ଏକ ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମ ଓ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବୃହସ୍ପତି ଜନଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏକ ଶତ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ, ପୁଅ, ଦାସ, ଓ ଉପସ୍ଥିତିକାରୀଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେ, ଏବଂ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବେ। ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଟ, କପଡ଼, ତନ୍ତୁ, ଓ ସୁନ୍ଦର କାଞ୍ଚ ଥିବା ପୋଶାକ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ବହୁ ଆବଶ୍ୟକ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୋଇଯାଇଥାଏ, ଯେପରି ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ମହଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଅନ୍ୟ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚମକିଥାଏ। ପୋଶାକ ଏକ ସାମୂହିକ ଦେବତା, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଗୌରବ କରନ୍ତି। ଯଦି ପୋଶାକ ନାହିଁ, ତେବେ କୌଣସି ବିଧି, ଯଜ୍ଞ, ବେଦ, କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ପୋଶାକ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦିଅଉଥିବା ଉଚିତ। ଏହା ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ବେଦ, ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସଦା ଶ୍ରମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ସମସ୍ତ ଶାସନ ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପାକା ଚାଉଳ, ଧାନ, ପିଠା, ଏବଂ ଘି ଓ ଚିନି ମିଶିତ ଚାଉଳ ରହିଥାଏ। ଉପମା ଦେଇ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମାନ୍ନ, ମଉ, ଇଖ, ଦୁଧ, ଏବଂ ଦୁଧ-ଚାଉଳ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଏକ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଦହି, ଶୁଦ୍ଧ ଗାଈ ଦୁଧ, ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଲେ, ଏହି ଦାନ ବର୍ଷା ଋତୁ ଓ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘି ଦିଅଉଥିବା ଓ ପୃଥିବୀରେ ଘି ଢାଳିବା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ହାତୀ ଦିଅଲେ, କୌଣସି ଦୁଃଖ ରହି ନାହିଁ। ଚାଉଳ, ଦୁଧ, ଘି, ମଉ, ଶଳା, ଫଳ, ଓ ବିଭିନ୍ନ ରସନାକର ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଶୁଭ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ। ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଚିନି ଓ ରସ ମିଶିତ ଭଜା ଧାନ, କ୍ରିସରା, ମସୁର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଅନେକ ଧନର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ। ସେ ସକ୍ତୁ, ଲାଜ, ପିଠା, କୁଲମାଷ, ଓ ଅନ୍ୟ ଉପସାଗର ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ସକ୍ତୁ ଦହି ସହିତ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଅସୀମ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେ ମନ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନୂତନ ଧାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଲାଭ କରି ଶ୍ୱର୍ଗରେ ଗମନ କରିବା ସମୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଯେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ—ଖାଇବା, ଚବାଇବା, ଚୁସିବା, ପିଇବା, ଲିଜିବା ଯୋଗ୍ୟ—ଦିଅନ୍ତି, ସେ ମନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ। ଵୈଶ୍ଵଦେବ ଓ ସୌମ୍ୟ ଅନ୍ବାହାର, ଏବଂ ଗଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଗଣ୍ଡାର ମାଂସ ଦିଅଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ବାହାର ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଅତିଥିଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିଥିବା ହାଥରେ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଦିଅଉଥିବା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦାନୀ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଉତ୍ସୁକ୍ତି ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଖାଲି ଓ ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଭୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଅଉଥିବା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦାନୀ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ସୱର୍ଗରେ ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ଅପରିମିତ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖିଛି, କାରଣ ଖାଦ୍ୟରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଜୀବନ୍ତ ହୁଏ—ଏହା ସଂଶୟ ନୁହେଁ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନରୁ ଉତ୍ତମ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ; ତିନି ଲୋକ ଖାଦ୍ୟରୁ ଜୀବନ୍ତ। ଏହି ଦାନର ଫଳ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉପରେ ରହିଛି। ପ୍ରଜାପତି ନିଜେ ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପିତ। ଏହି କାରଣରୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ସମାନ ଦାନ ପ୍୰ଥିବୀରେ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମଣି, ଯାନ, ଓ ନାରୀ ଅଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ପିତୃପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶୀଘ୍ର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯୋଡ଼ିଥିବା ହାଥରେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ନିତି ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏବଂ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଅତିଥି ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ହୁଏ; ତିନି, ଦୁଇ, କିମ୍ବା ଏକ ଦାନ ଦିଅଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଶୁଭ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଦାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ସଦ୍ଗୁଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୌରବ ଓ ସମ୍ମାନିତ; ତିନି ଲୋକର ଶାସନ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ରାଜା ଦାନ ଦେଇ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଓ ପିତୃପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କର ମନର ଇଚ୍ଛା ପିତୃମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ବେଟା, ଏବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ପୂଜ୍ୟ ବିଧି ବିଷୟରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଉଛି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତିନି ଅଷ୍ଟକା ରିତିରେ ପତ୍ନୀ, ପୁଅ, ଓ ଧନର ଉପରେ ଆଧାରିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚନ୍ଦ୍ରମାସର ପ୍ରଥମ ଅଷ୍ଟକା 'ଚିତ୍ରୀ' ଭାବରେ ଉଚ୍ଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ 'ପ୍ରଜାପତ୍ୟା', ତୃତୀୟ 'ୱୈଶ୍ଵଦେୱିକୀ'। ପ୍ରଥମ ଅଷ୍ଟକା ପିଠା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ପ୍ରତି ମାସ କରିବା ଉଚିତ। ତୃତୀୟ ଅଷ୍ଟକା ଶାକ ସହିତ କରିବା ନିୟମ, ଏବଂ 'ଅନ୍ୱଷ୍ଟକା' ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିତି କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଚତୁର୍ଥ ଅଷ୍ଟକା ଥାଏ, ତାହାକୁ ବିଶେଷ କରିବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ନିୟମରେ, ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମ ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚ ଦଶାରେ ଯାଆନ୍ତି; ଅନ୍ୟଥା, ନିର୍ବିଶ୍ୱାସୀ ନିମ୍ନ ଦଶାରେ ଯାଆନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ନିୟମିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ଯେପରି ଗାଈ ଜଳପାନ ପାଇଁ ଆସେ।