ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ତେଜ, କୀର୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଚମକିଉଠନ୍ତି। ଏହି ପରମ ମାନ୍ୟତାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବିମାନର ଆଗରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶୁଚିତା ସହିତ ଜନମାନ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଘୃତ, ଧାନ, ଫଳ, କନ୍ଦ ଓ ନମସ୍କାର ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ପଶୁମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପରେ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ବାୟୁ ସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହୁଛି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଭୋଜନ, ଦକ୍ଷିଣା, ପାନୀୟ, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଗ୍ରାମ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭଲ ଭୋଜନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ବାମ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଛିଟା ଦେଇ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଦର୍ଭା, ପିଣ୍ଡ, ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ, ପୁଷ୍ପ, ଗନ୍ଧ, ଭୂଷଣ ଏକେକଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଲୋକମାନେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୋଷଣ ପାଇଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ତିନି ଗୁଛି ଦର୍ଭା ଦେଇ ଅନୁଲେପନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ବାମ ହାତରେ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୂତା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। କଟିବା, ପୋଷଣ, ଚିହ୍ନ ଦେଇବା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏକଥର ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ତିନିଥର କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ନିୟମ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବାରମ୍ବାର ଦେଇବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବଜପ୍ରେମୀ ଲୋକେ ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଘୃତ ଓ ତିଳ ମିଶାଇ ଭୂମିରେ ରଖିବା ଓ ବାମ ଘୁଁଡ଼ି ଟିକେଇ ନିୟମାନୁସାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବଜ, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗ ଦେଖି ଆହ୍ୱାନ କରି, ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବଜପକ୍ଷ ଆପ୍ୟାନ୍ତ ଜଳରେ ବୃତ୍ତାକାରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିବା ଉଚିତ। କିଛି ଲୋକେ ମାତୃକୁଳ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୋଜନ, ଜଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏଠାରେ ପିଣ୍ଡ ତିନିଟିକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ, ଅଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ଘୁଁଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ, ଭଲ ଭାବରେ ନିୟମାନୁସାରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ବାମ ଓ ଉପର ହାତ ଦ୍ୱାରା, ଧର୍ମ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅବିରତ, ଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି, ‘ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୂର୍ବଜମାନେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ’ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଡାହାଣ ହାତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ପିଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି, ‘ଓ ସାଧୁ ପୂର୍ବଜମାନେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ’ ବୋଲି ଅବିରତ କହିବା ଉଚିତ। ବାମ ଓ ଉପର ହାତ ଦ୍ୱାରା, ଧର୍ମ ମନୋଭାବ ସହିତ, କୁଣ୍ଡ ଓ ଜଳପାତ୍ର ରେଖାରେ ସେବା କରିବା ଦରକାର। ନୂତନ ସୂତ, ଲାଲ କପଡ଼ା, ଉନ୍ନ କିମ୍ବା ଚାମର ବସ୍ତ୍ର, ପୂର୍ବଜ ସୂତ ଦେଇବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ପାଟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଫଟା କିମ୍ବା ମେଳା କପଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ, ଏହାରେ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଦାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ ନାହିଁ। ତିନି ଗଠି କାଜଳ ଓ କଳା ତିଳ ତେଲ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ। ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ତମାଳ, ଉଶୀରା, ଭକା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୂପ ଭଳି ଗୁଗୁଳୁ, ତୁରୁଷ୍କ ଧୂପ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଧଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ, ପଦ୍ମ, ଶାଳୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍ପ ଦେଇବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ଜବା, ସୁମନସ, ଭଣ୍ଡୀର, ଉପକାମ, କୁରଣ୍ଡକ ପୁଷ୍ପ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ପୁଷ୍ପର ଗନ୍ଧ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅତି କମ୍, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଦେଖି ବସିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିୟମାନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଦେଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ଦର୍ଭା ଓ ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ସ୍ୱଜନ ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରତିକ୍ଷ୍ୟାତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ହଳଦିଆ ଛୁଆ, ଫୁଲରେ ଭିଜା, ଭଲ ଭାବରେ ସଜାଯାଇଥିବା, ଜୌ ଦାଣା ଦରଖାସ୍ତ ଦର୍ଭା ପୂର୍ବଜସ୍ଥଳରେ ରଖିବା ଦରକାର। ମୂଳ ତଳେ ମଧ୍ୟ କଳା ପଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଜିନିଷ ଥାଏ; ଏହିପରି ଶ୍ୟାମାକ, ନୀବାର, ଦୁର୍ବା ଦର୍ଭା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପ୍ରଜାପତି, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଆକାଶପଥ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦର୍ଭାଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ; ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ଏହି ଦର୍ଭା ଉପରେ ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି, ତେଜ, କୀର୍ତି, ଶୋଭା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ନିରପରାଧ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶୂନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦେଖି, ଏକଥର ଦର୍ଭା ଛଡ଼ି, ପିଣ୍ଡ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର; ଦର୍ଭାର ଦଣ୍ଡ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଥିବା ଉଚିତ। ଏକ ବିବେକୀ ଲୋକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ମନୋଯୋଗ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଓ ଅକ୍ରୋଧ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କିଛି ଅଶୁଦ୍ଧ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନଶ୍ଟ କରେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଯାତୁଧାନ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପିତା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୋଜନକୁ ସମସ୍ତ ଅସୁର ଦୂରେଇଯାନ୍ତି; ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି କ୍ରମାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର; ମନରେ ଯେଉଁ ଇଛା ରହିଛି, ପୂର୍ବଜମାନେ ତାହା ପୂରଣ କରନ୍ତି।