ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଯୁଦ୍ଧ ନିତ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ, ଆଉ କଳି ଯୁଗରେ ଅନେକ ପାଖଣ୍ଡୀ ଲୋକ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଗ୍ରାମର କୁକୁଡ଼ି ଓ ଗ୍ରାମର ପନିକି ଦୁହିଁକୁ ଅଶୁଚି ଏବଂ ଅପମାନଜନକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। କୁକୁରକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏହିପରି ଯଦି କୁକୁର, ଜନନୀ ଅବସ୍ଥାର ଜଣେ ଜଣାଣୀ, କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୁଏ ତେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଦେଖାଯାଏ। ଅଶୁଚି କିମ୍ବା ପତିତ ଲୋକମାନେ ଯଦି ଖାଦ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ଖାଦ୍ୟ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ ହୁଏ। ଯଦି ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ଛୁଉନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଶବ ଅବଶେଷ ସମାନ ହୁଏ। ବଳିପାଇଁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଅଗ୍ରହେମ୍ବା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ମିଶାଇ ପବିତ୍ର କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବିଜ, କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଟି ଦେଉଥିବା କିମ୍ବା ସେଗୁଡିକୁ ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ମିଶାଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ପୂଜ୍ୟ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ବସିଯାଏ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଯାଏ, ଅଶୁଚି ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଷ୍କ ଓ ବାସି ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ କଳା ପଡ଼ିଯାଇଛି, ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, କିମ୍ବା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାଟି ଦିଆଯାଇଛି, ଗୁଟି, କେଶ, ପାଥର କିମ୍ବା ପୋକା ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ତେଲ ଚାପିବା ପରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ତିଳ କିମ୍ବା ଯବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ଲୁଣ ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଭାତ—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୋଛିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିଷିଦ୍ଧ। କିଛି ଲୋକ ବେଦ ବିରୋଧି କଥା କହି ଅନ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଛାଗ ଜନ୍ମା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ସେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଧୂଳି ସମାନ; ଦହି, ଶାକ, ଏବଂ ଜାଡ଼ି ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ବେଗୁନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିର୍ଷା ଖାଦ୍ୟ, ପାହାଡ଼ି ଲୁଣ, ସାଧାରଣ ଲୁଣ, ମନଃସୃଷ୍ଟ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ନିୟମ। ଏହିପରି ଉଚ୍ଚତମ ପବିତ୍ରତା ଦେଖାଯାଏ; ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦିଆଯିବା, ବନ୍ଧିବା ଓ ହାତ ଭଲଭାବେ ବିଲିନ କରିବା ଉଚିତ। ମଣିଷ ମୁଣ୍ଡ ଛୁଇଁ, ଏହି ଜଳକୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍ୟ ଜଳ ବୋଲି କହାଯାଏ; ଦ୍ରବ୍ୟର ପବିତ୍ରତା ଓ ପୁନଃ ତାହାର ବିଲୟ ଦରକାର। ଏହାକୁ ରଖି, ଜଳ ଛିଟି ଦେଇବା ଓ ଜଳରେ ବିଲିନ କରିବା ଉଚିତ; ଅରିଷ୍ଟ ଗଛ ତଳେ, ବିଲ୍ବ ଓ ଇଙ୍ଗୁଡ଼ା ଚାଲ ମଧ୍ୟ ଏହିପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଡାଲି ପାଇଁ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଚିତା ନିୟମ କରିଛି; ଦାନ୍ତ, ହାଡ଼, କାଠ, ଶିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଘସିବା ନିୟମ ଅଛି। ମାଟିର ଭାଣ୍ଡ ପାଇଁ ପୁନଃ ଅଗ୍ନିକ୍ରିୟା, ମଣି, ହୀରା, ପବଳ, ମୁକ୍ତା, ଶଂଖ ଓ ସ୍ଫଟିକ୍ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅଛି। ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବିଜ ତାଲ୍ପି ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ତିଳ ତାଲ୍ପି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ନିୟମ; ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଉନ୍ନ, ମେଷ ପାଇଁ ଲାଗୁ ହୁଏ। ମେଷ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା, ଶୁଚିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଧୁଅଁ ଦରକାର। କପାସ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଛାଇଁ ଦ୍ୱାରା, ଫଳ, ଫୁଲ, କାଠ କାମରେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ନିୟମିତ। ମାଟି ପୋଉଁ, ଜଳ ଛିଟି, ଭୂମି ପୋତିବା ନିୟମ; ଗ୍ରାମ ଛାଡ଼ି ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଭୂମି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଧନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ପବିତ୍ରତାର ଉତ୍ତମ ନିୟମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏବେ ଆଉ ଶୁଣ। ସକାଳେ ଘରଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପଞ୍ଚ ତୀର ଦୂରତାରେ ଯାଇ, ମୁଣ୍ଡ ଢାକି ଶୌଚ କରିବା ଦରକାର, ଏଠାରେ ହାତ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଶୁଖିଲା ଘାସ, କାଠି, ପତ୍ର, ବାଁସ କିମ୍ବା ମାଟିର ଭାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଢାକିବା ଉଚିତ। ଉଠାଯାଇଥିବା ଜଳ ଓ ମାଟି ନେଇ, ମନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ଦିନରେ ଉତ୍ତର ଓ ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ। ଡାହାଣ ହାତରେ କୁମ୍ଭ ଧରି, ବାମ ହାତରେ ତିନି ଟି ମାଟି ଦେଇ ପିଛ ଶୁଧ କରିବା ନିୟମ। ପୁନଃ ବାମ ହାତରେ ଦଶ ଟି ମାଟି ଲଗାଇପାରିବେ, କିମ୍ବା ଦୁଇ ଟି ଆଉ ଦେଇ, ମୋଟେ ପାଞ୍ଚ ଟି ମାଟି ଲଗାଇବା ନିୟମ। ପାଦ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଧୁଇ, ଆଚମନ କରି, ତିନି ବାରି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ—ଏହି ଜଳ ଜଳଦେବୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଜଳକୁ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକ ସଦା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭ ରଖିବା ଉଚିତ; ପାଦ ଭଲଭାବେ ଧୁଇବା ନିୟମ ଅଛି, ଅପବିତ୍ର କିମ୍ବା ପବିତ୍ର କାମ ପାଇଁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଳାଞ୍ଜଳିରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାପରେ ଯଦି ହାତ ଅଶୁଚି ହୁଏ, ତେବେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ ନିୟମ। ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଚି ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିୟମ; କୁକୁର କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଛୁଇଁଲେ 'ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର' ନାମକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର। ମଣିଷ ହାଡ଼ ଛୁଉନ୍ତି ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଉପବାସ—ଘିଅ ସହିତ ତିନି ରାତି କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ଉପବାସ ନିୟମ। ଯେଉଁମାନେ ଚୋର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଅନ୍ଧ, ଶବର, ଏମାନେ ଶୌଚସ୍ଥଳରେ ଜଳ ପିଇଥିବା, କିମ୍ବା ଯୁଗନ୍ଧର ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥିବା—ସିନ୍ଧୁ ଉତ୍ତର ସୀମା, ଦିବ୍ୟାନ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ, ଏବଂ ଅପରାଧୀ ଲୋକ ରହୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳ— ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଧର୍ମପରାୟଣ ଓ ବେଦପାଠୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଲାଗିଯାଏ। ମନୋମଳ, ଅଗ୍ନି, କାଳ, ଛାଉଁ ଏହି ସବୁ ପବିତ୍ରତାର ଉପାୟ; କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମ ଅଜ୍ଞାନ ସଦା ରହିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଏହି ନିୟମ ବିରୋଧରେ ଅଶୁଚି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦାନବ ଓ ପିଶାଚ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ରତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମ୍ଲେଛ ଜନ୍ମ, ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପାପୀ, କିମ୍ବା ପଶୁ ଗର୍ଭରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।