कुरूणामपि चैतेषां श्रृणुध्वं विस्तरेण तु। जारुधेः शैलराजस्याप्युत्तरेणोत्तरस्य हि। दिक्षु सर्वासु यद्यत्र कीर्त्यमानं निबोधत ।। ४५.
आता त्यांपैकी कुरूंची आणि उत्तरेच्या उत्तरेला असलेल्या जारुधी या पर्वतराजाची सविस्तर माहिती ऐका; जिथे जिथे त्यांची कीर्ती पसरली आहे, त्या सर्व दिशांना लक्ष देऊन ऐका.
अनेककन्दरदरीगुहानिर्झरमण्डितौ। नैककुञ्जवनोपेतौ चित्रधातुविभूषितौ ।। ४५.
अनेक कड्या, दऱ्या, गुहा आणि धबधब्यांनी सजलेले, विविध कुंज आणि वनांनी नटलेले, रंगीबेरंगी धातूंनी शोभिवंत असे हे प्रदेश आहेत.
अनेकधातुकलिलौ सर्वधातुविभूषितौ। पुष्पमूलफलोपेतौ सिद्धचारणसेवितौ ।। ४५.
अनेक प्रकारच्या धातूंनी भरलेले, सर्व धातूंनी सजलेले, फुलं, मुळं आणि फळांनी समृद्ध, सिद्ध आणि चारण लोकांनी वावरलेले आहेत.
द्वावप्येतौ सुमहतावुच्छ्रितौ कुल पर्वतौ। ताभ्यां कूटशतैर्नैकैस्तद्द्वीपमुपसेवितम् ।। ४५.
हे दोन्ही पर्वत अतिशय मोठे आणि उंच असून, त्यांच्या शेकडो शिखरांनी ते संपूर्ण बेटावर पसरलेले आहेत.
चन्द्रकान्तश्च शैलश्च सूर्यकान्तश्च सानुमान् । ययोर्मध्ये न सा याता भद्रसोमा महानदी ।। ४५.
चंद्रकांत आणि सूर्यकांत हे दोन्ही उंच शिखरांचे पर्वत आहेत; त्यांच्या मध्ये भद्रसोमा ही महानदी वाहत नाही.
सहस्रशश्च नद्योऽन्याः प्रसन्नसुरसोदकाः। पर्याप्तोदाः कुरूणां हि स्नानपानावगाहनैः ।। ४५.
तेथे हजारो नद्या आहेत, ज्यांचे पाणी स्वच्छ आणि गोड आहे; कुरू लोकांना स्नान, पिणे आणि बुडण्यासाठी ते पाणी पुरेसे आहे.
तथाऽन्याः क्षीरवाहिन्यो महानद्यः सहस्रशः। मधुमैरेयवाहिन्यो घृतवाहिन्य एव च ।। ४५.
तसेच, तेथे हजारो मोठ्या नद्या आहेत, ज्या दूध, मध, मद्य आणि तूप वाहतात.
दध्नः शतह्रदाश्चान्यास्ततः स्वाद्वन्नपर्वतः। अमृतस्वादुकल्पानि फलानि विविधानि च ।। ४५.
इतरत्र शेकडो दहीची तळी आणि गोड पदार्थांचे डोंगर आहेत; तिथे विविध फळे आहेत, जी अमृतासारखी गोड आणि स्वादिष्ट आहेत.
गन्धवर्णरसाढ्यानि मूलानि च फलानि च। पञ्चयोजनमानानि महागन्धानि सर्वशः ।। ४५.
फुलं, मुळं आणि फळं सुगंध, रंग आणि स्वादाने परिपूर्ण असून, पाच योजन लांबीची आणि सर्वत्र मोठ्या सुगंधाची आहेत.
नानावर्णप्रकाराणि पुष्पाणि च सहस्रशः। उप भोगसहस्राणि भद्राणि च महान्ति च ।। ४५.
अनेक रंगांची आणि प्रकारांची हजारो फुलं, तसेच हजारो आनंददायक आणि मोठ्या सुखांची साधने आहेत.
