ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ଯିଏ ହଜାରଟି ଘୋଡ଼ା, ଶତାଧିକ ରଥ ଏବଂ ହଜାରଟି ହାତୀ ଦାନ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁଠି ଜଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ଦାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ପିତୃଗଣ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାର ଫଳ ହଜାର ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରା ଦାନ ଭଳି ମିଳେ । ଯେଉଁ ଦାନ ଜୀବନ ଦାନରୁ ଉତ୍ତମ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଅହିଂସା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦାନକୁ ଦେଉଥିବା ଶକ୍ତି, ଏହିପରି ଜୀବନ ଦାନ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି । ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହାଦ୍ୱାରା ରସ ଏବଂ ଗୋମାତାଙ୍କ ଦୁଧର ପୋଷଣ ମିଳେ । ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ସମୟରେ ମଧୁର ଏବଂ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିଲେ, ଏହା ଇଚ୍ଛା, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଏବଂ ଧନର ଉତ୍ସ ହୁଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରୌପ୍ୟ କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦିଆଯାଇପାରେ; ଏହିପରି ଦାନ କରିଲେ ଦାତା ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଯେଉଁଠି ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଏବଂ ଘଟ ଭରି ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ଗୋମାତାଙ୍କ ପୋଷଣ ମିଳେ । ଶୀତକାଳରେ ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ବହୁତ କଣ୍ଡ ଓ ଇଂଧନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ବହୁତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ । ଏମିତି ଦାତା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧିରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପାତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ, ବଡ଼ ନଦୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧା ମିଳେ । ଦାତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଯୁବତୀମାନେ, ମନୋହର ଶୟନ, ଆସନ, ଜମି ଏବଂ ଯାନ ମିଳେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ଏହି ଦାନମାନେ ବିଶେଷତଃ ପିତୃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଘିଅ ଭରିଥିବା ପାତ୍ର ସମ୍ମାନ ସହ ଦାନ କଲେ, ଧର୍ମଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦାନ କରିଲେ ଅନେକ ଘଟ, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ଓ ଯାନରେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କଲେ କମଳର ଫଳ ମିଳେ; ଏକ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହ ଦାନ କଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଅରଣ୍ୟ ଦାନ କଲେ ସୁଗନ୍ଧ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି; କୂଆଁ, ବାଗିଚା, ପୋଖରୀ, କ୍ଷେତ୍ର, ଗ୍ରାମ ଓ ଘର ଦାନ କଲେ— ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଯଥା ସ୍ଥାୟୀ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିବା ଶୟନ ଦାନ କଲେ— ତାଙ୍କର ପିତୃଗଣ ତୃପ୍ତି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ରାଜାମାନେ ସେଉଁଠି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଉନ୍ନତ ଉନା ଓ ପଟ ଜାମା, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ, କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ରେଶମ ଜାମା, ଗୁଞ୍ଜି ଓ ଚର୍ମ ଦାନ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶତ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଏହି ଲୋକରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ, ପୁତ୍ର, ଦାସ ଓ ପରିଚାରକ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ରେଶମ, ତୁଳା, ପଟ ଓ ସୁନ୍ଦର କିନାର ଥିବା ଜାମା ଦାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଭ ଦୂର ହୁଏ, ଯେପରି ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ; ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମହଲରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି । ବସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ବସ୍ତ୍ର ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ବେଦ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ହୁଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ବସ୍ତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଏହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ବେଦ ଓ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ମିଳେ । ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସଦା ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାସନ ଲାଭ କରନ୍ତି । ସେ ଏକ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି; ଭାତ, ଧାନ, ପିଠା, ଚାଉଳ ମାନ୍ଦ, ଘିଅ ଓ ଚିନି ମିଶା ଏହି ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କଲେ— ପୟସାନ୍ନ, ମଧୁ, ଆଖୁ ରସ, ଦୁଧ ଓ ଦୁଧରେ ଚାଉଳ ଦିଆଯାଏ; ଏହି ସମସ୍ତ ମଧୁର ପିଠା ଦାନ କରିଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ । ଦହି, ଶୁଦ୍ଧ ଗୋଦୁଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ—ଏହିପରି ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଏ, ବର୍ଷାକାଳ ଓ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଘିଅ ସହ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଭୂମିରେ ଘିଅ ଢାଳିବା ଉଚିତ୍; ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ହାତୀ ଦାନ କଲେ କେବେ ଶୋକ ହୁଏ ନାହିଁ । ଚାଉଳ, ଖିର, ଘିଅ, ମଧୁ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମିଠା ଦାନ କଲେ, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମିତ ଭାବେ ଚିନି ଓ ରସ ମିଶା ଭୁଜା ଧାନ, କ୍ରିଶର ଓ ମସୁର ଦାନ କରନ୍ତି— ସେ ସକ୍ତୁ, ଲାଜା, ପିଠା, କୁଲ୍ମାଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପସାହାର ଦେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ମନୋହର ଓ ଘୃତିକ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି; ସକ୍ତୁ ଦହି ସହ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଧନ ମିଳେ । ସମ୍ମାନ ଓ ଯତ୍ନ ସହିତ ନୂତନ ଧାନ ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ—ଖାଇବା, ଚବାଇବା, ଚୁସିବା, ପିଇବା, ଚାଟିବା ଯୋଗ୍ୟ—ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମନ୍ୟମାନ୍ୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଅନ୍ତି । ୱୈଶ୍ୱଦେବ ଓ ସୌମ୍ୟ ହୋମ ଏବଂ ଗଣ୍ଡ ମୃଗ ମାଂସ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନିବେଦନ; କିନ୍ତୁ ଶିଙ୍ଗ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଇର୍ଷ୍ୟା ସହିତ ଗଣ୍ଡ ମୃଗ ଦାନ ଅନୁମୋଦିତ ନୁହେଁ ।