ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧିର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବୃହସ୍ପତି ଦେବ କହିଲେ— ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ, ମହାନଦୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଦାତାଙ୍କୁ ଶୋଭାମୟ ଯୁବତୀମାନେ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଜମି, ଓ ଯାନ ମିଳିଥାଏ। ଯିଏ ଏହି ପ୍ରକାର ଦାନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଏହି ଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣଧର୍ମ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଦାନକାରୀ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ବହୁ ପାତ୍ର, ଦୁଧାଳ ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ସେ ଏଠି ଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ଓ ଯାନ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଇଚ୍ଛାମତ ଦାନ କରିଲେ ପଦ୍ମ ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ; ଶୋଭାମୟ ଗୃହ ଦାନ କଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ଜଙ୍ଗଲ ଦାନ କଲେ ସୁଗନ୍ଧ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ; କୁଆ, ବଗିଚା, ପୋଖରୀ, କ୍ଷେତ୍ର, ଗ୍ରାମ ଓ ଘର ଦାନ କଲେ ଚିରକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର, ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଦାତା ସ୍ଵର୍ଗରେ ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ରାଜାମାନେ ସେଉଁଠି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଉନ୍ନତ ଉନ୍ନତ କମ୍ବଳ, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର, ଉତ୍ତମ ଚୀତଳଚର୍ମ, ସୁନା, ବିଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତ୍ର, ଚମଡ଼ା ଓ ତୁଳା ଦାନ କଲେ, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ କରାଯାଏ, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶତ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦାନକାରୀଙ୍କର ଜୀବନରେ ବହୁ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ, ପୁତ୍ର, ଦାସ, ଓ ଉପସ୍ଥିତିକାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଥାଏ; ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଯିଏ ରେଶମ, ତୁଳା, କପାସ ଓ ଚିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଭିଷ୍ଟ ଭୋଗ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଅପଶକୁନ ଦୂର ହୁଏ, ଯେମିତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ; ସେ ସ୍ଵର୍ଗର ମହଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକନ୍ତି। ବସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ, ବସ୍ତ୍ର ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ବେଦ, ତପସ୍ୟା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ବେଦ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଅଭିଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉପଚିତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ। ପକା ଭାତ, ଧାନ, ପିଠା, ଚିନି ଓ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଚୂରଣ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପଯଁ, ମଧୁ, ଅଖୁ ସାର, ଦୁଧ ଓ ଦୁଧରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭାତ ଦାନ କଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଦହି, ଶୁଦ୍ଧ ଗାଈ ଦୁଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଶେଷକରି ବର୍ଷା ଋତୁ ଓ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଘୃତ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ହାତୀ ଦାନ କଲେ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ଚାଉଳ, ଖିର, ଘୃତ, ମଧୁ, ମୂଳ, ଫଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଦାନ କଲେ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଚିନି ଓ ରସ ମିଶ୍ରିତ ଭଜା ଧାନ, କ୍ରିସରା, ମସୁର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଏହାକୁ ନିୟମିତ ଏକ ବର୍ଷ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ସକ୍ତୁ, ଲାଜା, ପିଠା, କୁଲମାଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଦିକା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ତଥା ଦହି ସହିତ ସକ୍ତୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦାନ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ମିଳେ। ନୂତନ ଧାନ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ଓ ସ୍ଵର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଆଯାଏ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଜ୍ୟ— ଖାଇବା, ଚବାଇବା, ଚୁସିବା, ପିଇବା, ଲେପିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ— ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି। ଵୈଶ୍ଵଦେବ, ସୌମ୍ୟ ହୋମ ଓ ଗଣ୍ଡ ମୃଗମାଂସ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ଶୂଙ୍ଗ ଦାନ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଇର୍ଷ୍ୟା ସହିତ ଗଣ୍ଡ ମୃଗ ଦାନ ଅନୁମୋଦିତ ନୁହେଁ। ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ। ଭୋକାଳୁ ଲୋକଙ୍କୁ ତତ୍କାଳ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସମ୍ମାନ ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ରସାଳ ଉପଦିକା ଦେବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଭୋଜନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ହଂସ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଏକ ଅର୍ବୁଦ ଯୁଗ ଆନନ୍ଦ କରିଥାଏ। ଭୋଜନ ଦାନରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ; ଭୋଜନରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଜୀବନ ଲାଭ କରନ୍ତି— ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଜୀବନ ଦାନ ତୁଳନାରେ ଭୋଜନ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ତିନି ଲୋକ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ। ଏହି ଦାନର ଫଳ ଏହା ଅଟୁଟ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୋଜନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ପ୍ରଜାପତି ନିଜେ ଭୋଜନ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ତେଣୁ, ଭୋଜନ ଦାନ ସମାନ କିଛି ଥିଲା ନାହିଁ, ଥିବ ନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ମଣି, ଯାନ, ନାରୀ ଅଛି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନିୟମିତ ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ସମସ୍ତ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଦୁଇ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଶରଣ ଦେବା ଉଚିତ; ଦେବତାମାନେ ଏହି ଦାତାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଅତିଥି ସହିତ। ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ହୁଏ; ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଏକ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ। ଦାନ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ଯାହା ସଦାଚାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ; ତିନି ଲୋକର ସ୍ଵାମିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ରାଜା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଉତ୍ତମ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପିତୃଭକ୍ତ ଲୋକ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲାଭ କରନ୍ତି; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମନରେ ରଖିଥାଏ, ପିତୃମାନେ ତାହା ଜାଣନ୍ତି।