ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏଠିର ଜଳ ସଦା ସ୍ୱାଦୁ ଗନ୍ଧରେ ମିଶିଥିବା ଏବଂ ଅବିରତ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ଜଳରୁ ତାମ୍ରବର୍ଣୀ ନାମକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁ ନଦୀ ଏକ ଶ୍ରମିତା ନାରୀ ପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ତାମ୍ରବର୍ଣୀର ଜଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତାର ରୂପ ନେଇଥାଏ, ଏବଂ ଶଙ୍ଖମୁକ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ମିଶିଥିବା ଜଳ ନେଇ ଲୋକେ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଅମରାବତୀକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ପରମ୍ପରାଗତ ପାପୀ ପିତୃଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି, ଏହି ବିଷୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, କାବେରୀର ଉତ୍ସ, ଶ୍ରୀପର୍ବତ ଏବଂ ବୈକୃତ ପର୍ବତର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଦୟା ଅବିରତ ଅଛି। ଓଶିରା ପର୍ବତରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପଳାଶ, ଖଦିର, ବିଳ୍ବ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ବିକଙ୍କଟ ଗଛଗୁଡିକ ସମିତି ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ଏକ ପବିତ୍ର ବଳୟ ତ୍ୟାଗ ନିମିତ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏଠାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ଲୋକ ତୁରନ୍ତ ଅମରାବତୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ଶେଷ ହେବା ପରେ ମିଳେ; ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଫଳଦାୟୀ ହୁଏ। ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନର୍ମଦା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁହିତା ଏବଂ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ; ସେଠି ପିତୃଗଣଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିବା ଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ମଥରାର ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ଏହି ବଡ଼ ପର୍ବତର ଉପରେ ଅସ୍ଥିରତା ନାହିଁ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଧର୍ମ-ଅଧର୍ମର ଅନ୍ତର ବୁଝାଏ; ଏଠି ଶୁଭକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକେ ପାପର ଧାରା ଦେଖୁନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପୁଣ୍ୟର ଧାରା ଦେଖନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ପାପ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପାପ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଶୁଭକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। କୌଶଳରେ ମତଙ୍ଗ ପୋକରା ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ଲୋକ ଆକାଶର ପକ୍ଷୀ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। କୁମାର-କୌଶଳ ଘାଟ, ରକ୍ଷକମାନଙ୍କ ବାଡ଼ ଥିବା ପର୍ବତ, ସମୁଦ୍ରର ଶ୍ୱେତ ପାର, ଏବଂ ପଣ୍ଡରକ ଅରଣ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ରତା ଅଛି। ବିମଳ ଓ ବିପାପରେ, ଭୟର ଉତ୍ସକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଭିବୃକ୍ଷ, ଗୃଧ୍ର ଶିଖର ଏବଂ ଜାମ୍ବୁ ପଥରେ ସଦା ଏହି ପବିତ୍ରତା ଅଛି। ଅସିତର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ଯୋଗଶିକ୍ଷକ ଅସିତ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ; ପୁଷ୍କରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ବଡ଼ ଫଳ ଦିଏ; ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଓ ପ୍ରଭାସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଦେବିକାରେ ବୃଷ ନାମକ ଏକ କୁଆଁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ଏହି କୁଆଁର ଜଳ ସଦା ଗୋମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଉପରକୁ ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା ଯୋଗଶିଳ୍ପୀମାନେ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; ଏଠି ପିତୃଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଫଳ କଣ ହୁଏ ମୁଁ କହିବି। ଏଠି ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ, ପିତୃମାନେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଜାତବେଦ ନାମକ ପାଥର ଏଠି ଅଗ୍ନିର ନିତ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ। ଏଠି ଅଗ୍ନିକୁ ନୁହେଁ, ଅଗ୍ନି ସ୍ଥିର ହୁଏ ଏବଂ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ; ଏଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅବିନାଶୀ। ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଘାଟ ଓ ପଚାଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଘାଟରେ ଏହି ବିଦିଧାନର ଫଳ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି; ଏଠି କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହୟଶିର ଘାଟ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘାଟ, ତୁରନ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଏ; ଏଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ପାତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠି କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପାଠ, ହୋମ ଓ ତପସ୍ୟା ଅବିନାଶୀ ମନାଯାଏ। ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୁଭ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସଦା ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠି ପର୍ବ ଦିନରେ ଦେବମାନଙ୍କର ଛାୟା ସଦା ଦେଖାଯାଏ; ଏଠି ଭୂମିରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠି ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଇଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା ଯୋଗଶିଳ୍ପୀମାନେ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଫଳ କଣ ହୁଏ ମୁଁ କହିବି। ସେ ଲୋକ ପିତୃମାନେ ସତ୍ୟରେ ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ କରନ୍ତି; ଏହି ଜଗତରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏଠି ଶିବ ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ଅଛି; ବ୍ୟାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମାର ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଉଜ୍ଜନ୍ତ ପବିତ୍ର ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ବଶିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷିଙ୍କର; କାପୋତକ ପର୍ବତ, ପୁଷ୍ପସାହ୍ୱୟ, ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ବେଦର ମୁଣ୍ଡ; ବ୍ରହ୍ମା ଏଠି ମଧ୍ୟ ଫିଫ୍ଥ ବେଦ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉଥିବା ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଅନନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି। ପୁଣ୍ଡରୀକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ; ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ। ସିନ୍ଧୁ ଓ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମ, ପଞ୍ଚନଦ ଘାଟରେ ଅବିନାଶୀ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ମଣ୍ଡବା ପର୍ବତରେ ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ସପ୍ତହ୍ରଦରେ, ବିଶେଷରେ ମାନସାରେ, ମହାକୁଟ, ବନ୍ଦା, ଗିରଉ, ତ୍ରିରଉ ଓ ତ୍ରିକକୁଡ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବଡ଼ ବେଦିରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ: ଅନାସ୍ଥା ଥିବା ଲୋକେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚୟରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକେ ଆସନ୍ତି। ଏଠି ଜାତବେଦ ନାମକ ପାଥର ଅଛି, ଯାହା ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିର ମୂର୍ତ୍ତି; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଅବିନାଶୀ। ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟା ଏଠି ରହି କେବଳ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ ପୁଣ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେଉଁ ଲୋକ ଚିନ୍ହିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠି ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସ୍ୱର୍ଗପଥ ଦାତା ମନାଯାଏ, ତୁରନ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଏ; ସେଠି ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ସପ୍ତ ଋଷି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।