ଏକ ସମୟର କଥା, ବୈଦିକ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଭାବ ତଳେ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, ଯଦି କେହି ମଣିଷର ଅସ୍ଥିକୁ ଛୁଏ, ତେବେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପବାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଘିଅ ସହିତ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ବା ଏହା ଛାଡ଼ି ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ଚୋର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଅନ୍ଧ, ଶବର ଆଦି ଅପବିତ୍ର ଜନଜାତି, ତାଙ୍କର ମଳ ତ୍ୟାଗ ସ୍ଥଳର ପାଖରେ ପାଣି ପିଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଯୁଗନ୍ଧର ପାହାଡ଼କୁ ଯାଆନ୍ତି, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉତ୍ତର ସୀମା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟାନ୍ତର ନାମକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଏମିତି ଅପବିତ୍ର, ପାପୀ ଲୋକେ ବସୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏମିତି ସ୍ଥାନ ଯାହାକୁ ସଦାଚାରୀ ଏବଂ ବେଦବିଦ୍ୟା ନିପୁଣ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଢ଼ାଇଥାନ୍ତି, ସେଠିକୁ ଯାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଲାଗିଯାଏ। ମନ, ଅଗ୍ନି, କାଳ ଏବଂ ଲେପନ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତାର ଉପାୟ ଭାବେ ଜଣାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମର ଅଜ୍ଞାନ ସର୍ବଦା ରହିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହି ନିୟମ ବିପରୀତ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚ ସମ୍ପର୍କିତ ଫଳକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ରତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଥାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଲୁକ୍କ ଜନଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅପରାଧ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ, କାରଣ ଦେବତାମାନେ ପବିତ୍ରତାକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି—ଏହା ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ସଦା ଘୃଣିତ ଓ ଅପବିତ୍ର ବସ୍ତୁକୁ ଏଢ଼ାଇଥାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମସମ୍ପନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତିନି ପ୍ରକାରର ପବିତ୍ରତା ପାଳନ କରନ୍ତି। ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଅତିଥିସେବୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନୀ, ପିତୃଭକ୍ତ, ସଂଯମୀ ଓ ଦୟାଳୁ, ସେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପିତୃମାନେ ଯୋଗବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି ଏବଂ ଚିତ୍ତର ଆଶା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଏହି ପିତୃମାନେ ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତି। ଏହିବେଳେ, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୂତ ମହାଶୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, "ହେ ସୂତ, ଆପଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ! ଆମେ ଆଗରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛୁ। ଏହାର ଏକେକ ଅଂଶ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବୁଝାଇଦିଅନ୍ତୁ।" ତେବେ ସୂତ ମହାଶୟ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ଏକ ଋଷିଙ୍କ ମତ କୁହିବି, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହା ବାକି ଅଛି, ଏବେ ସେଥିରେ ଅନୁକ୍ରମରେ କୁହିବି।" "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେବେ ଏହି ନିୟମରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର। ଦେବତା ଏବଂ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଯଦି କେହି ତ୍ରୁଟିଦର୍ଶୀ, ବା ସଜ୍ଜନମାନେ ଏଢ଼ାଇଥିବା ଲୋକ, ବା ସାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ, ସେମାନେ ସାବଧାନ ଭାବେ ଏଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।" "ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଅଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସଦା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିବା ଶୁଣାଯାଏ। ତେଣୁ ଯେଉଁଠି ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ସେଉଁଠି ହାତ ମିଳାଇ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ପାଣି, ପାଦ ମଳିବା ପାଇଁ ଲେପନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।" "ଦେବତା ଏବଂ ଯୋଗୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରି ଘୁରୁଛନ୍ତି। ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିଙ୍କୁ ମସଲା, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଫଳ ଦେଇବା ଉଚିତ।" "ଦୁଧ ଦେଇଲେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ, ଘିଅ ଦେଇଲେ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସୋଳ ଦିନର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ, ମଧୁ ଦେଇଲେ ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରେ।" "କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଅର୍ଥହୀନ ହୋମକୁ ରିତ୍ୱିକ୍ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।" "ଦେବତା, ପିତୃ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତାହାର ଭୋଗ କରନ୍ତି। ସମ୍ମାନ ନ କରିଲେ ଏମାନେ ଦୁଃଖ ଦିଅନ୍ତି, ସମ୍ମାନ କଲେ ଆଶାପୂରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।" "ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ଘରକୁ ଆସିଥିବା, ଶିଶୁ, କ୍ଲାନ୍ତ, ତପସ୍ବୀ—ଏମାନେ ସଦା ଅତିଥି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ ଆସନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚାହିଁ ନାହିଁ, ତଥାପି ସେ ଅତିଥି। ଅମନ୍ତ୍ରିତ ଅତିଥି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଅତିଥି।" "ଅତିଥି କେବେ ଦୁଷ୍ଟ, ମିଶ୍ରିତ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ବିଭାଗ ଜଣାଥିବା, ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଧନୀ, ଦାସ କିମ୍ବା ଆଚରଣ ପାଳନ କରୁଥିବା ନୁହେଁ। ପିପାସିତ, କ୍ଲାନ୍ତ, ଭ୍ରମିତ, ଅତି ଭୁକ୍ତ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ଚାହିଁଥିଲେ ସମ୍ମାନ କରି ଦେବା ଉଚିତ।" "ବୃଗୁ ପର୍ବତରେ ଯାଇ, ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ହିମାଳୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀ, ଋଷିମାନେ ପୂଜିଥିବା ଅନ୍ୟ ନଦୀ, ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ଏବଂ ନବଧାରା ନଦୀରେ ଯାଇଲେ, ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।" "ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଜନ୍ମ ପରେ ଦଶ ରାତିର ଅପବିତ୍ରତା ରହିଥାଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି, ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଅର୍ଦ୍ଧମାସ, ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ଏକ ମାସ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଗିଥାଏ।" "ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ, ଜଳ ଆଣୁଥିବା ଜନାନୀ, ପ୍ରସବାବସ୍ଥାର ମହିଳା, ମୃତଦେହ କିମ୍ବା କୁକୁର ଛୁଅଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ତିନି ରାତିରେ ଅପବିତ୍ରତା ଶେଷ ହୁଏ।" "ନଗ୍ନ ଛୁଅ, ମୃତଦେହ ବୋହିଥିବା, ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର; ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ବାସ୍ନା କରି ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ଥର କାଠି ଲେପିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।