ଗଙ୍ଗା, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ବୟସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ। ଏଠାରେ ଅନେକ ପୂର୍ବଜ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଧି ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। କେଉଁ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜ କିପରି? ପୂର୍ବଜମାନେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ କେଉଁ ଶିଶୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ କଣ? ସ୍ୱର୍ଗରେ କିଛି ପୂର୍ବଜ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ମୁଁ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଆମେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାଉ, ତାହା କିପରି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ଏହି ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ସେଠାରେ ସେମାନେ କିପାଇଁ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କିଏ ସେହି କାରଣ? କେଉଁ ପୂର୍ବଜ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ପୂର୍ବଜ ନରକରେ ବସନ୍ତି? ପିତା, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ମନେ ରଖି, ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିନି ଭାଗରେ ନିବେଦନ କରାଯାଏ। କେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକିପରି ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ? ଯେଉଁମାନେ ନରକରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ପୁଣି ଫଳ ପାଇପାରିବେ? ଏଠାରେ କିଏ ପୂର୍ବଜ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି ଏବଂ କାହାକୁ ପୁନି ପୂଜିବା ଉଚିତ? ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଯେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ପଣ୍ଡିତ, ଆପଣ ଏହି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଋଷିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୂତ ଜଣେ ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ବୁଝିଥିଲେ, ସେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଋଷିମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେ କହିଲେ—ମୋ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି—ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ଚଳିବା ସମୟରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଆସିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ଅଛନ୍ତି; ଯେଉଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଏବେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିବି। ଏହି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାନବମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଖାଇଲେ ନାହିଁ। ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଫଳ ଆଶା କରି, ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପରେ, ସେମାନେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ଜ୍ଞାନ ହରାଇଦେଲେ; ସେମାନେ କିଛି ଜାଣିଲେ ନାହିଁ, ଏହିଭଳି ଜଗତ ଅବାକ୍ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପୁଣି ବନ୍ଦନା କରି, ପିତାମହଙ୍କୁ ଦୟା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ପୁଣି କଥା କହିଲେ। "ତୁମେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ କରିଛ, ତାହା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କର; ନିଜର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ପଚାର, ତାପରେ ଜ୍ଞାନ ପାଇବ।" ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେମାନେ ନିଜର ସନ୍ତାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଉଚିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପଚାରିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଶିଶୁମାନେ, ନିୟମିତ ମନରେ, ବହୁପ୍ରକାରେ ତପସ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ—ଯେଉଁମାନେ କଥା, ମନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଧର୍ମ ଜାଣିଥିଲେ। ସେହି ଦେବମାନେ, ପୁଣି ଜ୍ଞାନ ପାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜର ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପୂର୍ବଜ, କାରଣ ତୁମେ ଆମକୁ ଜାଗ୍ରୁତ କରିଛ। କୌଣସି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ବା ଇଚ୍ଛିତ ବର ଚାହିଁଲେ ଦିଅ।" ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି କହିଲେ: "ତୁମେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ତେଣୁ ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ଏଭଳି ହେବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।" ଏହିପରି କୁହାଗଲା, "ଏମାନେ ଆମ ପୂର୍ବଜ," ତେଣୁ ନିଜର ଶିଶୁମାନେ ପୂର୍ବଜ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ବର ଦିଆଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ, ଏହା ସ୍ଥିର ହେଲା—ଶିଶୁମାନେ ପୂର୍ବଜ ହେଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ପୁଣି ଶିଶୁ ହେଲେ। ଏହିପରି, ପୂର୍ବଜମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଶିଶୁ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବଜତ୍ୱ ଅବସ୍ଥା ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଶିଶୁ ଭାବେ ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବଜ ଭାବେ ମନେ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କଥା କହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନ ଦେଇ କୌଣସି କର୍ମ କରନ୍ତି, ତାହାର ଫଳ ରାକ୍ଷସ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଯାଏ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ ଅକ୍ଷୟ ସୋମର ଆସ୍ୱାଦ ନେଇଥାନ୍ତି; ତୁମେ ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କର, ସେମାନେ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବେ। ଯେବେ ସୋମ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ—ପାହାଡ଼, ବନ, ଚରାଚର ସମସ୍ତକୁ ପୋଷଣ କରିଥାଏ। ଯେଉଁ ମାନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ପୋଷଣ ଆଶା କରନ୍ତି, ପୂର୍ବଜମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଓ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି, ନାମ ଓ କୁଳରେ ଚିହ୍ନଟ କରି, ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଏବଂ ପ୍ରପୂର୍ବଜମାନେ ସବୁଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବଂଶଧରମାନେ ପୋଷିତ ହେବେ। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ତେଣୁ ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତପସ୍ୟା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମର ପୂର୍ବଜମାନେ ଜ୍ଞାନ ଦାତା—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏହିପରି, ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେବତା, ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ପୂର୍ବଜ; ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପୂର୍ବଜ ଏବଂ ଦେବତା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା, ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ଥିବା ସୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ଋଷିମାନେ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କଥା ପଚାରିଲେ। "ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ କେତେ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଛି, କେଉଁ ସମୟରେ ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋମକୁ ପୋଷିତ କରନ୍ତି?" "ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉତ୍ପତ୍ତି କହିବି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଶମ୍ୟୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ।" "ଶମ୍ୟୁ, ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—" "ଏହି ପୂର୍ବଜମାନେ କିଏ, କେତେଜଣ, ତାଙ୍କର ନାମ କଣ?