गन्धवर्णरसाढ्यानि स्पर्शोपेतानि सर्वशः। तमालागुरुगन्धानां चन्दनानां वनानि च ।। ४५.
सुगंध, रंग, स्वाद आणि स्पर्शाने युक्त अशी सर्व फळं आणि मुळं; तामाल, अगर आणि चंदनाच्या वनांचीही भरपूरता आहे.
भ्रमरैरुपगीतानि प्रफुल्लानि सदैव च। वृक्षगुल्मलताढयानि वनानि सुसुखानि च ।। ४५.
सदैव फुललेली, मधमाशांनी गुंजलेली, झाडे, झुडपे आणि वेलींनी भरलेली ही वने अत्यंत सुखद आहेत.
षट्पदैरुपगीतानि द्विजैश्चान्यैर्द्विजोत्तमाः। पझोत्पलवनाढ्यानि सरांसि च सहस्रशः ।। ४५.
मधमाशा आणि इतर उत्तम पक्ष्यांनी गाणे गाण्यात आलेली, कमळ आणि नीलकमळांनी समृद्ध अशी हजारो तळी आहेत.
भक्ष्यमाल्यसमृद्धाश्च बहुमाल्यानुलेपनाः। मनोहरमुखैश्चित्रैः पक्षिसङ्घैर्निकूजिताः ।। ४५.
खाण्यायोग्य फळे आणि हारांनी समृद्ध, अनेक सुगंधी लेपांनी सजलेली, आणि मनमोहक आवाजात गाणारे विविध पक्ष्यांचे थवे यांनी गूंजणारी आहेत.
शयनासनोपभोगाश्च अनेकगुणविस्तराः। विहारभूमयो रम्याः सर्वर्तुषु सुखप्रदाः ।। ४५.
शय्यापीठे, आसने आणि अनेक प्रकारचे उपभोग, तसेच सर्व ऋतूंमध्ये आनंद देणाऱ्या रम्य विहारभूमी आहेत.
आक्रीडाः सर्वतः स्फीताः मणिहेमपरिष्कृताः। शिलागृहा वृक्षगृहा वरेण्याः कदली गृहाः ।। ४५.
सर्वत्र भव्य खेळाची मैदाने, रत्न आणि सोन्याने सजलेली; उत्तम दगडी घरे, झाडांवरील घरे आणि केळीच्या खोडांची घरे आहेत.
लतागृहसहस्राणि सुसुखानि समन्ततः। शुद्धशङ्खदलाभानि भूमिवेश्मशतानि च ।। ४५.
सर्वत्र हजारो वेलींनी वेढलेली, अतिशय सुखद घरे आहेत. जमिनीवर शंभरावधी घरे आहेत, जी शुद्ध शंखाच्या पाकळ्यांसारखी सुंदर दिसतात.
तपनीयगवाक्षाणि माणिजालान्तराणि च। सुवर्णमणिचित्राणि सर्वत्र विपुलानि च ।। ४५.
सोन्याच्या खिडक्या आणि रत्नांच्या जाळ्या आहेत. सर्वत्र मोठ्या आणि शोभिवंत, सोनं आणि रत्नांनी सजलेली घरे दिसतात.
महावृक्षसहस्राणि वरेण्यानि च सर्वशः। नानाकाराणि वासांसि सूक्ष्माणि सुसुखानि च ।। ४५.
तेथे हजारो मोठाले, उत्तम झाडं आहेत. विविध प्रकारची, नाजूक आणि अतिशय आरामदायक वस्त्रे मिळतात.
मृदङ्ग वेणुपणववीणाद्या बहुविस्तराः। फलन्ति कल्पवृक्षाणां सहस्राणि शतानि च ।। ४५.
मृदंग, बासरी, ढोलकी, वीणा आणि असे अनेक वाद्ये, शेकडो-हजारो कल्पवृक्षांवर फळांसारखी येतात.
सर्वत्रैव तथोद्यानं सर्वत्रैव हि तत्पुरम्। सर्वद्वीपप्रमुदितं नरनारी समाकुलम्। प्रवाति चानिलस्तत्र नानापुष्पाधिवासितः ।। ४५.
