି ଶୋକ କଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ଏଠାଠାଁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ପରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉର୍ବଶୀକୁ ଦେଖିଲେ। ପ୍ଲକ୍ଷ ଘାଟରେ, ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀରେ, ଉର୍ବଶୀ ପାଞ୍ଚ ଶୋଭାମୟ ଅପ୍ସରାଙ୍କ ସହିତ ଜଳରେ ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ। ଉର୍ବଶୀ ରାଜାକୁ ନିକଟରେ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ନିଜ ସହଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ମୋର ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ।” ଉର୍ବଶୀ ରାଜାକୁ ଦେଖାଇଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନିଜ ଚୂଡ଼ା ଦେଖାଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ରାଜା ଉର୍ବଶୀକୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଇ ବହୁତ କଥା କହିଲେ: “ଏଠାକୁ ଆସ, ରହ, ମୋ ମନରେ ରହ, ମୋ କଥାରେ ରହ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ।” ଦୁଇଜଣ ଏକାଉଁ କଥା ଆଲୋଚନା କଲେ; ଉର୍ବଶୀ ଏହିବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ତୁମର ଶିଶୁକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିଛି।” “ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ତୁମର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ରାଜା ଏକ ରାତି ଉର୍ବଶୀ ସହିତ କାଟିଲେ। ଖୁସି ହୋଇ ରାଜା ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଲେ; ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଉର୍ବଶୀ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ଏକ ରାତି ଉର୍ବଶୀ ସହିତ ରହିବା ପରେ, ରାଜା ଆଶା ଭରି ଦୁଃଖରେ କହିଲେ: “ସଦା ମୋ ସହିତ ରହ।” ଉର୍ବଶୀ ଏହିବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହି ବର ଚୟନ କର, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ସେମାନେ ପାଖରେ କହ।” ରାଜା କହିଲେ: “ମୁଁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେଇ ଲୋକରେ ସଦା ରହିବାକୁ ବର ଚୟନ କରିଛି।” ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ “ଏହା ହେଉ” କହି ଏହି ବର ଦେଲେ। ଏକ ପାତ୍ର ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ପୂରଣ କରି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କହିଲେ: “ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କର, ଓ ରାଜା, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ।” ପୁଅକୁ ନେଇ ରାଜା ନଗରକୁ ଯାଇଲେ; ତାକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ପୁନଃ ଦୃଶ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇ ଏକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ; ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଖକୁ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଗଲେ; ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଦାରରୁ ଅରଣି ତିଆରି କର।” ରାଜା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଦାରରୁ ଅରଣି ତିଆରି କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଏହି ଭାବରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏଠାରେ ରହିଥିଲେ; ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅଗ୍ନି ଥିଲା, ଏବଂ ଇଳା ଏହି ମହିଳାମାନେକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇଳା ରାଜା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ମହାଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସେ ମହାପୁରୁଷ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରୟାଗରେ, ଯମୁନା ଉତ୍ତର ତୀରରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।