ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପୂଜା ସଦା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ବୃହସ୍ପତି ଏହାକୁ ଧର୍ମ, ଧନ ଓ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଓ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବା ପାଇଁ ବସିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ମହାତ୍ମା ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା, ସେମାନେ ସୋମରେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ତେଣୁ ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ବିଶ୍ୱାସ ରଖେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଏହା ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋମ ଦେବା ସମାନ। ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ଏକ ଯୋଗୀ ମୁଖ୍ୟ ଆସନରେ ବସିଥାଏ, ସେ ନିଜେ ନୌକା ପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାନ ଗ୍ରହଣ ଓ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଅବମାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଯାଏ। ପରମ୍ପରା ଛାଡ଼ି ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ, ଦାତା ସ୍ୱୟଂ ନାଶ ପାଏ। ଯିଏ ଭୋଗ ଆଶା କରେ, ସେ ସଦା ସାବଧାନରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଉ। ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ପାଇଁ ଗାଈଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିଣ୍ଡ ଦେଉ, କାରଣ ଜ୍ଞାନ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା, କୀର୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ସବୁ କିଛି ଗାଈଙ୍କୁ ଦେଇଯିବା ମଧ୍ୟମରେ ମିଳେ। ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ କାଉଁକୁ, ଉତ୍ତମ ରୁଚି ପାଇଁ ମୁର୍ଗୀକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଭାବେ ପିଣ୍ଡ ଦାନର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା। ପୂର୍ବଜମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବା ସଠିକ୍ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦାନ ନେବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ଓ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ଆକାଶ। ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତମାନେ ପୁଣିଥରେ କହିଲେ—ପ୍ରଥମେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପରେ ପିଣ୍ଡ ଉଠାଯିବ। ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଂଶ ନେଇ, ତାହାକୁ ଜାତବେଦସ୍ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଖାଦ୍ୟ, ଭାତ, ପାନୀୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଇ, ପରେ ପିଣ୍ଡକୁ ଦକ୍ଷିଣ ମୁହଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି କରାଯିବା ଉଚିତ୍; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ନମ୍ରତା ସହିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଭିଲାଷିତ ଫଳ ମିଳେ। କଞ୍ଜୁସି, ଅକୃତଜ୍ଞତା, କଞ୍ଚନ୍ଚଳତା ଓ ଅସମ୍ମାନ ରହିଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ନେଇ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ତୁମକୁ ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି—ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୋଜନ କରିସାରିଲେ, କିପରି ସୌମ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୂମିକୁ ଛିଟାଯାଇ, ତାହାକୁ ଉଠାଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାହାଠାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ପୁରୋହିତମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ "ସ୍ୱଧା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଚୁର ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମ୍ମାନ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଭକ୍ତି ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିତ ହେଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ଯୋଗୀ, ମହାତ୍ମା, ପାପରହିତ ଓ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସ୍ୱର୍ଗଲାଭ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ବିଶାଳ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଯାହାକୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେ ଅବଶ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ, ନଦୀ, ତୀର୍ଥ, ଦେଶ ଓ ଆଶ୍ରମ ବିଷୟରେ କହିବି। ତିନି ଲୋକରେ ଅମରକଣ୍ଟକ ପର୍ବତ ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସିଧ୍ଧ ଓ ଦେବମୁନିମାନେ ଏଠାରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ଏଠି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପୂଜ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରା ମୁନି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଭୟ ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ନାହିଁ, ପୃଥିବୀ ଯାଏଁ ରହିଛି। ଏହି ପର୍ବତ ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ଚମକେ, ତାହାର ଶିଖର ସଦା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ କୁଶ ଘାସ ମୃଦୁ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ସୁନାର ରଙ୍ଗର, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶାନ୍ତିମୟ, ଦକ୍ଷିଣ ନର୍ମଦା ଜଳ ପାନ କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଙ୍ଗିରା ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଦେଖିଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଶ ଘାସ ଅଲତାର ଲାଗି ଥିଲା। ଏହି କୁଶ ଘାସ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁବେଳେ କେହି ଅମରକଣ୍ଟକ ପର୍ବତରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇଥିଲେ, ତାହାର ଫଳ ଅସୀମ। ସେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ, ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନେ ସଦା ପ୍ରଶାନ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିର ପବିତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ଏଯାଁ ଦେଖାଯାଏ; ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏମିତି ଏକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ତାଙ୍କର ଆଘାତ ଦୂର କରେ। ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ, ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତରେ ଏକ ଗୋଳାକାର ପୋଖରୀ ଅଛି, ଯାହା କଳିଙ୍ଗ ଭୂମି ସୀମାରେ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ବଢ଼ାଏ। ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ମହାକ୍ଷେତ୍ର, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତି; ଉଶନାସ୍ ମଧ୍ୟ ଏହାର କୀର୍ତ୍ତି ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକକୁ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ସାଧାରଣ ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସଫଳତା ମିଳେ; ଏକଥର ମାତ୍ର ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଅମରକଣ୍ଟକରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ିଲେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମହାଫଳଦାୟକ। ବିଲ୍ବବୃକ୍ଷ ତଳ ଶିଖରରେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଭ କରାଯାଏ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ପରି ବିଚରଣ କରାଯାଏ। ସପ୍ତଗୋଦାବର ଓ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରାଯାଏ; ଏଠି ଦେବମହାଦେବ ରୁଦ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ, ଋଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ଦ୍ୱାରା, ଅବିଶ୍ୱାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉଦାହରଣ ଅଛି—ଅବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଢ଼ା ସାବିତ୍ରୀ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ।