पूर्वापरौ समाख्यातौ द्वौ देशौ नस्त्वया प्रभो। उत्तराणाञ्च वर्षाणां दक्षिणानाञ्च सर्वशः। आचक्ष्व नो यथातथ्यं ये च पर्वतवासिनः ।। ४५.
हे प्रभो, तुम्ही आम्हाला पूर्व आणि पश्चिम हे दोन प्रदेश सांगितले आहेत. आता उत्तरेच्या आणि दक्षिणेच्या सर्व प्रदेशांबद्दल, तसेच पर्वतात राहणाऱ्यांबद्दल, खरी माहिती सांगा.
दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण तु। वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः ।। ४५.
श्वेताच्या दक्षिणेला आणि नीलाच्या उत्तरेला रमणक नावाचा प्रदेश आहे, तिथे माणसे जन्म घेतात.
सर्वर्तुकामदाः सत्त्वा जरादुर्गन्धवर्जिताः। शुक्राभिजनसम्पन्नाः सर्वे च प्रियदर्शनाः ।। ४५.
त्या प्रदेशातील जीव सर्व ऋतूंमध्ये इच्छा पूर्ण करणारे आहेत, त्यांना म्हातारपण किंवा वाईट वास लागत नाही, ते सगळे उत्तम कुळात जन्मलेले आणि देखणे आहेत.
तत्रापि सुमहान् दिव्यो न्यग्रोधो रोहिणो महान्। तस्य पीत्वा फलरसं पिबन्तो वर्त्तयन्त्युत ।। ४५.
तिथे एक मोठा आणि दिव्य वडाचा झाड आणि एक भव्य रोहिणीचे झाड आहे. त्याच्या फळांचा रस पिऊन लोक आपले जीवन जगतात.
दशवर्षसहस्राणि शतानि दशपञ्च च। जीवन्ति ते महाभागा सदा हृष्टा नरोत्तमाः ।। ४५.
ते भाग्यवान आणि श्रेष्ठ माणसे दहा हजार पाचशे वर्षे जगतात आणि नेहमी आनंदी असतात.
उत्तरेण तु श्वेतस्य श्रृङ्गसाह्वस्य दक्षिणे। वर्षं हिरण्यतं नाम यत्र हैरण्यती नदी ।। ४५.
श्वेताच्या उत्तरेला आणि शृंगसाह्वाच्या दक्षिणेला हिरण्यत नावाचा प्रदेश आहे, जिथे हिरण्यती नदी वाहते.
महाबलाः सुतेजस्काजायन्तेतत्र मानवाः। सर्वर्तुकामदाः सत्वा धनिनः प्रिय दर्शनाः ।। ४५.
त्या प्रदेशात बलवान आणि तेजस्वी माणसे जन्म घेतात. तिथले जीव सर्व ऋतूंमध्ये इच्छा पूर्ण करणारे, श्रीमंत आणि देखणे आहेत.
एकादश सहस्राणि वर्षाणां तेऽमितौजसः। आयुष्प्रमाणं जीवन्ति शतानि दशपञ्च च ।। ४५.
अतुल शक्ती असलेली ती माणसे अकरा हजार पाचशे वर्षे जगतात, हेच त्यांचे आयुष्य आहे.
तस्मिन् वर्षे महावृक्षो लकुचः षड्रसाश्रयः। तस्यपीत्वा फलरसं तत्र जीवन्ति मानवाः ।। ४५.
त्या प्रदेशात एक मोठे लाकुचाचे झाड आहे, ज्यात सहा रस आहेत. त्याच्या फळांचा रस पिऊन तिथले लोक जगतात.
त्रीणि श्रृङ्गवतः श्रृङ्गाण्युच्छ्रितानि महान्ति च । एकं मणिमयं तेषामेकञ्चैव हिरण्ययम्। सर्वरत्न मयं चैकं भवनैरुपशोभितम् ।। ४५.
शृंगवत पर्वताला तीन उंच शिखरे आहेत: एक रत्नमय, एक सोन्याचे आणि एक सर्व रत्नांनी बनलेले, आणि ती सर्व राजवाड्यांनी सजलेली आहेत.
उत्तरस्य समुद्रस्य समुद्रान्ते च दक्षिणे। कुरवस्तत्र तद्वर्षं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् ।। ४५.
उत्तर समुद्राच्या आणि त्याच्या दक्षिण किनाऱ्यावर कुरूंचा पवित्र प्रदेश आहे, जिथे सिद्ध लोक राहतात.
तत्र वृक्षा मधुफला नित्यं पुष्पफलोपगाः। वस्त्राणि च प्रसूयन्ते फलेष्वाभरणानि च ।। ४५.
त्या प्रदेशातील झाडांना मधुर फळे लागतात, ती नेहमी फुले आणि फळे देतात. त्यांच्या फळांपासून वस्त्रे आणि दागिने तयार होतात.
सर्वकामफलास्तत्र व्कचिद्वृक्षा मनोरमाः। गन्धर्वाप्सरसोपेतं प्रक्षरन्ति मधूत्तमम् ।। ४५.
तिथे काही सुंदर झाडे आहेत, जी सर्व इच्छा पूर्ण करणारी फळे देतात. गंधर्व आणि अप्सरा यांच्या संगतीने ती झाडे उत्तम मध ओततात.
अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र मनोरमाः। ये क्षरन्ति सदा क्षीरं षड्रसं ह्यमृतोपमम् ।। ४५.
इतर काही मनमोहक झाडांना क्षीरीण म्हणतात, ती नेहमी सहा रसांचे, अमृतासारखे दूध ओततात.
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकाञ्चन वालुका। सर्वातः सुखसंस्पर्शा निष्पङ्का नीरुजा शुभा ।। ४५.
संपूर्ण भूमी रत्नांची बनलेली आहे, आणि बारीक सोन्याच्या वाळूने भरलेली आहे. सर्वत्र सुखद स्पर्श, निर्मळ, वेदनारहित आणि सुंदर आहे.
देवलोकाच्च्युतास्तत्र जायन्ते मानवाः शुभाः। शुक्लाभिजनसम्पन्नाः सर्वे च स्थिर यौवनाः ।। ४५.
देवांच्या लोकातून खाली पडलेले शुभ माणसे तिथे जन्म घेतात. ती सर्व उच्च कुळात जन्मलेली आणि कायम तरुण असतात.
मिथुनानि प्रसूयन्ते स्त्रियश्चातिमनोहराः। ते च तं क्षीरिणं वृक्षं पिबन्ति ह्यमृतोपमम् ।। ४५.
तिथे जोडपी जन्माला येतात आणि स्त्रिया अतिशय सुंदर असतात. त्या क्षीरीण झाडाचे अमृतासारखे दूध पितात.
मिथुनं जायते सद्यः समञ्चैव विवर्द्धते। समं शीलञ्च रूपं च म्रियन्ते चैव ते समम् ।। ४५.
जोडपे लगेच जन्माला येते आणि एकत्र वाढते. त्यांचे स्वभाव आणि रूप सारखेच असते, आणि ते दोघेही एकाच वेळी मरतात.
अन्योन्यमनुरक्ताश्च चक्रवाकसधर्मिणः। अनामया ह्यशोकाश्च नित्यं सुखनिषेविणः ।। ४५.
ते एकमेकांवर खूप प्रेम करणारे, चक्रवाक पक्ष्यांसारखे, नेहमी निरोगी आणि दुःखरहित, कायम आनंदात रमणारे आहेत.
त्रयोदश सहस्राणि शतानि दशपञ्च च। जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः ।। ४५.
तेथे तेरा हजार पंधराशे अत्यंत शूर लोक राहतात, आणि ते दुसऱ्या स्त्रियांसोबत कधीच संबंध ठेवत नाहीत.