सर्वत्र सुंदर बगिचे आणि तेच नगर आहे. सर्व बेटांमध्ये आनंद भरलेला असून, पुरुष आणि स्त्रिया गजबजलेले आहेत. तिथे वारा वेगवेगळ्या फुलांच्या सुगंधाने भरलेला वाहतो.
चन्द्रकान्ता नरवराः श्यामाङ्काः पूर्वकूलजाः। श्यामावदाताः सुखिनः सूर्यकान्ता वराः प्रजाः ।। ४५.
तेथील श्रेष्ठ पुरुष चंद्रकांतासारखे तेजस्वी, काळ्या डागांसह आणि पूर्व किनाऱ्यावर जन्मलेले आहेत. स्त्रिया काळ्या आणि गोऱ्या, सुखी आहेत, आणि उत्तम लोक सूर्यकांतासारखे तेजस्वी आहेत.
तस्मिन् देशे नराः श्रेष्ठा देवसत्त्वपराक्रमाः। सदा विहारिणः सर्वे कामवृत्त्या सुवर्चसः ।। ४५.
त्या देशातले पुरुष श्रेष्ठ, देवासारखी ताकद आणि पराक्रम असलेले आहेत. सर्वजण नेहमी मोकळे, तेजस्वी आणि इच्छेनुसार जीवन जगतात.
वलयाङ्गदकेयूरहारकुण्डलभूषिताः । स्रग्विणश्चित्र मुकुटाश्चित्राच्छादनवाससः ।। ४५.
त्यांच्या अंगावर कडे, अंगद, पैंजण, हार, कुंडले यांसारखी दागिने आहेत. ते हार घालतात, रंगीबेरंगी मुकुट आणि सुंदर वस्त्रे परिधान करतात.
अजीर्णयौवनधराः सुप्रियाः प्रियदर्शनाः। प्रजा वर्षसहस्राणि जीवन्ति सुबहून्युत ।। ४५.
त्यांचे तारुण्य कधीच कमी होत नाही, ते अत्यंत प्रिय आणि देखणे आहेत. त्या लोकांचे आयुष्य हजारो वर्षे असते.
न ताः प्रसवधर्मिण्यो न वंशप्रक्षयो विधिः। मिथुनं जायते वृक्षादुपक्षममनीदृशम् ।। ४५.
तेथे स्त्रिया प्रसूती करत नाहीत, वंश कधीच संपत नाही. झाडांवरून अद्भुत आणि अदृश्य पद्धतीने संतती निर्माण होते.
सामान्यविभवाः सर्वे ममत्वपरिवर्जिताः। न तत्र विद्यते धर्मो नाधर्मः सम्प्रवर्त्तते ।। ४५.
सर्वजण समान संपत्तीचे आहेत, कोणालाही 'माझे'पण नसते. तिथे ना धर्म आहे, ना अधर्म उदयास येतो.
न व्यधिर्न जरा तत्र न दुर्मेधा न च क्लमः। पूर्णे काले विनश्यन्ति जलबुद्बुदवच्च ते ।। ४५.
तेथे ना आजार, ना म्हातारपण, ना मंदबुद्धी, ना थकवा आहे. त्यांचा काळ पूर्ण झाला की, ते पाण्यातील फुग्यांसारखे नाहीसे होतात.
एवमत्यन्तसुखिनः सर्वदुःखविवर्जिताः। रक्ता धर्मं न पश्यन्ति दुःखाद्धर्मोऽभिजायते ।। ४५.
म्हणून ते अत्यंत सुखी आणि सर्व दुःखांपासून मुक्त आहेत. सुखात रमल्यामुळे त्यांना धर्म दिसत नाही, कारण दुःखातूनच धर्म उत्पन्न होतो.
उत्तराणां कुरूणान्तु पार्श्वे ज्ञेयन्तु दक्षिणे। समुद्रमूर्मिमालाढ्यं नानास्वरविभूषितम् ।। ४५.
उत्तर कुरूंच्या दक्षिणेला, समुद्र आहे, जो लाटा आणि विविध आवाजांनी भरलेला आहे.