ଏହି ଗାଥାରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମ ଓ କର୍ମକାଣ୍ଡର ବିଶେଷ ମହିମା ବିବୃତି ହେଉଛି । ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, କାରଣ ଏହି ଖାଦ୍ୟରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଜୀବନ ଦାନ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ଏହି ତିନି ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏବଂ ଏହି ଖାଦ୍ୟର ଫଳ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଜୀବନର ଆଧାର । ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଅବଲମ୍ବିତ, ଖାଦ୍ୟ ଦାନରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରହିଛି । ପ୍ରଜାପତି ନିଜେ ଖାଦ୍ୟର ଆକାର ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭରିଯାଇଛି । ଏହିପରି ଦାନ ଆଗେ ବା ପରେ କେବେ ହେବ ନାହିଁ । ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମଣି, ଯାନ ବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକ ଏହା ସବୁ ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି । ଅତିଥିମାନେ ଆସିଲେ, ହାତ ଝୋଡି ସଦା ସେମାନେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଅତିଥି ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ହୁଏ; ତିନିଟି, ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ଏକଟି ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ । ଦାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ; ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକର ଶାସନ ଅଟୁଟ ରହିଛି । ଏହିପରି ଦାନ କଲେ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଗରିବ ଲୋକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନ ପାଏ, ଏବଂ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜିଥିବା ଲୋକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ସେ ମନରେ ଯେଉଁ ଆଶା ଧରିଥାଏ, ପୂର୍ବଜମାନେ ସେଥିରେ ଅବଗତ ଅଟନ୍ତି । ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—"ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ପୂଜ୍ୟ ବିଧି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି । ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଓ ନିୟମିତ ଭାବେ ସଦା କରାଯିବା ଦରକାର ।" "ପୁତ୍ର, ଏହି ତିନି ଅଷ୍ଟକା କ୍ରିୟା ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଓ ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଚନ୍ଦ୍ରମାସର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧରାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଅଷ୍ଟକାକୁ 'ଚିତ୍ରୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟଟି 'ପ୍ରଜାପତ୍ୟା', ତୃତୀୟଟି 'ୱୈଶ୍ୱଦେବିକୀ' । ପ୍ରଥମ ଅଷ୍ଟକା ସଦା ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ମାସେ ମାସେ କରିବାକୁ ହେବ । ତୃତୀୟଟି ଶାକ ଦ୍ୱାରା କରିବା ନିୟମ ଅଛି । ଅନ୍ୱଷ୍ଟକା ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯଦି ଚତୁର୍ଥ ଅଷ୍ଟକା ଥାଏ, ତେବେ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ସମସ୍ତ ଅଷ୍ଟକାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ।" "ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ସୁଖ ଦେଉଛି; ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଉନ୍ନତି ପାଆନ୍ତି, ଅପୂଜକମାନେ ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି । ପିତୃମାନେ ନିୟମିତ ତିଥିରେ ଏବଂ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଗାଁର ଗାଈଁ ପାନିଘାଟକୁ ଯିବା ପରି ଆସନ୍ତି । ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନିତ ଏହି ଅଷ୍ଟକା କ୍ରିୟା ଅବହେଳା କରିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ ଅର୍ଥହୀନ ହୁଏ ଓ ଲାଭ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହାରାଯିବ ।" "ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ, ଧନ, ସ୍ମୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ପୁତ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ଲାଭ କଲେ ଏହା କେବେ ହାରାଯିବ ନାହିଁ । ଦ୍ୱିତୀୟ ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିପଦର ନାୟକ ହୁଏ; ତୃତୀୟରେ ଶତୃ ନାଶ ଓ ପାପ ଦୂର ହୁଏ । ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଶତୃର ଦୋଷ ଦେଖିପାରିବେ; ପଞ୍ଚମୀରେ ମହା ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେଉଁଠି ଆଦର କରନ୍ତି; ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସେ ମହାୟଜ୍ଞ ଓ ଗଣନାୟକ ହୁଏ । ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ନବମୀରେ ଧନ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ପତ୍ନୀ ମିଳେ; ଦଶମୀରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ସେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ପାପ ନାଶ ପାଇଥାନ୍ତି; ଏକାଦଶୀରେ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଶାସନ ମିଳେ । ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ରାଜ୍ୟ, ବିଜୟ ଓ ଧନ ମିଳେ; ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ ସନ୍ତାନ, ବୁଦ୍ଧି, ଗାଈଁ, ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱାଧୀନତା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୋଷଣ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ଘରରେ ଯୁବକ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଅପୂର୍ବ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବା ଜଡ଼ାଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିଉମାସିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର । ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଉମାସିରେ ମହାପୋଷ୍ଟିକ ସୋମ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋଗ କରେ । ଏହିପରି ପୋଷିତ ସୋମ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ହଜାର ଅପ୍ସରା ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ, ଗୀତ, ମନୋହର ପୁଷ୍ପ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୂରଣ ହୁଏ । ଖେଳ, ଆକାଶ ଯାନ ଓ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସେକଥା ସଦା ଗାଇଥାନ୍ତି । ନିଉମାସିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପିତୃଭକ୍ତ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପାଇଥାନ୍ତି; ସେ ନିଜେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପୂଜିତ ହୁଏ । ପିତୃମାନେ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରର ଦେବତା ଥିବାରୁ ଏହା ଅବିନାଶୀ ଧରାଯାଏ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ପିତୃମାନେ ସଦା ମଘା ଚାହାନ୍ତି; ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଜିଥିବା ଲୋକ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—"ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ବିସ୍ତାରରେ କହିବି, ଯାହା ଯମ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କହିଥିଲେ ।" "ଯେଉଁ ଲୋକ କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସନ୍ତାନବାନ୍ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।