ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଣୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନରେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧତା ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରଥମେ, ବେଙ୍ଗୁଣ ଓ ଯେଉଁଠିକି ରସ ଝରୁଥାଏ, ସେସବୁ ଖାଦ୍ୟ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶିଳା ଲୁଣ, ସାଧାରଣ ଲୁଣ ଓ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଲୁଣ କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ଶୁଦ୍ଧତା ଉଚ୍ଚତମ ଓ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ; ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ରଖି, ବନ୍ଧି ଏବଂ ହାତକୁ ସାବଧାନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯିବା ଉଚିତ। ପରେ, ମୁଣ୍ଡକୁ ଛୁଇଁବା ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ଏହା ବ୍ରହ୍ମଜଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ପୁନି ତାହାକୁ ଜଳରେ ଡୁବାଇବା ଉଚିତ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିଦେବା ପରେ, ଜଳ ଛିଟିବା ଓ ଏବଂ ପୁନି ଜଳରେ ଡୁବାଇବା ନିୟମ ଅଛି; ଏହା ଅରିଷ୍ଟ ଗଛର ମୂଳ, ବିଲ୍ୱ ଓ ଇଂଗୁଡ଼ା ଗଛର ଛାଲରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଡାଲକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଶୁଦ୍ଧତା ଦିଆଯାଇଛି; ଦାନ୍ତ, ହାଡ଼, କାଠ, ଶିଙ୍ଗ ଆଦିକୁ ଖୋଟିବା ନିୟମ ଅଛି। ମାଟି ଭାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳାଇବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି; ମଣି, ହୀରା, ପ୍ରବାଳ, ମୁକ୍ତା, ଶଂଖ ଓ ସ୍ଫଟିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବୀଜରେ ତାଙ୍କର ପେଷ୍ଟ କିମ୍ବା ତିଳ ପେଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧତା ହୁଏ; ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଉନ୍ନ ଓ ମେଷରେ ଲାଗୁ ହୁଏ। ମେଷମାନେ ପାଇଁ ମାଟି ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରାଯିବ; ଶୁଦ୍ଧିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଧୋଇବା ଉପଦେଶ ଅଛି। କପାସ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଛାଇଁ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଅଛି; ଫଳ, ଫୁଲ, ଲାଠି ଧରୁଥିବାମାନେ ଜଳରେ ଧୋଇବା ଉପଦେଶ ଅଛି। ମାଟି ବିନ୍ଦୁ, ଜଳ ଛିଟିବା ଓ ଭୂମିରେ ଲେପ କରିବା ନିୟମ ଅଛି; ଗ୍ରାମ ଛାଡ଼ି ଯିବା ପରେ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଧନୁଷ ବା ପକ୍ଷୀ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାମାନେ କ୍ଲେ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବେ। ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଦ୍ଧି ନିୟମ ଉପଦେଶ ହେଲା। ଏବେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କୁହିବି—ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଘରରୁ ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ପାଞ୍ଚ ଧନୁଷ ଦୂରରେ ବାହାରି ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ମୁଣ୍ଡ ଢାକି ଶୌଚ କରିବା ଏବଂ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶୁଖିଲା ଘାସ, ଲାଠି, ପତ୍ର, ବାଁଶ ଟୁକୁଡ଼ା ବା ମାଟି ଭାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଢାକିବା ଉଚିତ। ଉପରେ ଉଠାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ଜଳ ଓ ମାଟି ନେଇ, ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଦିନରେ ଉତ୍ତର ଓ ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ। ଜଳ ଭାଣ୍ଡକୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଧରି, ବାମ ହାତରେ ମାଟି ନେଇ ତିନିଟି ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମଳଦ୍ୱାର ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉପଦେଶ ଅଛି। ପଛରେ, ବାମ ହାତରେ ଦଶଟି ମାଟି ବା ଦୁଇଟି ମାଟି ଦେଇ, ମୋଟ ପାଞ୍ଚଟି ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ପାଦ ଧୋଇ, ଚମନ କରି, ତିନି ଥର ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା—ଏହି ଅର୍ପଣ ଜଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଏବଂ ଜଳକୁ ଦିଆଯିବ। ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ଭାଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିବେ; ସଠିକ୍ ଓ ଅସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପାଦ ଧୋଇବା ଉପଦେଶ ଅଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ପଣ ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ; ଏହା ପରେ ହାତ ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଗଭୀର ଅଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦିଆଯାଏ; କୁକୁର ବା ଚଣ୍ଡାଳକୁ ଛୁଇଁଲେ 'ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର' ନାମକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ମାନବ ହାଡ଼କୁ ଛୁଇଁଲେ ଉପବାସ କରି ଶୁଦ୍ଧି କରିବେ; ତିନି ରାତି ଘିଅ ଦେଇ ବା ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଚୋର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଆନ୍ଧ, ଶବର ଏବଂ ଏମାନେ ଯଦି ପରିସ୍ରବଣ ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ପିଉନ୍ତି କିମ୍ବା ଯୁଗନ୍ଧର ପର୍ବତକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସିନ୍ଧୁର ଉତ୍ତର ସୀମା ଓ ଦିବ୍ୟାନ୍ତର ଅଞ୍ଚଳକୁ, ଏବଂ ଏହିପରି ପାପୀ ଲୋକ ବସୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ, ସେଠି ଯିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଲାଗିଯାଏ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଧର୍ମିକ ଓ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଡ଼ାନ୍ତି, ସେଠି ଯିବା ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗିଯାଏ। ମନ, ଅଗ୍ନି, କାଳ ଓ ଲେପ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମ ଅଜ୍ଞାନ ରହିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ମୋହବଶତଃ ଏହି ନିୟମ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦାନବ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଯୋନିରେ ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପାପୀ, କିମ୍ବା ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ମୋକ୍ଷ ପାଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ; ଦେବତାମାନେ ଶୁଦ୍ଧିକୁ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି—ଏହି କଥା ସେମାନେ ନିଜେ କୁହିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ସବୁବେଳେ ଘୃଣିତ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ଜିନିଷକୁ ଏଡ଼ାନ୍ତି; ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ତିନିପ୍ରକାର ଶୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଅତିଥି, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନ ଥିବା, ପିତୃପରାୟଣ, ନିୟମିତ ଓ ଦୟାଳୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ହବିଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ପିତୃମାନେ ଯୋଗବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି ଓ ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଏହି ତିନି ଲୋକ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି। ଏଥି ପରେ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୂତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ସୂତ, ତୁମେ ବହୁତ ଜ୍ଞାନୀ। ଆମେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୁଣିଛୁ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଯେପରି ଉପଦେଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଏକେକ ଅଂଶ ଏପରି ଖୋଲାସା କରାଯାଇଛି; ଏବେ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶେଷ ଅଂଶ ବି ଆମକୁ କୁହ। ତେଣୁ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ଋଷିଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କୁହିବି; ଏହା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତାହାର ନିୟମ ବିଷୟରେ କହିଛି; ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯେଉଁଠି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ତାହା କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କୁହିବି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେବେ ଏହି ଉପଦେଶ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଅତିଶୟ ପବିତ୍ର। ଦେବତା ଓ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉପଦେଶ ଅଛି।