ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ, ମହାତ୍ମା କେତୁମାନ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି, ମନୁଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକର ଅଧିପତି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ନଗରସମୂହ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଶାସିତ ହେଉଛି। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ଯେଉଁମାନେ ମନୁ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତରଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ରାଜାମାନେ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ; ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଶାସକମାନେ ମନ୍ବନ୍ତରର ଅଧିପତି ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପୁରୁଷମାନେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ପୃଥୁଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁପ୍ରକାର ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହିପରି, ଲୋକବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ପୁନି ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିପତି ହେଲେ। ତାପରେ କଶ୍ୟପ ଋଷି ବଂଶ ଚାଲିବା ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଭାବିଲେ—"ମୋତେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ବଂଶ ଚାଲାଇବେ।" ଏହିପରି ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ବତ୍ସାର ଓ ଅସିତ, ଦୁହେଁ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ। ବତ୍ସାରଙ୍କୁ ନିଧ୍ରୁବ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଏବଂ ରୈଭ୍ୟ ନାମକ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ହେଲେ। ରୈଭ୍ୟଠାରୁ ରୈଭ୍ୟ ବଂଶ ଚାଲିଲା; ନିଧ୍ରୁବଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ବଂଶ ଚାଲିଲା—ଚ୍ୟବନ ଓ ସୁକନ୍ୟାଙ୍କୁ ସୁମେଧା ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ନିଧ୍ରୁବଙ୍କ ଜନନୀ କୁଣ୍ଡପାୟିନ୍ମାନଙ୍କର ମାଆ ଥିଲେ; ଅସିତ ଓ ଏକପର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେଵଳ, ନିଧ୍ରୁବ, ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ରୈଭ୍ୟ ଏବଂ ପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ବଂଶ ଚାଲିଲା। ଦେଵଳଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନେ (ଯେଉଁମାନେ ବରା ଆଦି) ହେଲେ; ଚାରିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲେ, ଏଗାରତମ ମନୁରେ ଏହି ବଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ଦ୍ୱାପରରେ ଏହି ବଂଶ ଚାଲିଥାଏ। ମାନସଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦମ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ତୃଣବିନ୍ଦୁ। ତୃତୀୟ ଯୁଗ, ତ୍ରେତାର ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ଝିଅ ଟ୍ୱିଡ଼ବିଡ଼ା ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଥିଲେ। ସେ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ଏହିପରି ଟ୍ୱିଡ଼ବିଡ଼ାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ ବିଶ୍ରବାସ୍। ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ଚାରିଜଣୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଦେଵବର୍ଣ୍ଣିନୀ ନାମକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ମାଲ୍ୟବତଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟା ଓ ବାକା; ମାଲିନଙ୍କ ଝିଅ କୈକସୀ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ କଥା ଏବେ ଶୁଣ। ଦେଵବର୍ଣ୍ଣିନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଦେବତା ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମ ଓ ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ରାକ୍ଷସ ଆକୃତି ଓ ଅସୁର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସେ ତିନିଟି ପା, ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଆଠ ଟି ଦାଁତ, ହଳଦିଆ ଦାଢ଼ି, ଶଂଖ ଆକୃତିର କାନ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଚର୍ମ ଥିଲା। କେବେ ଛୋଟ, କେବେ ଲମ୍ବା ହାତ, ହଳଦିଆ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜ୍ଞାନ, ଜାଗୃତ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ ଥିଲେ। ଏପରି ସନ୍ତାନକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପିତା କହିଥିଲେ—"ସେ କୁବେର"। "କୁଟି" ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିନ୍ଦା, "ବେର" ଅର୍ଥ ଦେହ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଅସମାନ୍ୟ ଥିବାରୁ, ସେ କୁବେର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବିଶ୍ରବାସ ସଦୃଶ ଥିବାରୁ, ସେ ବୈଶ୍ରବଣ ନାମରେ ଲୋକେ ଜାଣିବେ। କୁବେର ଧନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ନଳକୁବେର ନାମକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କୈକସୀ ତାଙ୍କ ପୁଅ ରାବଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଝିଅ ସୂର୍ପଣଖା ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ରାବଣ ଦଶମୁଖୀ, ଶଂଖକାନ, ହଳଦିଆ, ଲାଲ କେଶ, ଚାରିଟି ପା, ବିଶ୍ ହାତ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ କଳିକା ମାନେ ଅତି କଳା, ଦାଁତ ଓ ଲାଲ କଣ୍ଠ, ରାଜଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ, ବିଜୟୀ, ଆକୃତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ବ। ରାବଣ ସତ୍ୟବୁଦ୍ଧି ଓ ଦୃଢ଼ କାୟ, ଜନ୍ମକୁ ରାକ୍ଷସ, ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ରୁର, ଏହିପରି ରାବଣ ନାମରେ ପରିଚିତ। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାଜା ଥିଲେ; ଏହି ଜନ୍ମରେ ରାକ୍ଷସ ଭାବେ ତେର ଚତୁର୍ଯୁଗ ଧରି ରାଜ୍ୟ କଲେ। ପଞ୍ଚ କୋଟି ବର୍ଷ ଓ ଏକଷଠି ନିୟୁତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ଶାସନ ଥିଲା—ଏହି ଗଣନା ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଷଷ୍ଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ରାବଣ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲେ। ଚବିଶିତମ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ତାଙ୍କ ତପୋବଳ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କ ହାତରେ ରାବଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ବିନାଶ ପାଇଥିଲେ। ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମହୋଦୟ, ପ୍ରହସ୍ତ, ମହାପାଂଶୁଖର; ତାଙ୍କ ଝିଅ କୁମ୍ଭୀନାସୀ। ବାକାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତ୍ରିଶିରା, ଦୂଷଣ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ; ଝିଅ ଅସଳିକା। ଏହି ସମସ୍ତ ଦଶ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରିୟାରେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ଅନେକ ବର ପ୍ରାପ୍ତ, ପୁଅ-ନାତି ସହିତ; ଏହି ସମସ୍ତ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶର ରାକ୍ଷସମାନେ ଯକ୍ଷ ଭିତରେ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଅତି କ୍ରୂର ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ—ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବଂଶର—ଯେଉଁମାନେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ତପସ୍ୟା ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ। ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶର ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏଡ଼ବିଡ଼ା ରାଜା ସବ୍ୟପିଙ୍ଗଳ, ଅନ୍ୟେ ଯଜ୍ଞମୁଖ; ଏହିପରି ତିନି ଶ୍ରେଣୀ ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି। ଯାତୁଧାନ, ବ୍ରହ୍ମଧାନ, ବାର୍ତ୍ତା, ଓ ଦିନେ ଚଳିଥିବାମାନେ; ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଶ୍ରେଣୀ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁମାନେ ଋଷିମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।