ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ବିଧିବତ ମାଂସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ମାଂସ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ଦେଖି ବସିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ପୁତ୍ର, ଏକ ଶୂଦ୍ର, ମୃଗମାଂସ ଖାଇଥିବାରୁ ଏହି ମାଂସ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହା ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଅପରାଧହୀନ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏହି ମୃଗ ଖାଇଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଅପବିତ୍ର।” ଏହି ଅପରାଧ ଶୁଣି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ପିତୃତର୍ପଣ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ବରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗ ଶିକାର କରି ଏହା ଭୋଜନ କରିଛ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି, ତୁମେ ନିଜ ପଥ ଅନୁସରଣ କର।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ। ପରେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବିଦାୟ ନେବା ପରେ, ଶଶି ନାମକ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଏଇ ପୃଥିବୀର ଶାସନ କଲେ ଓ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ହେଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଶଶି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କଲେ ଓ ସେହି ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଶଶି ଏହି ଲୋକ ଛାଡ଼ି ଏକ ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଜାଣି, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କଥା ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ—ଏଠି ଯେଉଁ ଲୋକ ମାଂସ ଖାଏ, ପରଲୋକରେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବି; ଏହା ମାଂସର ସ୍ୱଭାବ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି। ଶଶିଙ୍କ ପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କକୁତ୍ସ୍ଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ବଳଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ଅଦିବକରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଷଭ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେଠାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ କକୁତ୍ସ୍ଥ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରସୁରୀ ପୃଥୁରୋମା ମଧ୍ୟ କକୁତ୍ସ୍ଥ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପୃଥୁରୋମାଙ୍କୁ ବୃଷଦଶ୍ୱ ନାମକ ପୁତ୍ର ମିଳିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ। ଆନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯବନ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ରାବସ୍ଥା ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ। ଶ୍ରାବସ୍ଥକ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ ନଗରର ସ୍ଥାପନା କଲେ। ଶ୍ରାବସ୍ଥଙ୍କୁ ବୃହଦଶ୍ୱ ନାମକ ପୁତ୍ର ମିଳିଲେ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁବଳାଶ୍ୱ, ଯିଏ ବଡ଼ ଶୂରବୀର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେହି କୁବଳାଶ୍ୱ ଧୁନ୍ଧୁ ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରି 'ଧୁନ୍ଧୁମାର' ଉପାଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏଠିରେ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, “ହେ ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ଆମେ ଧୁନ୍ଧୁ ବଧ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏବଂ କିପରି କୁବଳାଶ୍ୱ ଧୁନ୍ଧୁମାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଏହି କଥା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କ ୨୧,୦୦୦ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଅପରାଜେୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଦାନଶୀଳ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୁବଳାଶ୍ୱ ସବୁଠାରୁ ବଳଶାଳୀ, ଶୂରବୀର ଓ ଧର୍ମଶୀଳ ଥିଲେ। ବୃହଦଶ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ରାଜା କରିଦେଲେ ଓ ନିଜ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଉତ୍ତଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକି କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ଏକ ରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମୋ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଏକ ବିଶାଳ ବାଲୁକାସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ହରାଇପାରିବେନି, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ଦାନବ ଲୁଚିଛି। ସେ ମନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି ବିଶ୍ୱବିନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାସରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହୁଏ, ଧୂଳିର ଝଞ୍ଜା ଚାଲି ଏକପକ୍ଷ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ଅନ୍ଧାର କରିଦିଏ, ଆଗ ଓ ଧୂଁଆଁରେ ସମସ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୁଏ। ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ତୁମେ ସେଉଁଠି ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଦମନ କର। ତୁମ ଶକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟର ସମାନ। ବିଷ୍ଣୁ ମୋତେ ବର ଦେଇଥିଲେ, ଧୁନ୍ଧୁ କେବଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ନିହତ ହେବେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିହତ କରିପାରିବେନି।” ଏପରି ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଆବେଦନ ଶୁଣି ବୃହଦଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁବଳାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। “ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ମୋ ପୁତ୍ର ଯିବେ, ନିଶ୍ଚୟ ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବେ,” ବୃହଦଶ୍ୱ କହି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଓ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଗଲେ। କୁବଳାଶ୍ୱ, ପିତୃବାଚନ ମାନି, ନିଜ ୨୧,୦୦୦ ପୁତ୍ର ଓ ଉତ୍ତଙ୍କ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ଧୁନ୍ଧୁଙ୍କୁ ବଶ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜ କୁବଳାଶ୍ୱଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୱନି ହେଲା, “ଆଜିଠାରୁ ଏହି ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁମାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।” ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ ଚୁରାଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ କୁବଳାଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ନାରାୟଣ ଶକ୍ତିରେ ପୁରଣ୍ଣ ଏହି ରାଜା ବାଲୁକା ସମୁଦ୍ର କୁ ଖୋଦିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବାଲୁକା ଖୋଦି ଧୁନ୍ଧୁ ଲୁଚିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଲେ। ଅବଶେଷରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଧୁନ୍ଧୁ ଦାନବ ମିଳିଲେ, ସେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲେ।