ସଗରଙ୍କ ଅନେକ ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠା ଓ ଶିଳ୍ପରେ, ଗୁଣରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ କନ୍ୟା। ସେ ଭୂମିରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାରିଣୀ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉର୍ବା ନାମକ ଋଷିଙ୍କୁ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନତାରେ, ଉର୍ବା ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇଥିଲେ—ଏକ ରାଣୀ ଏକ ପୁଅ ପ୍ରସବ କରିବେ, ଯିଏ ବଂଶର ସ୍ଥାପନା କରିବେ; ଅନ୍ୟ ଜଣୀ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ପ୍ରସବ କରିବେ। ଋଷିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କେଶିନୀ ରାଜସଭାରେ ଏକ ସ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପ୍ରସବ କରିବାକୁ ବାଛିଲେ, ଯିଏ ବଂଶର କାରଣ ହେବେ। ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁମତି ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ପାଳନ କରିବା ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ଏବଂ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଶୁଣା କରିବା ଜିମ୍ମା ନେଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ବଢ଼ିଆ ରାଣୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଅସମଞ୍ଜସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ସଗରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ସୁମତି ଏକ ଘଡ଼ା ଆକୃତିର ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଏହି ଅଣ୍ଡମାନେ ଘିଅ ଭରା ଘଡ଼ାରେ ରଖିଦେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅ ପାଇଁ ଏକ ଦାୟିକା ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ନବମାସ ପରେ, ସେମାନେ ସବୁ ନିର୍ବିଗ୍ନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ସଗରଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। କ୍ରମେ, ସେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ଏକ ଅଶ୍ୱର ସନ୍ଧାନରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅସମଞ୍ଜସ, ସଗରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ, ପୁରାତନ ପରମ୍ପରା ପାଳନର ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅଂଶୁମାନ ବଳଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ। ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିଲୀପ, ତାଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରବଳ ଓ ପ୍ରଶିଂସିତ ଭଗୀରଥ। ଭଗୀରଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବବିମାନରେ ଶୋଭିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଭୂମିରେ ଆଣାଯାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମୁଦ୍ରରୁ କନ୍ୟା ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ 'ଭାଗୀରଥୀ' ବୋଲି ବଂଶବିଦ୍ୟାମାନେ କହନ୍ତି। ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶ୍ରୁତ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ନାଭାଗ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅମ୍ବରୀଷ, ତାଙ୍କରୁ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ମହାନ ବଂଶ ପାଳନ କରିଥିଲେ ନାଭାଗ ଓ ଅମ୍ବରୀଷ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ତିନିପ୍ରକାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଥିଲା। ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କ ପୁଅ ଅୟୁତାୟୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ରୁତୁପର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ରୁତ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସେ ନଳଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଦିବ୍ୟ ପାଶା ଓ ହୃଦୟର ଜ୍ଞାନୀ। ଦୁଇ ନଳଙ୍କ କଥା ପୁରାଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏଠାରେ ଏକ ନଳ ଭାବେ ବୀରସେନଙ୍କ ପୁଅ, ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରଧାନ। ରୁତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦାସ, ହଂସମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା; ସୁଦାସଙ୍କ ପୁଅ ସୌଦାସ, ଯିଏ କଲ୍ମାଷପାଦ ଓ ମିତ୍ରସହ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବଡ଼ ତେଜସ୍ବୀ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ, କଲ୍ମାଷପାଦଙ୍କ ଅଂଶରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଶ୍ମକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଅଶ୍ମକଙ୍କ ପୁଅ ଉରକାମ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମୂଳକ; ଏଠାରେ ମୂଳକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ କଥା କୁହାଯାଏ—ସେ ରାମଙ୍କ ଭୟରେ ନାରୀମାନେ ଘେରିଥିବା ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନାରୀବେଶ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ମୂଳକଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶତରଥ, ତାଙ୍କରୁ ପ୍ରବଳ ରାଜା ବୈଡିବିଡ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବୈଡିବିଡଙ୍କ ପୁଅ ପୁତ୍ରୀକାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵିଶ୍ୱମହତ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦିଲୀପ, ଯିଏ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଦେବଲୋକରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକକୁ ଏକତ୍ର କଲେ। ଏହି ଦିଲୀପଙ୍କ ପୁଅ ଦୀର୍ଘବାହୁ, ତାଙ୍କରୁ ରଘୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ରଘୁଙ୍କ ପୁଅ ଅଜ, ତାଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରଶଂସିତ ଦଶରଥ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ, ସେ ଶୂରବୀର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଥିଲେ ଭରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ପ୍ରବଳ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମାଧବ ଓ ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମଧୁବନକୁ ଯାଇ, ମଥୁରା ନଗରୀକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସୁବାହୁ ଓ ଶୂରସେନ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ, ମଥୁରା ଶାସନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବୈଦେହୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ନଗରୀ ଥିଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁ, ଦୁଇଜଣ ହିମବତ ପାହାଡ଼ ଉପକୂଳରେ ଅନେକ ସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ଜମି ରଖିଥିଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନଗରୀ ଅଙ୍ଗଦୀ କାରପଥ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରକେତୁଙ୍କ ନଗରୀ ଚନ୍ଦ୍ରବକ୍ତା ମଲ୍ଲମାନ୍ୟଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରୀ ଥିଲା। ଭରତଙ୍କ ପୁଅ ତକ୍ଷ ଓ ପୁଷ୍କର, ଦୁଇଜଣ ଗନ୍ଧାର ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜ ନଗରୀ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ତକ୍ଷଙ୍କ ତକ୍ଷଶିଳା ନଗରୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ପୁଷ୍କରଙ୍କ ପୁଷ୍କରାବତୀ ନଗରୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ ରାମଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ଓ ମହିମା କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବକ, ରକ୍ତନେତ୍ର, ତେଜସ୍ବୀ ମୁଖ, କମ୍ ମାନେ କଥା କହୁଥିବା, ଜଂଘାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ, ସିଂହ-ଅନ୍ତର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିଲେ। ରାମ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ; ରିଗ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଓ ଧନୁର ତାରର ଧ୍ୱନି ଦୀନ୍ଦିନ୍ ଗଞ୍ଜିଥିଲା। ଦେଶରେ କେବେ ଅଭାବ ଥିଲା ନାହିଁ—"ଦିଅ, ଭୋଗ କର" ଏହି ଆଦେଶ ଚାଲିଥିଲା; ଜନସ୍ଥାନରେ ବସି ସେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମହାପୁରୁଷ, ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ, ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍ଟ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।