କଳିଙ୍ଗ ଦେଶର ସୀମାରେ, ଉତ୍ତମ ପର୍ବତର ଶ୍ରୀରେ ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପୋକରି ଅଛି, ଯାହା ପିତୃଗଣଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭୂମିରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉଶନାସ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାକୁ କବିତାରେ ଗାଇଛନ୍ତି। ଜଗତରେ ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ପହଞ୍ଚି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ। ସାଧାରଣ ତପସ୍ୟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସଫଳତା ମିଳେ; ଏଠାରେ ଏକବାର ପୂଜା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ଉପରେ ଚଢ଼ିବାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ବିଲ୍ବ ଗଛ ତଳର ଶିଖରରେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିର ଲୋକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଏହି ଭୂମିରେ ଭ୍ରମଣ କରିପାରନ୍ତି, ଦେବତା ପରି ହେଇ ଘୂରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ। ସପ୍ତଗୋଦାବର ଏବଂ ଗୋକର୍ଣ୍ଣର ପବିତ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ପାପ ଧୋଇ ଦେବା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଏଠିରେ ରୁଦ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମହାଦେବ, ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ, ଋଷିମାନେ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ ନିମିତ୍ତ ଦେଖିବାର ଉଦାହରଣ ଅଛି; ଏଠାରେ ଅବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠିତ ସାବିତ୍ରୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ବସିଥିବା ଶିଖରରେ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅନୁସୃତ, ଶିଖର ଉପରେ ନିୟମିତ ଚଢ଼ିଲେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବାର ଅନୁଭୂତି ମିଳେ। ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଏହି ସ୍ଥାନର ଜଳ ସଦା ମିଠା ରସରେ ମିଶିଥାଏ ଏବଂ ଅବିରତ ଭାବେ ବହିଥାଏ। ଏହିଠାରୁ ତାମ୍ରବର୍ଣୀ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଏକ ଦୀର୍ଘ ଶ୍ରମିତ ନାରୀ ପରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସାଗରକୁ ବହିଯାଏ। ଏହି ନଦୀର ଜଳ ସାଗରରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ଭାବେ ପରିଣତ ହୁଏ, ଏବଂ ଶଙ୍ଖମୁକ୍ତା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଜଳ ନେଇ ମନୁଷ୍ୟ ମନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି ଏବଂ ଅମରାବତୀକୁ ଯିବାର ଅଧିକାର ପାନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ପୂଜିତ ହେଲେ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ପାପୀ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଚନ୍ଦ୍ରର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, କାବେରୀ ଉତ୍ସରେ, ଅଶ୍ରୁଣ୍ୟ, ଶ୍ରୀପର୍ବତର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଏବଂ ଭାବିକୃତ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହିମା ଅଛି। ଓଶିରା ପର୍ବତରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପଳାଶ, ଖଦିର, ବିଲ୍ବ, ପ୍ଳକ୍ଷ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଏବଂ ବିକଂକଟ ଗଛ ଏକସାଥି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ବୃତ୍ତକୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଅମରାବତୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ସ୍ଵୟଂ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଶେଷରେ ସଫଳ ହୁଏ; ଯେଉଁଠାରେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ମିଳେ। ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନର୍ମଦା ଦୟାଳୁ କନ୍ୟା, ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ; ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ମଥରାର ପବିତ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଯାଆନ୍ତି, ଏହି ମହାପର୍ବତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାର ଦୁଃଖ ନାହିଁ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ, ଯାହା ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଭେଦ ଦେଖାଏ, ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ପାପର ଧାରା ନ ଦେଖନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୁଣ୍ୟର ଧାରା ଦେଖନ୍ତି। ଏଠାରେ, କିଛି ଅପରାଧୀ ଲୋକମାନେ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ; ପୁଣ୍ୟ କରିଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି। କୌଶଳାରେ, ମତଙ୍ଗ ପୋକରି ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଳିଯାଏ, ପକ୍ଷୀ ପରି ମୁକ୍ତ ଭାବେ ଘୂରିପାରନ୍ତି। କୁମାର-କୌଶଳ ଘାଟରେ, ପର୍ବତର ସୁରକ୍ଷା ବୃନ୍ଦର ଘେରା, ସାଗର ତଟର ଧୂସର କୂଳରେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡରକ ଜଙ୍ଗଲରେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି। ବିମଳ ଓ ବିପାପରେ, ଭୟ ନାଶ କରିଥିବା ଉତ୍ସକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଭିବୃକ୍ଷ, ଗୃଧ୍ର ଶିଖର ଏବଂ ଯମ୍ବୁ ପଥରେ ସଦା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଅସିତ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ ଅସିତଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଏଠିରେ ପିତୃଅର୍ପଣ ଅନନ୍ତ; ଅସିତଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ସଦା ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ପୁଷ୍କରରେ, ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ, ତପସ୍ୟା ବଡ଼ ଫଳ ଦିଏ; ମହାସାଗର ଓ ପ୍ରଭାସାରେ ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ନନା ହୋଇଛି। ଦେବିକାରେ, ବୃଷ ନାମକ କୁଆଁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାଆନ୍ତି; ଏହି ଜଳ ଗୋମାନେ ରବା ଦେଇ ଉପରେ ଉଠିଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା ଯୋଗୀମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାପ ନାହିଁ, ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି; ଏଠି ପିତୃଅର୍ପଣ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ କଣ ମିଳେ ମୁଁ କହିବି। ଏଠିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଯତବେଦା, ଏଠିର ପାଥର, ଅଗ୍ନିର ନିତ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ। ଏଠି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଲୋକ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭନ୍ତିନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅବିନାଶୀ। ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଘାଟରେ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶି ଅଶ୍ୱମେଧ ଘାଟରେ, ଏହି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ। ହୟଶିର ନାମକ ଘାଟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏଠିରେ ପିତୃଅର୍ପଣ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଲୋକ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭନ୍ତି। ଘଡ଼ିରେ ରଖିଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚୟ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠିରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜପ, ହୋମ ଓ ତପସ୍ୟା ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୁଭ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସଦା ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠି ପର୍ବ ଦିନରେ ଦେବମାନେ ଛାୟା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅବିନାଶୀ, ଏଠି ପାଣ୍ଡବମାନେ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା ଯୋଗୀମାନେ, ପାପ ମୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ, ଯାଆନ୍ତି; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ କଣ ମିଳେ ମୁଁ କହିବି।