ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଜନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ରାଜା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବିପ୍ରଚିତିଙ୍କୁ ରାଜା କରି, ଜଳର ରାଜା ଭାବେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଓ ରାଜା, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂରାଜା ଓ ଧନର ମାଲିକ ଭାବେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ପିତୃମାନଙ୍କର ରାଜା ଭାବେ ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କୁ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଗିରିଶଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କର ନାୟକ କରିଦେଲେ। ପ୍ରକୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ବିଭାଗରେ ହିମବତ୍କୁ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ରାଜା, ସମୁଦ୍ରକୁ ନଦୀମାନଙ୍କର ରାଜା, ଚିତ୍ରରଥକୁ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ନାୟକ କରିଦେଲେ। ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍କୁ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ରାଜା, ବାଘକୁ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଏବଂ ବଳଦକୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦପଦ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ରାଜା କରିଦେଲେ। ଗରୁଡ଼କୁ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ ଓ ରାଜା, ମାତୁଳକୁ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଶରୀରହୀନ ଜୀବମାନଙ୍କର ନାୟକ କରିଦେଲେ। ବାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଥା ଶବ୍ଦ ଓ ଆକାଶର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ରାଜା, ଶେଷକୁ ସମସ୍ତ ଦନ୍ତଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କର ଓ ବାସୁକିକୁ ନାଗମାନଙ୍କର ରାଜା କରିଦେଲେ। ସର୍ପ, ରେପ୍ଟାଇଲ୍, ନାଗମାନଙ୍କର ରାଜା ଟକ୍ଷକ; ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ମେଘ ଓ ବର୍ଷାର ମଧ୍ୟରେ ପର୍ଜନ୍ୟ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରା ଦଳ, କାମ, ଋତୁ, ମାସ ଓ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷକୁ ନାୟକ କରିଦେଲେ। ପ୍ରଜାପତି ପୂର୍ବ ଦିଶାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁଧାମାକୁ ରାଜା କରିଦେଲେ; ପଶ୍ଚିମ ଦିଶାରେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁଅ କେତୁମାନ୍ତକୁ ରାଜା କରିଦେଲେ। ମନୁକୁ ମାନବ ଜନଙ୍କର ନାୟକ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଧରାକୁ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି। ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନୁଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅନ୍ତରାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଅନ୍ୟାନ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ମନୁ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଗତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏହି ରାଜାମାନେ ବିଦାୟ ହୋଇଛନ୍ତି; ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲେ ନୂତନ ରାଜାମାନେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଶାସକମାନେ ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ନାୟକ ଭାବେ ସ୍ମୃତ ହୁଅନ୍ତି। ପୃଥୁ, ଏହି ଅଗ୍ରଣୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ବେଦର ଦୃଷ୍ଟ ରୀତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହେଲେ। ଏହି ପୁଅମାନେ ଲୋକଙ୍କ ନିର୍ମାଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ ପ୍ରଭୁ ପୁଣି ଜୀବମାନଙ୍କର ନାୟକ ହେଲେ। କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଉପରେ ଅତି ଆଶା କରି, ଦୁଇଟି ପୁଅ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଭାବିଲେ—"ମୋ ପାଇଁ ଦୁଇପୁଅ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଉତ୍ତରାଧିକାର ସ୍ଥାପନ କରିବେ।" ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ବତ୍ସାର ଓ ଅସିତ, ଦୁଇଁଜଣ ବ୍ରହ୍ମନ୍ବାଣୀ ଦେବାଳି। ବତ୍ସାରରୁ ନିଧ୍ରୁବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ରୈଭ୍ୟରୁ ରୈଭ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ରୈଭ୍ୟରୁ ରୈଭ୍ୟ ବଂଶ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ; ନିଧ୍ରୁବରୁ ଚ୍ୟବନ ଓ ସୁକନ୍ୟାର ପୁଅ ସୁମେଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ନିଧ୍ରୁବର ଜନନୀ କୁଣ୍ଡପାୟିନ୍ମାନଙ୍କର ମାତା; ଅସିତ ଓ ଏକପର୍ଣ୍ଣାରୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବଳ, ନିଧ୍ରୁବ, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ରୈଭ୍ୟ, ଏବଂ ପରେ କଶ୍ୟପ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲେ। ବରା ଦେବତାମାନେ ଦେବଳଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି; ଚାରି ଯୁଗ ପରେ, ଏଗାରୋଟି ମନୁରେ ଏହି ବଂଶ ରହିଥାଏ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏହି ବଂଶ ଚାଲିଥାଏ। ମାନସ ଜୀବନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦମା ଏହି ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ; ମାନସଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ତୃଣବିନ୍ଦୁ ରୂପେ ଚିହ୍ନିତ। ତୃତୀୟ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଏକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ଜଣେ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ତ୍ୱିଡ଼ବିଡ଼ା, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଅଧିକାରୀ। ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ତ୍ୱିଡ଼ବିଡ଼ାଙ୍କୁ ବିଶ୍ରବା ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କ ଚାରିଜଣେ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବବର୍ଣିନୀ ନାମକ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କଲେ। ମାଲ୍ୟବତ୍ଙ୍କର ଦୁଇପୁଅ ପୁଷ୍ପୋତ୍କକଟା ଓ ବାକା; ମାଲିନଙ୍କର କନ୍ୟା କୈକସୀ। ଏହି ନାରୀମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଉପରେ ଶୁଣ। ଦେବବର୍ଣିନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଧର୍ମ ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ରାକ୍ଷସ ଆକୃତି ଓ ଅସୁର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ। ତିନିଟି ପାଦ, ବଡ଼ ଦେହ, ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଆଠଟି ଦନ୍ତ, ପିଲା ଦାଡ଼ି, ଶଂଖାକାର ଚୁଆଡ଼ି, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଦେହ। ଛୋଟ ଓ ବଡ଼ ହାତ, ପିଲା ଓ ଭୟାନକ ଦେହ, ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜ୍ଞାନ, ଜାଗୃତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଧନ୍ୟ। ଏପରି ଏକ ସନ୍ତାନକୁ ଦେଖି, ବିଶ୍ରବା କହିଲେ—"ଏହି କୁବେର"। "କୁଟି" ଅର୍ଥ ନିନ୍ଦା, "ବେର" ଅର୍ଥ ଦେହ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ କୁବେର ନାମ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଯିବ। ବିଶ୍ରବାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ବିଶ୍ରବାଙ୍କୁ ସଦୃଶ ହେବାରୁ, ସେ ବୈଶ୍ରବଣ ନାମରେ ଜନସାଧାରଣରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବେ। କୁବେର ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ନଳକୁବେର ନାମକ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କୈକସୀ ରାବଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶୂର୍ପଣଖା (କନ୍ୟା), ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପୁଅ ବିଭୀଷଣକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ରାବଣ ଦଶମୁଖୀ, ଶଂଖାକାର ଚୁଆଡ଼ି, ପିଲା ଓ ଲାଲ ଚୁଲ, ଚାରିପାଦ, ବିଶ୍ ହାତ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ। କାଜଳ ଭଳି କଳା, ଦନ୍ତ ଓ ଲାଲ ଗଳା, ରାଜଶ୍ରୀ, ବିଜୟୀ, ଆକୃତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ରାବଣ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଭାବରେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଭୟାନକ ଓ କ୍ରୂର ଥିଲେ; ତେଣୁ ରାବଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାଜା ଥିଲେ; ରାକ୍ଷସ ଭାବରେ ସେ ତେରୋଟି ଚତୁର୍ଯୁଗ ଶାସନ କଲେ। ପଞ୍ଚ କୋଟି ବର୍ଷ ଏହି ଶାସନ ସମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଗଣନା କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଗଣନାରେ ପ୍ରବୀଣମାନେ ଏହାକୁ ଏକଷଠି ନିୟୁତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।