कुरूणामपि चैतेषां श्रृणुध्वं विस्तरेण तु। जारुधेः शैलराजस्याप्युत्तरेणोत्तरस्य हि। दिक्षु सर्वासु यद्यत्र कीर्त्यमानं निबोधत ।। ४५.
आता त्यांपैकी कुरूंची आणि उत्तरेच्या उत्तरेला असलेल्या जारुधी या पर्वतराजाची सविस्तर माहिती ऐका; जिथे जिथे त्यांची कीर्ती पसरली आहे, त्या सर्व दिशांना लक्ष देऊन ऐका.
अनेककन्दरदरीगुहानिर्झरमण्डितौ। नैककुञ्जवनोपेतौ चित्रधातुविभूषितौ ।। ४५.
अनेक कड्या, दऱ्या, गुहा आणि धबधब्यांनी सजलेले, विविध कुंज आणि वनांनी नटलेले, रंगीबेरंगी धातूंनी शोभिवंत असे हे प्रदेश आहेत.
अनेकधातुकलिलौ सर्वधातुविभूषितौ। पुष्पमूलफलोपेतौ सिद्धचारणसेवितौ ।। ४५.
अनेक प्रकारच्या धातूंनी भरलेले, सर्व धातूंनी सजलेले, फुलं, मुळं आणि फळांनी समृद्ध, सिद्ध आणि चारण लोकांनी वावरलेले आहेत.
द्वावप्येतौ सुमहतावुच्छ्रितौ कुल पर्वतौ। ताभ्यां कूटशतैर्नैकैस्तद्द्वीपमुपसेवितम् ।। ४५.
हे दोन्ही पर्वत अतिशय मोठे आणि उंच असून, त्यांच्या शेकडो शिखरांनी ते संपूर्ण बेटावर पसरलेले आहेत.
चन्द्रकान्तश्च शैलश्च सूर्यकान्तश्च सानुमान् । ययोर्मध्ये न सा याता भद्रसोमा महानदी ।। ४५.
चंद्रकांत आणि सूर्यकांत हे दोन्ही उंच शिखरांचे पर्वत आहेत; त्यांच्या मध्ये भद्रसोमा ही महानदी वाहत नाही.
सहस्रशश्च नद्योऽन्याः प्रसन्नसुरसोदकाः। पर्याप्तोदाः कुरूणां हि स्नानपानावगाहनैः ।। ४५.
तेथे हजारो नद्या आहेत, ज्यांचे पाणी स्वच्छ आणि गोड आहे; कुरू लोकांना स्नान, पिणे आणि बुडण्यासाठी ते पाणी पुरेसे आहे.
तथाऽन्याः क्षीरवाहिन्यो महानद्यः सहस्रशः। मधुमैरेयवाहिन्यो घृतवाहिन्य एव च ।। ४५.
तसेच, तेथे हजारो मोठ्या नद्या आहेत, ज्या दूध, मध, मद्य आणि तूप वाहतात.
दध्नः शतह्रदाश्चान्यास्ततः स्वाद्वन्नपर्वतः। अमृतस्वादुकल्पानि फलानि विविधानि च ।। ४५.
इतरत्र शेकडो दहीची तळी आणि गोड पदार्थांचे डोंगर आहेत; तिथे विविध फळे आहेत, जी अमृतासारखी गोड आणि स्वादिष्ट आहेत.
गन्धवर्णरसाढ्यानि मूलानि च फलानि च। पञ्चयोजनमानानि महागन्धानि सर्वशः ।। ४५.
फुलं, मुळं आणि फळं सुगंध, रंग आणि स्वादाने परिपूर्ण असून, पाच योजन लांबीची आणि सर्वत्र मोठ्या सुगंधाची आहेत.
नानावर्णप्रकाराणि पुष्पाणि च सहस्रशः। उप भोगसहस्राणि भद्राणि च महान्ति च ।। ४५.
अनेक रंगांची आणि प्रकारांची हजारो फुलं, तसेच हजारो आनंददायक आणि मोठ्या सुखांची साधने आहेत.