ଏକ ସମୟରେ, ପ୍ରାଚୀନ କଥାରେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ନନା ଦିଆଯାଇଛି—ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି ପାରିଛନ୍ତି, ସେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ଶାନ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏକ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ବିନା ଇନ୍ଦନରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଜଣେ ଯୋଗୀ କାରଣ ଓ ଗୁଣ, ମନିଷ୍ୟ ଓ ଅମନିଷ୍ୟ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଦୂର କରି ଦ୍ରଷ୍ଟାକୁ ତାହାରୁ ବିଭାଜିତ କରନ୍ତି। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚଳନ କିମ୍ବା ଥିବା ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ ଉପରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିନାହିଁ; ସେ ନିକଟରେ ଅଛନ୍ତି, ଏକାଧିକ ଅଛନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟଥା ଅଛନ୍ତି, କିଛି ଏକ ସ୍ଥିର ରହିନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ଓ ତାହାର ଫଳ, ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ଏଡ଼ାଯିବା ଉଚିତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବି। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କିମ୍ବା ତାହାକୁ ଆଣିବା କାମ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଶୀତ ଋତୁରେ କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ପୁଣ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ରାତିରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କେବଳ ରାହୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ୟତୀତ; ନିଜର ସମସ୍ତ ଧନ ଦେଇ ମଧ୍ୟ, ରାହୁ ଦେଖିଲେ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଦରକାର। ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା କୌ ମାଟିରେ ଡୁବିଯିବା ପରି; କିନ୍ତୁ କୃତ କ୍ରିୟା ପାପରେ ପଡ଼ିଥିବାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସମୁଦ୍ରରେ ନୌକା ପରି। ବିଶ୍ୱଦେବ ଓ ସୋମ ପାଇଁ ଦାନ ମାଂସରେ ପ୍ରଚୁର ହେବା ଦରକାର; କିନ୍ତୁ ଶଙ୍କ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହା ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ନାଶକ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏକଥା ଜଣାଯାଏ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ଦେବମହାନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ଶଚୀଙ୍କ ପତିଙ୍କର ସୋମ ପିଇଥିଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହିପରି, ଶ୍ୟାମାକ ଧାନ ବି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପିତୃପୂଜା ପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲା; ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ନାକରୁ ତପ୍ତ ଚିହ୍ନ ଏଭଳି ଲଗିଗଲା। ଶ୍ଲେଷ୍ମାଣା, ଶୀତଳା, ହୃଦ୍ୟା ଓ ମିଠା ଇଖ ମଧ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ; ଶ୍ୟାମାକ ଓ ଇଖ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ଯିଏ ଏହି ଉପାଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆଗ୍ରୟଣ କରେ, ସେ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ପାଏ। ଶ୍ୟାମାକ, ହସ୍ତିନାମା, ପଟୋଳ ଓ ବୃହତୀ ଫଳ; ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଚୂଡ଼ା, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟଧିକ କଷା ମନାଯାଏ। ଏହାପରି, ଅନ୍ୟ ମିଠା ଓ ସୁମଧୁର ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଆଦା ଓ ଦୀର୍ଘ ମୂଳ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବାଁସ ତୁଳା, ସୁରସା, ସର୍ଜ୍ଜକ ଓ ପୃଥିବୀର ଘାସ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର; ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ସଦା ବିରତ ରଖିବାକୁ କହିବି। ଉଳୁ, ଧନିଆ, ପିଆଜ, ମୂଳୀ ଓ କରମ୍ଭା ପରି ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ରସ ଓ ଗନ୍ଧରେ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିଷେଧର କାରଣ ଏଠାରେ ବଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି: ଦେବ ଓ ଦାନବର ଯୁଦ୍ଧରେ, ବଳି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ଚୁଇଯିବାରୁ ଏହି ବସ୍ତୁ ସଦା ଏଡ଼ିବା ଦରକାର। ବେଦ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରସ, ଲୁଣ, ଖାର ଓ ରଜସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ବିରତ। ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଜଳ, ଝାଲ ଜଳ, ମାର୍ଶର ଜଳ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାଁ ଉପଭୋଗ କରିନାହିଁ, ରାତିରେ ଆଣିଥିବା ଜଳ ଉପଯୋଗ ନୁହେଁ। ମେଉଁ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, ଉଟ, ଏବଂ ଏକା ଖୁର ଥିବା ପ୍ରାଣୀ, ମହିଷ ଓ ବ୍ୟାକ୍ ଦୁଧ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର। ଏବେ ମୁଁ ସେଠି ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଖିବା କିମ୍ବା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଶୁଚିତା ଓ ଅଶୁଚିତା କାମ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବନ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତି ସହ କରିଲେ, ଇଚ୍ଛିତ ଭୂମି, ସ୍ୱର୍ଗ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଯଶ ପାଯାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅପ୍ରିୟ, ଶବ୍ଦମୟ, ପ୍ରାଣୀ ଭରିତ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭୂମି ଏଡ଼ିବା ଦରକାର। ନଦୀରୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ, ଏହି ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଜନ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର। ତ୍ରୈଶଙ୍କବ ଅଞ୍ଚଳ, ବଡ ନଦୀର ଉତ୍ତରେ ଓ କୈକଟର ଦକ୍ଷିଣେ ଅଛି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। କାରଙ୍କରା, କଳିଙ୍ଗ, ସିନ୍ଧୁର ଉତ୍ତର ଭୂମି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି—ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର। ନଗ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ଦେଖିଲେ ପିତୃମାନେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ନଗ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ବ୍ରହସ୍ପତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ତିଣି ପ୍ରକାର ନିୟମ ମନାଯାଏ। ଏହି ନଗ୍ନ ତପସ୍ୱୀ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃଗୀକ ଭାବରେ ଏହି ନିୟମ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି; ଏକ ହାରାଯାଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, କିମ୍ବା ଏକ ଅଧାର ନଥିବା ବୃଷଭ ପରି, ଏହା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଯିଏ ବୃଷଭକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଚାହେ, କିମ୍ବା ବୃଷଭକୁ ସମସ୍ତ ବେଦର ଆକାର ଭାବେ ଦେଖିନାହିଁ— ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଯେଉଁମାନେ ବୃଷଳା ମନାଯାନ୍ତି—ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ତାହାରେ ଅସୁରମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଅପସଂସ୍କୃତି ଭରିଛି, ସେଠି ସୃଷ୍ଟି ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ନୁହେଁ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନୁଷ୍ଠାନୀ, ନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥ, ଶାକ୍ୟ, ପୁଷ୍ଟିକଲଂଶକ ଏହିପରି ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନଗ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ; ଅନାବଶ୍ୟକ ଜଟାଧାରୀ, ଅନାବଶ୍ୟକ ମୁଦ୍ରାଧାରୀ, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିଜ— ଅନାବଶ୍ୟକ ଉପବାସୀ, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜପକାରୀ—ଏମାନେ ନଗ୍ନ ତପସ୍ୱୀ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ; କୁଳନ୍ଧମା, ନିଷାଦ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନୁଚିତ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ଜୁଆ ଖେଳନ୍ତି—ସେମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ ପଥରେ; ଏମାନେ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଲେ, ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ଯାଏ।