ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେବସେନାପତି କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଲେ। ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ନୀଳକଣ୍ଠ ପଖା, କୁକୁଡ଼ା ଓ ଧ୍ୱଜ ଦେଲେ; ସରସ୍ୱତୀ ମହାଶବ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବୀଣା ଦେଲେ; ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଏକ ମେଢ଼ା ଦେଲେ; ଶମ୍ଭୁ ଏକ ଭେଡ଼ା ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମାୟାର ଖେଳରେ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ପାହାଡ଼କୁ ଆଘାତ ଦେଇ ପତିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ତାରକ ନାମକ ଦାନବ ଉତ୍ଥାପିତ ହୋଇ ନିହତ ହେଲା। ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ, ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଦେବସେନାର ସେନାପତି ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯାଇଲା। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଦାନବମାନେଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଦେବସେନାପତି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନେତା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏକାଧିକ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମଥା, ଦେବ, ଭୂତମାନେ, ମାତୃଗଣ ଓ ବିନାୟକ ଗଣ ଯୋଗ ଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଦେଖି, ଏକ ନାରୀ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପତିତ ହେଲେ, ଆପଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ମାନେ ଧୂଳି ଦାଣ୍ଡର ଧରାଣୀରେ ପତିତ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତ୍ୟାଗିତ, ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ; ସେ ନାରୀ ନମ୍ର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ!" ପୂର୍ବଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ବୋଲିଲେ, "ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ," ଏହିପରି ଆଶ୍ୱାସ ଦେଲେ; ତାପରେ ସେ ଦୁଃଖିତ ଶବ୍ଦରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହି ଦୁଃଖୀ ନାରୀକୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଦୋଷରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହେଇଛ; ଏହି ଦୋଷରେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡିବ।" ଦେବମାନେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାହାର ଫଳ ସେମାନେ ଏଠି ମିଳନ୍ତି; ଦେବତା, ମାନବ ବା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାହାର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ମିଳିଥାଏ। ଏହିପରି, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅମାବସ୍ୱପତୀ ଭାବରେ ଫଳ ପାଇବେ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଏପରି କଥା କହି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଧ୍ୟାନ କରି ଦୟାରେ ତାଙ୍କୁ କୃପା କଲେ। ଦେବ, ସୋମପାୟୀ, ପିତୃଗଣ ଓ ଅମାବସୁ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ଘଟଣା ଦେଖି କହିଲେ, "ତୁମେ ମାନବରୂପେ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ଏକ କନ୍ୟା ଭାବରେ ତୁମେ ତୁମ ଜଗତକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା।" ଏହି କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ତୁମେ ଅମାବସୁ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଅଦ୍ରିକା ରୁ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏହା ଅଟ୍ଟାଇଶ Dvāpara ଯୁଗରେ। ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ପରାଶରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ସେ ପଣ୍ଡିତ ଋଷି ଏକ ବେଦକୁ ଚାରିଟି କରିବେ। ତୁମେ ମହାଭିଷାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ, ଯାହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବୃଦ୍ଧି ହେବ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, ଧର୍ମଜ୍ଞ। ତୁମେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ନାମକ ରାଜାକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ, ଯିଏ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ସାହ ଓ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ; ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ପ୍ରସୂତି ପରେ, ତୁମେ ପୁନଃ ତୁମ ଜଗତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମେ ଅପବାଦ ଜନ୍ମ ପାଇବେ; ତୁମେ ଅଦ୍ରିକାରେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମିତ ହେବେ। ଏକ କନ୍ୟା ଭାବରେ ତୁମେ ଏହି ଜଗତ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା; ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଦାଶର କନ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀ ହେଲେ। ଅଦ୍ରିକାରେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତ ହୋଇ, ଅମାବସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ମତ୍ସ୍ୟା ଭାବରେ ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲେ। ସେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯାହା ସଦା ରାଜସିକ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ତୁମର ଜଗତଗୁଡ଼ିକୁ ବିରଜା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ଏହି ଗଣ ଶ୍ରୀମୟ ହେବ। ଏଠାରେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ପିତୃଗଣ ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି; ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଭୂତ, ସର୍ପ, ପିଶାଚ ଏହି ଗଣଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇବାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଗଣଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଲହାଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି; ତିନି ଗଣ ଧର୍ମ ଓ ଶୁଭ ରୂପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ମନସ୍ପୁତ କନ୍ୟା ପୀବରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଏକ ଯୋଗିନୀ, ଯୋଗୀନୀ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ଯୋଗର ମାତା। Dvāpara ଯୁଗର ଅଟ୍ଟାଇଶତମ ଚକ୍ରରେ, ପରାଶର ବଂଶରୁ ଏକ ବଡ଼ ତପସ୍ବୀ ଶୁକ ଜନ୍ମିତ ହେବେ। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋଗୀ, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବନରେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି। ଏହି ପିତୃଗଣ କନ୍ୟାରୁ, ସେ କୃଷ୍ଣ, ଗୌର, ପ୍ରଭୁ, ଶମ୍ଭୁ, ଭୂରିଶ୍ରୁତ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରସୂତି କଲେ। ସେ କୀର୍ତ୍ତିମତୀ ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଯୋଗିନୀକୁ ପ୍ରସୂତି କଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ବଣୁହାର ରାଣୀ ହେଲେ। ଏହି ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ ପରେ, ସେ ଧର୍ମିକ ଏବଂ ତପସ୍ବୀ ହୋଇ, ଯୋଗ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅବାପ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ବିଭୱ, ସେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ପିତୃଗଣ ଅରୂପ, ଧର୍ମର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା—ଏହି ତିନି ଗଣ ଅଛନ୍ତି; ଏବେ ଚାରି ଅନ୍ୟ ଗଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଚମତ୍କାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସ୍୵ଧାରୁ ଜନ୍ମିତ ଦାଉଁ, ଅଗ୍ନି ଓ କବିର କନ୍ୟାମାନେ। ଦେବଲୋକରେ ଏହି ପିତୃଗଣ ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦରେ ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ବସନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ମନସ୍ପୁତ କନ୍ୟା ଗୌର ନାମରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଦତ୍ତସେନ କୁମାର, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ପ୍ରିୟ ରାଣୀ ହେଲେ। ଭୃଗୁମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତିସି ପିତୃଗଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହି ଜଗତଗୁଡ଼ିକୁ ମରିଚିରୁ ଜନ୍ମିତ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସାଧ୍ୟମାନେ ସହିତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଚମତ୍କାର ପିତୃଗଣ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଫଳ ପାଇବାକୁ ସେମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ମନସ୍ପୁତ କନ୍ୟା ଯଶୋଦା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ବିଶ୍ୱମହତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ବିଶ୍ୱଶର୍ମାଙ୍କ ଜାଉଁ। ସେ ଦିବ୍ୟ ମାତା, ରାଜା ଋଷି ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗଙ୍କ ମା, ଯିଏ ପୁରାତନ ଯଜ୍ଞରେ ମହା ଋଷିମାନେଙ୍କ ଗାନ ଗାଇଥିଲେ।