ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଥିଲେ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଥିଲେ Vighna, ଯିଁଠାରେ ମୁଣ୍ଡ ନଥିଲା; Nāka, ଯିଁଠାରେ ଦେହ ନଥିଲା; Sadrama, ଯିଁଠାରେ ଏକ ହାତ ଥିଲା; ଏବଂ Vidhama, ଯିଁଠାରେ କେବଳ ଏକ ପା ଥିଲା। Sadramaଙ୍କ ଜଣା ପତ୍ନୀ ଥିଲେ Tāmasī, ଯିଁଠାରେ Pūtanā ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; Vidhamaଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ Revatī। ଏମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ହଜାର ହଜାର ଥିଲେ। Nākaଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ Śakuni, ଏବଂ Vighnaଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ Ayomukhī। ଏହି ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। Revatī ଓ Pūtanāଙ୍କ ପୁଅମାନେ Naiṛtas ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଗ୍ରହ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ବିଶେଷକରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। Skanda, Brahmāଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ, ଏମାନଙ୍କ ଅଧିପତି। Bṛhaspatiଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ଓ ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତରେ ନିରଲେପ ଭାବରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସେ Prabhāsa, Vasusମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠିଏଠି ଅଷ୍ଟମ, ଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ; ଏମାନଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି Viśvakarmā, ଯିଁଠାରେ କଳାର ଦେବତା ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। Tvaṣṭā, Dharmaଙ୍କ ପୁଅ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର କଳା ଓ ଶିଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଦେବମାନେ ପାଇଁ ସେ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଯାନ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦକ୍ଷତାରେ ମାନବମାନେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। Tvaṣṭāଙ୍କ ପତ୍ନୀ Prahlādī, ଉପନାମ Virocanā, ଏହି Virocanaଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ Triśirasଙ୍କ ମା ଥିଲେ। Viśvakarmā, ଦେବମାନେଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ, ଏକ ପୁଅ Viśvakarmamaya ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ Sureṇu, Tvaṣṭṛଙ୍କ କନ୍ୟା, Savitṛଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ; ପରେ ସେ Saṃjñā ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। Saṃjñāଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ, ସେ Vivasvatଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ Manuଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ପରେ ଯମ ଓ ଯମୁନା ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୁମା ହେଲେ। ଏହି ଦେବୀ, ଘୋଡ଼ାର ରୂପ ଧରି, କୁରୁଦେଶକୁ ଗଲେ; ଏବଂ Savitṛ, ଘୋଡ଼ାର ରୂପ ନେଇ, ତାଙ୍କ ନାସାରୁ ଦୁଇ ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ମହିଳା ଆକାଶରେ Aśvins—Nāsatya ଓ Dasra—ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ: "Vivasvān କିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ? ଘୋଡ଼ାର ରୂପ ନେଇ ନାସା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ କିପରି?" ସୂତା ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "Tvaṣṭṛ ଦୀର୍ଘ ଅଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ, ଅଣ୍ଡର ଭିତର ଶିଶୁ ନଷ୍ଟ ଦେଖି Kaśyapa ଭୟରେ ବିସନ୍ତ ହେଲେ। ଅଣ୍ଡ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଦେଖି, Tvaṣṭṛକୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଅଣ୍ଡ ଅଟେ ନୁହେଁ; ତୁମେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଅଟେ, ଅପରାଧ ନଥିବା।' ପ୍ରେମରେ ପିତା କହିଲେ, 'ଅଣ୍ଡରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନାହିଁ।' ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।" "ପିତା କହିଲେ, 'ତୁମେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ,' ଅଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ, ତେଣୁ Vivasvān ପୁରାତନ ପାଣ୍ଡିତମାନେ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।" "ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ, Vivasvānଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି। ପୂର୍ବକାଳରେ, Saṃjñā, Savitṛଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଠାରୁ ତିନି ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲେ। Manu, ଅପର Sāvarṇi, Aśvins ଓ Śanaiścara—ଏହି ସାତ ଜଣା ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ପୁଅମାନେ।" Vivasvān, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ, Kaśyapa ଓ Dākṣāyaṇīଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ Tvaṣṭṛଙ୍କ କନ୍ୟା, Sureṇu, ପରେ Saṃjñā ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ମହାତ୍ମା, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିଶିଷ୍ଟ ଯୁବତୀ ଓ ସୂନ୍ଦରୀ ଥିଲେ, ତଥାପି ପତିଙ୍କ ରୂପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ। ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ ଆଦିତ୍ୟ ରୂପ, ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିରେ, ଉପକୁଳମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ ରହିଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ରୂପ ଅତି ମନୋହର ନୁହେଁ। ପିତା ପ୍ରେମରେ କହିଥିଲେ, "ଅଣ୍ଡରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇନାହିଁ"; Kaśyapa, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରେମରେ, ତାଙ୍କୁ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲେ। Vivasvānଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ସଦା ଅତ୍ୟଧିକ ଥିଲା, ଯାହାରେ Kaśyapaଙ୍କ ପୁଅ ତିନି ଜଗତକୁ ଜ୍ୱଳନ କରିଥିଲେ। Ravi, Saṃjñā ଉପରେ ତିନି ଶିଶୁ ଜନ୍ମିଲେ: ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ, ଏକ କନ୍ୟା Kālindī। Vivasvatଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ Manu, ସୃଷ୍ଟିର ଅଧିପତି ଓ Śrāddha କ୍ରିୟାର ଦେବତା; ତାପରେ ଯମ ଓ ଯମି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୁମା ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ଶାନ୍ତ ରୂପ ଦେଖି, Vivasvat ଅଚେତନ ହେଲେ; ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହିବା ଅସମ୍ଭବ ହେଉଥିଲା, ତେଣୁ Savarṇā ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ। ଏହି ମହିଳା, ଭୂମିର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାଙ୍କ ଛାୟାରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ Saṃjñāଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ କଣ କରିବି?" Saṃjñā କହିଲେ: "ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବି।" "ତୁମେ ଏଠି ରହିବା ଦରକାର, ଭୟ ନକରି, ଏଠି ମୋ ସ୍ଥାନରେ; ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ଦେଖିବା।" "ଏହି ଗପ କେବେ ମୋ ପତିଙ୍କୁ ଖୋଲିବା ନାହିଁ।" ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ, ଭୂମିଜା ମହିଳା Saṃjñାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଓ ଦେବୀ, ଆକାଶକୁ ଧରିଲେ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସରିବି। ଯାଉ, ଦେବୀ, ତୁମ ଘରକୁ।" ଏଭଳି ସମ୍ମତି ଦେଇ, Saṃjñā ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଲଜ୍ଜାରେ Tvaṣṭṛଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: "ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କୁ ଫେରିଯାଉ; ଦୀପ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏଭଳି ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ, ସେ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ। ପୁନଃପୁନଃ ପତିଙ୍କୁ ଫେରିବା ଆଜ୍ଞା ଦେଖି, ସେ ଘୋଡ଼ାର ରୂପ ଧରି ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶକୁ ଗଲେ, ଘାସ ଚାରିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ Saṃjñā ଠାରୁ, Ravi ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଦୁଇଜଣା ବଡ଼ Manuଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ; ଏକ Śrutaśravas, ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଅନ୍ୟ Śrutakarman। ଏହିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅଦ୍ଭୁତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଉତ୍ସର ଗଥା, ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନରେ ଅମର ରହିଛି।