ମଥୁରା ନଗର, ଯାହା ହେଉଛି ବୈଦେହୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସହର, ସେଠି ସୁବାହୁ, ଶୂରସେନ ଏବଂ ଶତୃଘ୍ନ ଏକାଠି ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁ ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଭୂମିରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କର ନଗର ଅଙ୍ଗଦୀ କାରପଥ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଙ୍କର ନଗର ଚନ୍ଦ୍ରବକ୍ତା ମଲ୍ଲମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ଥିଲା। ଭରତଙ୍କର ପୁଅ ତକ୍ଷ ଓ ପୁଷ୍କର, ଦୁଇ ଜଣ ଶୂରବୀର, ଗାନ୍ଧାର ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜ ନଗର ରଖିଥିଲେ। ତକ୍ଷଙ୍କର ତକ୍ଷଶିଳା ନଗର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା, ପୁଷ୍କରଙ୍କର ପୁଷ୍କରାବତୀ ନଗର ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା। ଏଠି, ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଏକ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ଯାହା ରାମଙ୍କ ଗୁଣ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ରାମ ଗଭୀର କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବା, ରକ୍ତ ନୟନ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ, ଅଳ୍ପବାଦୀ, ଦୀର୍ଘବାହୁ (ଘୁଁଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାହୁ), ହସନ୍ତି ମୁଖ, ସିଂହ କନ୍ଧ ଓ ବଳୀୟ ହସ୍ତ ଥିଲେ। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ରାମ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ରିଗ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ବେଦର ଧ୍ୱନି ଓ ଧନୁର ତାଣ ଦେଶରେ ଗଞ୍ଜିଥିଲା। ଦେଶରେ କେହି ଅଭାବ ଭୋଗୁନଥିଲେ—“ଦିଅ, ଉପଭୋଗ କର”—ଏହି ନିୟମ ଚାଲିଥିଲା। ଜନସ୍ଥାନରେ ବସି ସେ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ସେ ମହାପୁରୁଷ, ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ, ନିଜ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳର ଆନନ୍ଦ ଏହି ବଳଶାଳୀ ରାମ, ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେକୁ ବଧ କରି, ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କଲେ। ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ପୁଅ ଦୁଇଜଣ—କୁଶ ଓ ଲବ। କୁଶଙ୍କର ରାଜ୍ୟ କୋଶଳ ଓ ତାଙ୍କର ନଗର କୁଶସ୍ଥଳୀ, ଯାହା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥିତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ। ଉତ୍ତର କୋଶଳରେ ଲବଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ ନଗର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ। କୁଶଙ୍କର ପୁଅ ଅତିଥି, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଅତି ଆଦରଣୀୟ। ଅତିଥିଙ୍କ ପୁଅ ନିଷାଧ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ନଳ, ନଳଙ୍କ ପୁଅ ନଭ, ନଭଙ୍କ ପୁଅ ପୁଣ୍ଡରୀକ, ତାଙ୍କ ପୁଅ କ୍ଷେମଧନ୍ବନ। କ୍ଷେମଧନ୍ବନଙ୍କ ପୁଅ ଦେବନୀକ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅହିନାଗୁ। ଅହିନାଗୁଙ୍କ ପୁଅ ପରିୟାତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦଳ, ଦଳଙ୍କ ପୁଅ ବଳ। ବଳଙ୍କ ପୁଅ ଅଂକ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ବଜ୍ରନାଭ, ବଜ୍ରନାଭଙ୍କ ପୁଅ ଶଂଖନ। ଶଂଖନଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ୟୁଷିତାଶ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ୱସହ। ବିଶ୍ୱସହଙ୍କ ପୁଅ ହିରଣ୍ୟନାଭ, ଯିଏ କୋଶଳୀ ଏବଂ ଜୈମିନିଙ୍କ ନାତି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ। ସେ ପାଞ୍ଚ ଶତ ସଂହିତା ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଯଜ୍ଞବଳ୍କ୍ୟ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ। ହିରଣ୍ୟନାଭଙ୍କ ପୁଅ ପୁଷ୍ୟ, ପୁଷ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବସନ୍ଧି, ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନ, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପୁଅ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ। ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ଶୀଘ୍ର, ଯିଏ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମନୁ। ମନୁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରି କଳାପ ଗ୍ରାମରେ ବସିଲେ ଏବଂ ଉନଉନ୍ଚାଶତମ ଚକ୍ରରେ କ୍ଷତ୍ରପମାନଙ୍କ ଆଦିପୁରୁଷ ହେଲେ। ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସୁଶ୍ରୁତ, ପ୍ରସୁଶ୍ରୁତଙ୍କ ପୁଅ ସୁସନ୍ଧି, ସୁସନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ଅମର୍ଷ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହସ୍ୱାନ। ସହସ୍ୱାନଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ରୁତବାନ୍, ବିଶ୍ରୁତବାନ୍ଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦ୍ବଳ। ଇହି ସମସ୍ତ ରାଜା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରଧାନ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଏହି ବଂଶର ଉଲ୍ଲେଖ ଏଠି କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଏହି ଆଦିତ୍ୟ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୃଷ୍ଟିର ଏହି ଗାଥା ପଢ଼ାଯାଏ, ସେ ମନୁ ବୈୱସ୍ୱତଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ଓ ଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅଚଳ ହୁଏ, ଶ୍ରାଦ୍ଧଦେବଙ୍କ ପରି, ଯିଏ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଶ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏବେ ଶୁଣ, ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ନିମିଙ୍କ ବଂଶର କଥା, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହର ସମାନ ଏକ ନଗର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଜୟନ୍ତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଗୌତମ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ବଂଶରେ, ଏକ ବଳିଦାନ କାଳରେ, ମହାନ ଋଷି ଜନକଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ନିମି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ବିଦେହ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମିଥି, ତିନି ମହାୟଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଅରଣ୍ୟରେ ମଥନ ସମୟରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମିଥି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ସେ ଜନକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ମିଥି ତାଙ୍କ ନାମରେ ମିଥିଲା ନଗରକୁ ନାମ ଦେଲେ। ସେ ରାଜା ଜନକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉଦାବସୁ। ଉଦାବସୁଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁକେତୁ। ସୁକେତୁଙ୍କ ପୁଅ ଦେବରାତ, ଦେବରାତଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦ୍ଉଚ୍ଛ। ବୃହଦ୍ଉଚ୍ଛଙ୍କ ପୁଅ ମହାବୀର୍ୟ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ବଳଶାଳୀ ସୁଧୃତି। ସୁଧୃତିଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୁ ଦଳନ କରିଥିଲେ। ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହର୍ୟଶ୍ୱ।