ସମାପନ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଅଶାନ୍ତିହୀନ ଭାବେ ଦଶ ଦିଗରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଜା ଭାବେ ଅତିଜ୍ଵଳ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ପରେ, ମହାବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତାଙ୍କର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ନୀତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତା ସମୟରେ ତାରାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ ନାହିଁ। ଉଶନାସ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ, ସେ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ ତାରାଙ୍କୁ ହରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ନେହର ଦ୍ୱାରା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି ବାଣ ଧରିଥିଲେ। ଏହିପରି ମହାନ ଭ୍ରାମର୍ଷି ଉଶନାସ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କର କୀର୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଲା। ଏଠାରେ ତାରକାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଜଗତ୍ର ନାଶ ଘଟାଇଲା। ଏଠାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ତିନି ଦେବତା ଓ ତୁଷିତ ନାମକ ଦେବମାନେ ପ୍ରଥମ ଦେବତା, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଉଶନାସ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ନିଜେ ତାରାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ତାରାଙ୍କୁ ଗର୍ଭବତୀ ଦେଖି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ତୁମେ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୋ ଦେହରେ, ମୋ ଗର୍ଭରେ ଏହି ଶିଶୁ ରହିବା ଉଚିତ।" କିନ୍ତୁ ତାରା ସେଇ ଶତ୍ରୁନାଶକ ପୁତ୍ରକୁ ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଏକ କସା ଗଛ ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡି, ତାରାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି ପୁତ୍ର କାହାର? ସୋମା ନା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ?" ଲଜ୍ଜାରେ ତାରା କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେଇ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି, ତାରାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସତ୍ୟ କହ, ଏହି ପୁତ୍ର କାହାର? ସୋମା ନାହିଁ କି?" ତାରା ଜୋଡିହାତରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ପୁତ୍ର ସୋମାଙ୍କ, ମହାତ୍ମା, ଶତ୍ରୁନାଶକ।" ତାପରେ ସୋମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦାତା, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ "ବୁଧ" ନାମ ଦେଲେ। ପରେ, ବୁଧଙ୍କ ସଂଯୋଗରେ ଏକ ରାଜକନ୍ୟା ଆସିଲେ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଇ ପୁତ୍ର ପୁରୁରୱାସ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯିଏ ଉର୍ବଶୀଠାରୁ ଛଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୋମା ରାଜରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ର କ୍ଷୟ ହୋଇଯିବାରୁ, ତାଙ୍କ ପିତା ଅତ୍ରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। ଅତ୍ରି ତାଙ୍କ ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି, ସୋମାଙ୍କୁ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେ ଆବାର ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଏହି ଭାବେ ସୋମାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହାଯାଇଛି, ମହାବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥାନ୍ତି। ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ଶୁଭ, ନିରୋଗ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସୂତ ଉପବେଶ କରି କହିଲେ: ବୁଧ ସୋମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ପୁରୁରୱାସ ବୁଧଙ୍କ ପୁତ୍ର। ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଅନେକ ଦାନ କରୁଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ସୂର, ଶତ୍ରୁମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଅଜୟ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଜମି ଦାନ କରୁଥିଲେ। ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ମନୋହର ଏବଂ ନିୟମିତ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ଉର୍ବଶୀ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ ଓ ମହିମାମୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ସଂଯମୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଦେଖି ଗର୍ବ ତ୍ୟାଗ କରି ବରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ୧୮ ବର୍ଷ, ୭, ୬, ୭, ୮, ୧୦ ଓ ୮ ବର୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ରହିଥିଲେ। ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ, ମନ୍ଦାକିନୀ ତଟ, ଅଳକା, ବିଶାଳା ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳ ଓ ମେରୁ ଶିଖର ଉପରେ, ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ କଳାପା ଗ୍ରାମରେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଉଦ୍ୟାନରେ, ରାଜା ଉର୍ବଶୀ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ, "ଏ ଉର୍ବଶୀ, ଗନ୍ଧର୍ବମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ, କିପରି ଦେବତାମାନେକୁ ଛାଡି ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ଆସିଲେ?" ସୂତ କହିଲେ, "ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ଶାପ ପାଇଁ ସେ ଏହି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆସିଥିଲେ; ରୂପବତୀ ଉର୍ବଶୀ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶର୍ତ୍ତରେ ଏଇଳଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ କିଛି ନିୟମ ଦେଲେ: ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯିବେ ନାହିଁ, ଅନିଚ୍ଛାରେ ସଂଯୋଗ ହେବେ ନାହିଁ; ବିଛାନା ପାଖରେ ଦୁଇଟି ଛାଗ ରହିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଘୃତ ପରି ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ନେବା ଉଚିତ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ରଖିବାଯିବ, ସେ ତିନି ରହିବେ।" ରାଜା ସମସ୍ତ ନିୟମ ପାଳନ କଲେ, ଏହିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଉର୍ବଶୀ ପୁରୁରୱାସଙ୍କ ସହ ରହିଥିଲେ। ଚୁଷ୍ଟ ଶାପରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ମଧୁର ଭାବେ ଉର୍ବଶୀ ଚଉଷଠି ବର୍ଷ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପେ ବସିଥିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ କହିଲେ, "କିପରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମହିଳା, ଉର୍ବଶୀ, ଦେବତାମାନେ ପାଖକୁ ପୁନଃ ଫେରିପାରିବେ?" ତେବେ ବିଶ୍ୱାବାସୁ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଏକ ଶର୍ତ୍ତ ଦିଆଯାଇଛି, ଏହା ଦୋଷମୁକ୍ତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।