ଏହି ସଂସାରରେ ଏମିତି କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଗୋଟିଏ ପାଏଁ, ଦୁଇଟି ପାଏଁ, କିମ୍ବା ତିନିଟି, ବହୁତ ପାଏଁ ଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଅପାର ଯୋଗଶକ୍ତି, ବିରାଟ ବଳ, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଓ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ଧାରକ। ସେମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ନିର୍ବାଧ ଭାବେ ଚଳନ୍ତି, ସବୁଠି ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି। କେହି ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ରୂର, କେହି ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ, କେହି ଧର୍ମିକ ଓ ନୀତିବାନ୍, ଏବଂ କେହି ଅତି ଉଚ୍ଚରଣଶୀଳ। ଏମାନେ କେବେ କୁଶ ଗ୍ରାସ ଧରିଥାନ୍ତି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଜିଭ, ବଡ଼ କାନ, ବଡ଼ ଜହ୍ନା ଓ ମୁହଁ ରଖନ୍ତି। କେହି ହାତ, କେହି ମୁହଁ, କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଥାନ୍ତି, କେହି ମୁଣ୍ଡମାଳା ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି। କେହି ଧନୁର୍ଧର, କେହି ଗଦା, ତଳୱାର, କିମ୍ବା ବଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଜ୍ୱାଲାମୟ, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ। ଏମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି—କେହି ରାତିରେ ଚଳନ୍ତି, କେହି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, କେହି ଦିନେ, କେହି ଭୟଙ୍କର, କେହି କ୍ରୂର, କେହି ମୃଦୁ। ଅନେକ ରୂପରେ ସେମାନେ ମାଂସ ଓ ଭୋଜନ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି, କେହି ଦୃଶ୍ୟ, କେହି ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, କେହି ସୁନ୍ଦର ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ମନ ଅସଙ୍ଗ, ଭୟ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ, ସେମାନେ ଜନ୍ମ ଧାରଣ କରି ମାତୃ ଓ ପିତୃ ହିନ୍ନ, କାରଣ ସମସ୍ତେ ଉର୍ଦ୍ୱରେତା। ଭୁତିର ଏହି ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନେ ଶତାଧିକ, ସହସ୍ରାଧିକ ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସଂଯମିତ, ମହାତ୍ମା। ପୁନି କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜାତିର ଦମ୍ପତି ପିଶାଚମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣାବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଂସଭୋଜୀ। ସେମାନଙ୍କ ଛଏଟି ଦମ୍ପତି ଓ ତାଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପିଶାଚମାନେ ଚଗଳ ଓ ଚଗଳୀ, ବକ୍ର ଓ ବକ୍ରମୁଖୀ, ସୂଚୀ ଓ ସୂଚୀମୁଖୀ, ସୁମ୍ଭପାତ୍ର, କୁମଭୀ, ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଉପଚାର, ଉପଚାରା, ଉଲୂଖଳ, ଉଲୂଖଳୀ, ଅନର୍କ, ଅନର୍କା, କୁଖଣ୍ଡ, କୁଖଣ୍ଡିକା, ପାଣିପାତ୍ର, ପାଣିପାତ୍ରୀ, ପାଂଶୁ, ପାଂଶୁମତୀ, ନିତୁଣ୍ଡ, ନିତୁଣ୍ଡୀ, ନିପୁଣ, ନିପୁଣା, ଛଳାଦୋଚ୍ଛେଷଣା, ପ୍ରସ୍କନ୍ଦ, ସ୍କନ୍ଦିକା—ଏହି ଶୋଳ ଶାଖା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପିଶାଚମାନେ ଅଜାମୁଖା, ବକ୍ରମୁଖା, ପୂରିଣ, ସ୍କନ୍ଦିନ, ବିପାଦାଙ୍ଗରିକା, କୁମ୍ଭପାତ୍ରା, ପ୍ରକୁଣ୍ଡକା, ଉପଚାରଉଲୂଖଳିକା, ଅନର୍କା, କୁଖଣ୍ଡିକା, ପାଣିପାତ୍ରା, ନିତୁଣ୍ଡା, ଊର୍ଣ୍ଣାଶା, ନିପୁଣା, ସୂଚୀମୁଖା, ଉଚ୍ଛେଷଣାଦା ଆଦି ଶୋଳ ବଂଶର ଅନୁସୂଚୀ ଅଟୁଟ ନାମ ଅଛି। ଏମାନେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଗୋତ୍ରର ଉତ୍ତମ ପରିବାର। ଏହି ପିଶାଚମାନେ ଭଲ ଗଠିତ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତଥାପି ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଚିତ୍ର ଚରିତ୍ର ରହିଛି, ତାଙ୍କର ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଓ ପ୍ରଜା ଅଛି। ବୃତ୍ତାଖ୍ୟା ନାମରେ ଯେଉଁମାନେ ସମଗ୍ର ଶରୀରରେ ଲୋମ ଢାକିଥାନ୍ତି, ଦାଁତ ଓ ନଖ ଥାଏ, ଶରୀର ବାଙ୍କା, ମୁହଁ ତଳକୁ ଥାଏ—ସେମାନେ ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ପିଶାଚ। କେହି ଲୋମ ହିନ୍ନ, ଚର୍ମ ଓ ସିରା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ତିଳ ଓ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତି। କେହି ବାଙ୍କା ହାତ, ପାଏଁ ଓ ଅଙ୍ଗ ରଖିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ବି ବାଙ୍କା, ସେମାନେ ଚାହାଁଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ନେଇପାରନ୍ତି। କେହି ଲମ୍ବା ଗୁଡ଼ା, ଚିଞ୍ଚି ନାକ, ଛୋଟ ଶରୀର, ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ଥାଏ—ଏହି ନିତୁଣ୍ଡକ ପିଶାଚ ତିଳ ଭଲପାଆନ୍ତି। କେହି ବାମନ ରୂପୀ, ବହୁ କଥା କହନ୍ତି, ଲାଫି ଚଳନ୍ତି—ଏହି ଅନର୍କ ଓ ମର୍କ ପିଶାଚ ଗଛରେ ବସନ୍ତି, ଭୋଜନ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ। କେହି ଶରୀର, କେଶ ଓ ଗଛ ଉର୍ଦ୍ୱ ଦିଗକୁ, ଏବଂ ସେମାନେ ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ବସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଧୂଳି ବିକୀରଣ ହୁଏ। କେହି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଶିରା, ଶୁଷ୍କ, ଦାଢ଼ି ଥିବା, ଚାଲ ଓ ଚର୍ମ ଧାରିଥିବା, ଏହି ଉପବୀର ପିଶାଚ ଶ୍ମଶାନରେ ବସନ୍ତି। କେହି ଅଟୁଟ ଦୃଷ୍ଟି, ବଡ଼ ଜିଭ, ଚଟି ଚଟି ଖାଉଛନ୍ତି, ଉଲୂଖଳ ଆକୃତି ଶରୀର, ହାତୀ କିମ୍ବା ଉଠ ମୁଣ୍ଡ, ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଓ ଗଠିତ ଗଠିତ ଦେହ। ସୁମ୍ଭପାତ୍ର ପିଶାଚ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭୋଜନ ଖାଉଛନ୍ତି; କେହି କୁସୁମ, କେହି ତାମ୍ର ଲୋମ ଥାଏ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଚଳନ୍ତି। ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ପିଶାଚମାନେ ମୁହଁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫାଟିଥିବା, ଝୁଲା ଓଠ, ମୋଟା ନାକ ଧାରଣ କରନ୍ତି। କେହି ହାତ ଓ ପାଏଁ ଦ୍ୱାରା ଦଳି ହୋଇଥିବା, ବାମନ ଆକୃତି ଓ ତଳକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିବା, ସେମାନେ ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରନ୍ତି ଓ ପ୍ରସୂତି ଗୃହରେ ଯାନ୍ତି। କେହି ହାତ ଓ ପାଏଁ ପଛକୁ, ବାମନ ଆକୃତି, ପବନ ତୁଳ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଚଳନ୍ତି; ସେମାନେ ମାଂସ ଖାଉଛନ୍ତି ଓ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରକ୍ତ ପିଆନ୍ତି। କେହି ନଗ୍ନ, ଗୃହ ହୀନ, ଝୁଲିଥିବା ଚୁଲି, ଗଠିତ ଦେହରେ ଥାନ୍ତି; ସେମାନେ ସ୍କନ୍ଦିନ୍ସ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୈବେଦ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଶୋଳ ପ୍ରକାରର ପିଶାଚ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ। ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ଓ ବିଚିତ୍ର ରୂପ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଉପରେ ଦୟା କରି, ସେମାନେକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ଓ ଇଚ୍ଛାମୂଳକ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ସନ୍ଧ୍ୟା-ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ଭଙ୍ଗୁର, ପରିତ୍ୟକ୍ତ କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଲୋକ ବସିଥିବା ଘର, ଅପବିତ୍ର, ଅସଫା ଘର, ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୀନ, ରାଜପଥ ଓ ଗଲି, ଅପବିତ୍ର ଚଉକ, ଦ୍ୱାର, ଦଳାନ, ଅନାଧିକୃତ ସ୍ଥାନ, ରାସ୍ତା, ନଦୀ, ତୀର୍ଥ, ଦେବସ୍ଥାନର ଗଛ, ମହାପଥ—ଏସବୁଠାରେ ଏହି ପିଶାଚମାନେ ବସନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଧର୍ମିକ, ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜୀବିକା, ମିଶ୍ର ଜାତି, କୁଶଳ କର୍ମକାର, ଚୋର, ବିଶ୍ୱାସଘାତକ, ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ପିଶାଚ ଓ ଭୂତମାନେ ବସନ୍ତି। ମଧୁ, ମାଂସ, ଚାଉଳ, ଦହି, ତିଳ ଚୁଣା, ମଦ୍ୟ, ଧୂପ, ହଳଦୀ ଭାତ, ତେଲ, ଗୁଡ଼, ଗୁଡ଼ ଚାଉଳ, କଳା ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ ଓ ଫୁଲ—ଏସବୁ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ପୂଜା ମୂହୂର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନେକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।