ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁବଳାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଧୁନ୍ଧୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଦେଇଦେଲେ। ରାଜା କହିଲେ, "ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡିଦେଇଛି, ଏବେ ମୋର ପୁଅ ଯାଉ। ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ।" ଏପରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସହିତ, ପାହାଡ଼କୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଇଗଲେ। କୁବଳାଶ୍ୱ ନ୍ୟାୟବାନ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କ ୨୧,୦୦୦ ପୁଅ ଏବଂ ଉତ୍ତଙ୍କ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ, ଧୁନ୍ଧୁକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଆବ୍ହାନ ଏବଂ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ଯାଉଥିବାବେଳେ ଆକାଶରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହେଲା—"ଆଜିଠୁ ଏହି ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ।" ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଅସମାପ୍ତ ଧୂଳିର ସାଗର କୁ ଖୋଦିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିବା ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଧୂଳି ଖୋଦିବାରେ ଲାଗିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧୁନ୍ଧୁ ଚିପାଇ ଥିଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଧୁନ୍ଧୁ ଚିପାଇ ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଅଗ୍ନି ଉଗଳି, ଯେପରି ଶୃଷ୍ଟିକୁ ଉଲଟେଇ ଦେଉଛି। ଯୋଗବଳରେ ଧୁନ୍ଧୁ ଜଳର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ଥିଲା। ରାକ୍ଷସ ଅଗ୍ନିରେ ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ତିନିଟି ଛଡ଼ା ସମସ୍ତେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀମାନେକୁ ବିନାଶ କଲେ। ରାଜା ଜଳ ପିଇଲେ ଏବଂ ଯୋଗବଳରେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିବାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତିନି ଦେହର ଜଳର ଦେବତାକୁ ଚିହ୍ନି, ଧୁନ୍ଧୁକୁ ପରାଜିତ କରି, ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କ ଏହି ମହାତ୍ମା ରାଜାକୁ ଅବିନାଶୀ ଧନ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ପ୍ରତି ଅଜୟତା ଦେଲେ। ଧର୍ମରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ନିତ୍ୟ ବାସ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଲେ। ତିନି ପୁଅ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ—ବଡ଼ ଦୃଢାଶ୍ୱ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଏବଂ କପିଳାଶ୍ୱ। ଧୁନ୍ଧୁମାର୍ ଦୃଢାଶ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟାଶ୍ୱ, ହର୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ଯିଏ ସଦା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ। ନିକୁମ୍ଭଙ୍କ ପୁଅ ସଂହତାଶ୍ୱ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସଂହତାଶ୍ୱଙ୍କୁ କୃଶାଶ୍ୱ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟାଶ୍ୱ ଦୁଇପୁଅ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେମବତୀ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଧର୍ମଜ୍ଞା; ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସେନଜିତ। ପ୍ରସେନଜିତଙ୍କ ପୁଅ ଯୁବନାଶ୍ୱ, ତିନି ଲୋକରୁ ଅଧିକ ଚମକ; ସେ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗୌରୀ ସ୍ୱାମୀନିଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଗୌରୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଶାପରେ ବାହୁଦା ନଦୀ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଗୌରିକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ରାଜା ହେଲେ। ମାନ୍ଧାତା, ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ, ତିନି ଲୋକର ଜୟ କରିଥିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ଲୋକ ପଠନ୍ତି—"ଯେଉଁଯିଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଏବଂ ଅସ୍ତମାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୂମି ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ଅଧିନ।" ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ କହନ୍ତି, ଯୁବନାଶ୍ୱ ମହାତ୍ମା ଏବଂ ମାନ୍ଧାତା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ଥିଲେ। ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଚୈତ୍ରରଥୀ, ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ପୁଅ; ତିନି ଭୂମିରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ସ୍ୱାମୀନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ଧାତା ତିନି ପୁଅ ଦେଲେ—ପୁରୁକୁତ୍ସ, ଅମ୍ବରୀଷ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ। ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ପୁଅ ଆଉ ଜଣେ ଯୁବନାଶ୍ୱ। ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ହରିତ, ହାରିତମାନେ ଯୋଧ୍ୟା ଏବଂ ଏଉଁମାନେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ପୁରୁକୁତ୍ସଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁ, ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ଭୂତ। ସମ୍ଭୂତଙ୍କ ପୁଅ ଅନରଣ୍ୟ, ଶୂରବଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତିନି ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବା ସମୟରେ ବଧ ହେଲେ। ତ୍ରସଦଶ୍ୱ ଅନରଣ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ, ହର୍ୟାଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ପୁଅ; ହର୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ବସୁମତ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବସୁମତଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରିଧନ୍ୱନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା; ତ୍ରିଧନ୍ୱନଙ୍କୁ ତ୍ରୈଧନ୍ୱନ, ତିନି ବେଦରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭୁ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟବ୍ରତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର; ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ବଧ କରି, ବିଦର୍ଭାର ପତ୍ନୀକୁ ହରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କ୍ରିୟାରୁ ବାହାର କରାଗଲା; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ; ଏଉଁମାନେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଇଚ୍ଛା, ଶକ୍ତି, ମୋହ ଏବଂ ସଂକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିରେ, ତଥା ଦୈବ ଶକ୍ତିରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଲା। ତିନି ବେଦ ଗୁଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଅଧର୍ମରେ ଜଡ଼ିଥିବାରୁ ବିଦ୍ୱେଷ କରି, "ଯାଉ!" ବାରମ୍ବାର କହି ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସତ୍ୟବ୍ରତ ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି?" ପିତା କହିଲେ, "ଚଣ୍ଡାଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରୁହ।" "ମୁଁ ମୋ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ଚାହୁଁ ନାହିଁ, ଏ ବଂଶର ଦୌଷ," ବିଦ୍ୱେଷରେ କହି, ରାଜପୁତ୍ର ନଗର ଛାଡ଼ି ଯାଇଗଲେ। ମହାର୍ଷି ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ନାହିଁ; ସତ୍ୟବ୍ରତ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚଣ୍ଡାଳ ନିବାସ ନିକଟରେ ରହିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇଗଲେ।