ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପାୟରେ ଜୀବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ନିଜ ଉପାୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦେଇ ପୋଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; କୁବେର, ବ୍ରହ୍ମାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ତାଙ୍କର ଦୁଧ ଦେଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ। ସୁମାଳୀ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଏଠି ଦୁଧ ବା ରକ୍ତ ଦୁଧ ଭାବରେ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ମଣ୍ଡ ମୃତ୍ୟୁ ଖପର ଉପକରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ନିଜେ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏକ ପଦ୍ମ ଉପକରଣ ଭାବରେ ନେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଚିତ୍ରରଥ ତାଙ୍କର ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଗନ୍ଧ ଦୁଧ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା। ଏଠିରେ, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ନାମକ ଶୁଦ୍ଧ ଋଷିପୁତ୍ର ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ମହାତ୍ମା, ଏଠି ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଥିବା ପର୍ବତମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ଏଠିରେ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଆକାର ଓ ଔଷଧି ତଥା ରତ୍ନ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା। ହିମବତ୍ ଏଠି ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଥିଲା, ଏହିପରି ପର୍ବତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା। ଗଛ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ପଳାଶ ଶାଖା ଉପକରଣ ଭାବରେ ନେଇ, ଦୁଧ ଭାବରେ ଉପଜା ଓ ଅଙ୍କୁରିତ ଶାଖା ଦେଇଥିଲେ। ଫୁଲିଥିବା ପର୍ବତ ଏଠି ଏକ କାମଧେନୁ ଭାବରେ ଥିଲା, ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲା; ପୃଥିବୀ, ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାର ଦାତା, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ପୋଷକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉପକର୍ତ୍ତା; ପୃଥୁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉପକାର କରିଥିଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ଆଧାର ଓ ଗର୍ଭ। ଏହି ଉତ୍ତରାର୍ଧ ଭାଗରେ, ସୂତ ଉପାଖ୍ୟାନ କରିବାରେ କହିଲେ—ଏହି ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ରରେ ଆବୃତ, ମେଦିନୀ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା; ସମ୍ପଦକୁ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବସୁଧା କୁହାଯାଇଥିଲା। ଜନ୍ମ ପାଇବା ପରେ ଏହି ପୃଥିବୀ 'ପୃଥିବୀ' ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲା। ଏହି ପୃଥିବୀ ବିସ୍ତୃତ, ବିଭକ୍ତ ଓ ଭାରି ମହିମାମୟ; କ୍ଷେତ୍ର ଓ ନଗର ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା, ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଏବଂ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ବେନ୍ୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ପୃଥୁଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ବଂଶଜ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମହାନ କୀର୍ତ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ରାଜା ପୃଥୁ ବେନ୍ୟଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତା ପୃଥୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପୃଥୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥାଏ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଅତିକ୍ରମ କରି କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ଏହି ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା ଋଷି ପୃଥୁ, ଯିଏ ବୈଶ୍ୟ ଜୀବିକାର ଉପାୟକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ; ସେ ଜୀବିକା ଦାତା ଓ ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଛାଣ୍ଡ, ଦୁଧ ଦେଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବା ଉପକରଣ, ଦୁଧ ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଇବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣ ଏହିଠାରେ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ବାୟୁ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲେ, ପୃଥିବୀର ଉପରି ଥିବା ବିଜ ଦୁଧ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା। ପରେ, ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲେ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ମନୁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ନିଜେ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଚାଷ ଦୁଧ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା। ଉତ୍ତମ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ଦେବଭୁଜ ଦେବତା ଉତ୍ତମ ମନୁଙ୍କୁ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ନେଇ, ଅନୁତ୍ତମ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ; ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲା। ପଞ୍ଚମ ତାମସ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ବଳବନ୍ଧୁ ତାମସ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ନେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଚାରିଷ୍ଣବ ଦେବଙ୍କ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ପୃଥିବୀକୁ ଚାରିଷ୍ଣବ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ, ପୃଥିବୀକୁ ଚାକ୍ଷୁଷ ଛାଣ୍ଡ ଭାବରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ୱନ୍ତରର ଶେଷରେ, ବୈବସ୍ବତର ଆଗମନ ସହିତ, ବେନ୍ୟ ପୃଥୁ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ଦେବମାନେ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ପୃଥୁଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ପୃଥୁଙ୍କର ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଥିଲେ: ଅନ୍ତର୍ଧ୍ଧାନ ଓ ପାଳିନ। ଅନ୍ତର୍ଧ୍ଧାନରୁ ଶିଖଣ୍ଡିନୀ ଓ ହବିର୍ଧାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ହବିର୍ଧାନ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଧିଷଣାରୁ ଛଅ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ: ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ, ଶୁକ୍ର, ଗୟା, କୃଷ୍ଣ, ବ୍ରଜ, ଅଜିନ। ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ, ଶୁଭ ଓ ମହାପ୍ରଜାପତି, ପୃଥିବୀରେ ଶକ୍ତି, ତପସ୍ୟା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଦର୍ବ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଥିଲା, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ 'ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସ' କୁହାଯାଇଥିଲା। ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ସବର୍ଣା, ସମୁଦ୍ରର ଝିଅ, ମହା ଅନ୍ଧକାର ପାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ତାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସବର୍ଣାରୁ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିସଙ୍କୁ ଦଶ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ 'ପ୍ରଚେତସ' ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରଚେତସ, ବାଣ ବିଦ୍ୟାର ନିପୁଣ, ଧର୍ମ ଚରଣରେ ଏକତା, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଚେତସମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀରେ ଗଛମାନେ ଅନିୟନ୍ତିତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏହାର ଫଳରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ କ୍ଷୟ ହେଲେ।