ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ କିଏଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ କିଏଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ଏହା ବିଷୟରେ ପ୍ରାଚୀନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳେ। ଶାସ୍ତ୍ର କହେ—ଯେଉଁମାନେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଛନ୍ତି, ଜଟା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଗେରୁଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ସେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ ଯେଉଁମାନେ ଚୂଡ଼ା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ତ୍ରିଡଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ନିୟମ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି ଓ ମହାତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଆସେ। ଯୋଗଶ୍ୱରମାନେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ଅବିରତ ଭାବେ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର କିଛି ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତି ଓ ଅପ୍ରକୃତି, ଏବଂ ସମସ୍ତର ଉତ୍ତମତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଭାବେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି—ଦୁଇଁଟିକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକାର ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ମୋକ୍ଷକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ତେଣୁ ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେୟସ୍ ପାଇଥାଏ। ଯିଏ ଋଗ୍ବେଦ ଜାଣେ, ସେ ବେଦକୁ ଜାଣେ; ଯିଏ ଯଜୁର୍ବେଦ ଜାଣେ, ସେ ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଣେ; ଯିଏ ସାମବେଦ ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଜାଣେ; ଯିଏ ମନକୁ ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତକୁ ଜାଣେ। ଏହା ପରେ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—“ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ଓ ତାହାର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛି ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ ଦେଉଛି, ଏହା ଆନନ୍ଦ ଆଣେ। ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ, ସେସବୁ ଆପଣଙ୍କ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଯିଏ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ରଥ ପାଏ, ଯାହା ରୂପେ ରବି ପ୍ରଭା ଦେଉଛି, ଏବଂ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଭରିଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଅପରିଚିତ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଅଧିକ ଧନ, ରୂପ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଏ। ଯିଏ ଧର୍ମ ଜାଣି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଉପବୀତ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଦେଉଛି, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଦାନର ଫଳ ପାଏ। ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଧାତୁର କଳଶ ଦାନ କରେ, ସେ ମଧୁ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାୟ ପାଏ। ଯିଏ ଚକ୍ର ଲାଗିଥିବା ଜଳକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦାନ କରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଗାୟ ପାଏ, ଯାହା ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯିଏ ଫୁଲର ମାଳା ଲାଗିଥିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଚାଲିଥାଏ। ଯିଏ ରତ୍ନ, ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଭରିଥିବା ଗୃହ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରେ। ମୁକ୍ତା, ବୈଦୂର୍ୟ ବସ୍ତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଦଶ ହଜାର ଓ କୋଟିକୋଟି ଦିବ୍ୟ ଯାନ ମିଳେ। ଏହିପରି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭା ଦେଉଥିବା, ଅକ୍ଷୟ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ମିଳେ। ଏହି ମହଳର ଆଗରେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥାନ୍ତି, ମନର ତ୍ୱରାରେ ଚଳିଥିବା ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଅପ୍ସରାମାନେ ସାଥି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କରି, ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତରେ ମନ ରଖିଥାନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟା ଯୌବନର କନ୍ୟାମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ସୁମଧୁର ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ ସଦା ମନୋହର ଭାବେ ଜାଗାଇ ଦେଉଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକ ଲୋକ ଯୋଗୀମାନେ ସହ ହଜାର ଘୋଡ଼ା, ଶତାଧିକ ରଥ ଓ ହଜାର ହାତୀ ଦାନ କରି ରହିଥାଏ। ଯିଏ ପିତୃମାନେ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଜଳରେ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ହଜାର ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ରାର ଫଳ ମିଳେ। ଜୀବନ ଦାନ ଅପେକ୍ଷା କୌଣସି ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ; ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ। ଅହିଂସା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜୀବନ ଦାନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଗାୟର ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନରେ ମନୋହର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିଲେ, ଏହା ଇଚ୍ଛା, ରୂପ ଓ ଧନର ଉତ୍ସ ହୁଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ରୂପା କିମ୍ବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିଲେ, ଦାତା ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ। ଯିଏ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଓ ମାଟି ଭରିପାରୁଥିବା ଗାୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦାନ କରେ, ସେ ଗାୟର ପୁଷ୍ଟି ପାଏ। ଶୀତକାଳରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଅଧିକ କାଠ ଓ ଇଂଧନ ଦାନ କରିଲେ, ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହିପରି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ବିଜୟୀ ହୁଏ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ହୁଏ, ତାଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ମନୋହର ମାଳା ମିଳେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପାତ୍ରମାନେକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦାନ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ବାତାସ, ମହାନ ନଦୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧା ମିଳେ। ମନୋହର ଯୌବନା କନ୍ୟାମାନେ, ମନୋହର ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଭୂମି ଓ ଯାନ ତାଙ୍କୁ ସାଥି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ କରନ୍ତି, ତେବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷତଃ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧ କାଳରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ର ସମ୍ମାନ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଫଳ ପାଏ। ଅନେକ ଘଡ଼ା, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାୟ ଦାନର ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥ ଓ ଯାନର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଇଚ୍ଛାମତ ଦାନ କରିଲେ, ପଦ୍ମ ଫଳ ମିଳେ; ମନୋହର ଗୃହ ଦାନ କଲେ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ ବନ ଦାନ କଲେ, ସୁଗନ୍ଧ ଉପଭୋଗ କରେ; କୁଆଁ, ଉଦ୍ୟାନ, ପୋଖରୀ, କ୍ଷେତ୍ର, ଗ୍ରାମ, ଘର ଦାନ କଲେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର, ରତ୍ନ ଶୋଭିତ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ, ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।