ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜଜନ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିର ନିତ୍ୟଶୁଦ୍ଧତା ପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ପୁଣ୍ଡରୀକ ନାମକ ମହାତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଠି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ। ସିନ୍ଧୁ ଓ ସାଗର ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ପଞ୍ଚନଦାରେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ; ମଣ୍ଡବା ପାହାଡ଼ରେ ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ। ସାତଟି ହ୍ରଦ, ବିଶେଷକରି ମାନସା ହ୍ରଦରେ, ଏବଂ ମହାକୂଟ, ବନ୍ଦ, ଗିରଉ, ତ୍ରିରଉ, ତ୍ରିକକୁଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ମହାବେଦୀ ଉପରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ; ଯେଉଁମାନେ ଅନିଶ୍ଚଳ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନେ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହଁନ୍ତି। ଏଠାରେ ଜାତବେଦ ନାମକ ଏକ ପାଥର ଅଛି, ଯାହା ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିର ମୂର୍ତ୍ତି; ଏଠି ହେଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ହୋମ ସଦା ଅକ୍ଷୟ। ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏଠି ରୁହି, ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅମର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଏଠି, କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କି ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ପରିଚିତ, ସେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗପଥ ଦାତା ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ; ଏଠି ଶତୃତା ଛାଡ଼ି ସପ୍ତ ଋଷି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଶତୃତା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେଠି ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ନନ୍ଦି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ଏଠି ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଦେଖାଯାଏ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଚାରିପାଖରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବିଶେଷକରି ଏଠି ଅତି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ; ଏହା ମହାଯୋଗୀ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କର ପୂଜିତ ତୀର୍ଥ। ଏଠି ତିଳ ଦାନ କଲେ, ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିବାସରେ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଯଥାବିଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ମିଳେ। ପୁଣି, ବିଶେଷକରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ, ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ, ଏକ ସତ୍ୟ ପୁତ୍ର ଋଣମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଯେଉଁଠି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ପ୍ଲକ୍ଷ ପ୍ରଶ୍ରବଣ, ସରସ୍ୱତୀର ବ୍ୟାସତୀର୍ଥ ଓ ବିଶେଷକରି ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ— ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏଠି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଗଙ୍ଗାର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଓ ମହାପର୍ବତ ମୈନାକରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିପାରିବେ। ଯମୁନା ଉଦ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁଚିଯାଏ; ସେଠି ଅତି ତାପ୍ତ ଓ ଅତି ଶୀତଳ ପାଣି ଏହି ଚିହ୍ନ। ସେଠି ଯମଙ୍କର ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଭଉଣୀ ଓ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କର କନ୍ୟା ଯମୁନା ଅଛନ୍ତି; ଏଠିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ, ପୂର୍ବେ ପିତୃମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୀତ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେକ୍ଷଣାତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବା ଯାଏ; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପାଠ, ହୋମ, ତପସ୍ୟା ଅନନ୍ତ। ଏଠି ବସିଷ୍ଠ ମହାତପସ୍ବୀ ଥମ୍ବ ପରି ଅଚଳ ହୋଇଥିଲେ; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଠି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ବୃକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠି ଏକ ତୁଲା ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାରେ ତୁଲିଲେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଜଣାଯାଏ। ପିତୃମାନେ ଯୋଗା ନାମରେ, ଯାହାକୁ ଗନ୍ଧକାଳୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି; ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଓ ପରାଶର ଗୋତ୍ରର ମହିମା। ସେଠି ସେ ମହାମୁନି ଏକ ବେଦକୁ ଚାରିଭାଗ କରିବେ; ସେ ମହାଯୋଗୀ, ମହାତ୍ମା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବେ। ଏଠି ଏକ ଅଛୋଦକ ନାମକ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଅଛୋଦା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲେ; ବାରଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ମାଛର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସଦାଚାରୀମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ଏଠି ଏକଥର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଯୋଗ ଧ୍ୟାନରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ସେକ୍ଷଣାତ୍ ଫଳିତ ହୁଏ। କୁବେର ପର୍ବତ ଶିଖର, ବ୍ୟାମ ପର୍ବତ ଶିଖର, ବ୍ୟାସତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନନ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥଳ ସିଦ୍ଧମାନେ ସଦା ଯାଆନ୍ତି, ଅଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତିମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କୋଣରେ ନନ୍ଦା ନାମକ ବେଦୀ ରହିଛି, ଏଠିରୁ ପୁନଃ ଫେରା ନାହିଁ। ଏହି ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରିୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁନର୍ବାସ ନାହିଁ। ଏହି ମହାନିବାସରେ, ଜ୍ଞାନୀ ମହାଦେବ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ନିବାସରେ, ପ୍ରଭୁ ଏକ ପାଦରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଧୂମାବୃତ ହୋଇ ଉମା ଶିଖରରେ ଅଛି। ଉମା ଶିଖର, ଭୃଗୁ ଶିଖର, ବ୍ରହ୍ମା ଶିଖର, ମହାନିବାସ, କାଦ୍ରବତୀ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ଓ ବାମନଙ୍କ ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ଯାଇଲେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ, ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ; ଏଠି କୌଣସି ପାଠ, ହୋମ, ଧ୍ୟାନ, କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ। ଗୁରୁଭକ୍ତିରେ ଯେଉଁମାନେ ଶତବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରି ସେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି କୁମାରଧାରା ନାମକ ଝରଣା ଅଛି, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ; ଏଠି ଯେଉଁ ଆସନ କିମ୍ବା ଯାନ ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁଠି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୁଭ ହୁଏ। କାଶ୍ୟପଙ୍କ ମହାତୀର୍ଥ କାଳସର୍ପି ଭାବରେ ପରିଚିତ; ଏଠି ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ସଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଚାରିପାଖରେ ହେଉଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ; ଏହି ଫଳ ସାଧାରଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାମାନେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏଠି ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଚିହ୍ନ ମିଳେ ଓ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିବାସ ଅଛି; ଏହି ପବିତ୍ର ହ୍ରଦରେ ଦିବ୍ୟ ନାଗରାଜ ବାସ କରନ୍ତି।