ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ଦିଆଯାଉଛି—ଏଠାରେ କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଛାଡିଦେଇପାରନ୍ତି, ଯେପରିକି ଏକ ସାପ ତାଙ୍କର ପୁରୁଣା ଚମଡ଼କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ। ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଦିନ ଓ ରାତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଫଣା ଥିବା ବଡ଼ ସାପମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସିଧ୍ଧମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ। ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠର ଉତ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି—କନକନନ୍ଦୀ। ଏହି ସ୍ଥାନ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠି ଦେବ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଏଠି କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବିନାଶୀ ମନାଯାଏ; ସ୍ନାନ କରି ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିବା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି। ଏହି ଝିଲିକର କୂଳରେ ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଅଛି। ଏଠି ଉପରକୁ ଚଢ଼ି ଏବଂ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରି, ସିଧ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ଜଣେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି ଉତ୍ତର ମାନସକୁ ଯିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧନା ଲଭାଯାଏ; ଏଠି ପହଞ୍ଚିଲେ ଏକ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ସହର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଠି ଏକ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବଂ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦେବୀୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉପାୟ ଦେଇଥାଏ। ଉତ୍ତମ ମାନସ ଝିଲିକରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ—ଏଠି ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳିପଡ଼ିଥିବା ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏଠି ବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯାହା ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି, ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର ପରି ବିଶାଳ। ଏଠି ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ, ସୋମଙ୍କର ପାଦରୁ ଭୂମିକୁ ଅବତରି, ଆକାଶରେ ଦ୍ୱାର ପରି ଚମକୁଥାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରୂପବାନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାର ଠାରୁ ନଦୀ ପୁନଃ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ପୂର୍ବ ଓ ଶେଷ ସାଗରକୁ ଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ପବିତ୍ର, ବିଶେଷ କରି ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ପାଇଁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ସିନ୍ଧୁ ମାନସ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସିନ୍ଧୁ ଦେବୀୟ ନଦୀ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ। ହିମବତ୍ ପର୍ବତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଏହା ଅଠି ହଜାର ଯୋଜନା ଜନ୍ତାରେ ବିସ୍ତୃତ। ସିଧ୍ଧମାନେ ଓ ଦେବ ଗାୟକମାନେ ଏଠି ଭିଡ଼ ଲାଗି ରହନ୍ତି; ଏଠି ସୁଷୁମ୍ନା ନାମକ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଝିଲିକ ଅଛି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ଏଠି କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିତୃମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି। ହିମବତ୍ର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ, ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ରତା, ସମସ୍ତ ନଦୀ ଯାହା ସାଗରକୁ ପ୍ରବାହିତ—ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପବିତ୍ର ଅଛି। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଜଣେ ବିବେକୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ସ୍ନାନ କରି ଅର୍ପଣ ଦେଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ, ଉପତ୍ୟକା ଓ ଗୁହା, ଉପତ୍ୟକା ର ଅଂଶ, ଝରଣାରେ—ଏବଂ ନଦୀ କୂଳ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସ, ବଡ଼ ସାଗର, ଗୋଉଠ, ସଙ୍ଗମ, ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ। ଅପବିତ୍ର ହିନ୍ଦି, ସୁଗନ୍ଧିତ, ଗୋମୟ ଲିପ୍ତ, ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ଘରରେ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ ନିୟମାନୁସାରେ, ଦିଗ୍ବନ୍ଦନ କରି, ଆଶା ରଖି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଯୋଗୀ ଭାବରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ବିବେକୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲଭନ୍ତି। ତିନି ଜାତିର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ଥାନରେ, ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମରେ, କ୍ରୋଧକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ପିତୃପୂଜା ଲଭାଯାଏ। ଏକ ଦୃଢ଼, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତୀର୍ଥ ଅନୁସରଣ କରିଲେ, ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ, ଜଣେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଆଉ ବେଶି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅପତ୍ରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ୱର୍ଗୀୟ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ଲଭନ୍ତି। ଅଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ପାପୀ, ନାସ୍ତିକ, ସନ୍ଦେହରେ ଅଟୁଟ, କାରଣ ମାତ୍ର ଖୋଜୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ଜଣେ—ଏମାନେ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧନା ଗୁରୁର ତୀର୍ଥରେ ଲଭାଯାଏ; ତୀର୍ଥର ଧ୍ୟାନ କରିବା ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୀର୍ଥର ନିତ୍ୟ ସ୍ଥାନ। ଉପବାସ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଧ୍ୟାନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ; ଉପବାସ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରାଣକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ। ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଓ ନିଶ୍ୱାସକୁ ସମ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଉପାଦାନ ଠାରୁ ହଟାଇ, ବୁଦ୍ଧିକୁ ମନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଉପସଂହାର ହୁଏ। ଉପସଂହାରକୁ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ଭାବେ ଜାଣ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମନ ଦ୍ରୁତ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ସାହୀ। ଖାଦ୍ୟ ପରିହାର କରି ହ୍ରାସ ଲଭାଯାଏ; ଉପବାସକୁ ତପସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଜାଣ; ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆନନ୍ଦମୟ ବୁଦ୍ଧି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପ ଶେଷ ହେଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଲଭାଏ, ଅଗ୍ନି ପରି ଯାହାର କୌଣସି ଇନ୍ଧନ ନାହିଁ। କାରଣ ଓ ଗୁଣ, ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଠାରୁ, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗଜ୍ଞ ତାଙ୍କୁ ଅଲଗା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଗତି କିମ୍ବା ସ୍ଥାନ ନାହିଁ; ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ସେ ନିକଟ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱ ଉଭୟ, କୌଣସି ଦୃଢ଼ତା ଅବଶିଷ୍ଟ ନାହିଁ। ଏବେ ଦାନ ଓ ତାଙ୍କର ଫଳ, ଶୁଧ୍ଧ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଯେଉଁଗୁଡିକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ବିବରଣ କରିବି। ହିମପାତ କିମ୍ବା ଶୀତ ଋତୁରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ଫଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ। ରାତିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାରୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, ରାହୁ ଦର୍ଶନ ଛଡ଼ା; ସମସ୍ତ ଧନ ବ୍ୟୟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାହୁ ଦେଖିଲେ ତୁରନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରହଣ କାଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଯାହା ଗୋଉ ମାଟିରେ ଡୁବିଯିବା ପରି; କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ପତିତଙ୍କୁ ପାପରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସାଗରରେ ତରଣୀ ପରି।