वायुपुराणम्

यदि प्रसन्नो भगवान् यदि वाहं तव प्रियः। यदि वाहमनुग्राह्यो यदि देयो वरो मम ।। ३०.

जर भगवंत प्रसन्न असतील, मी तुला प्रिय असेन, माझ्यावर कृपा करायची असेल, किंवा मला वर द्यायचा असेल,

यज्जग्धं भक्षितं पीतमशितं यच्च नाशितम्। चूर्णीकृतञ्जापविद्धं यज्ञसम्भारमीदृशम् ।। ३०.

जे काही प्यायलं, खाल्लं, संपवलं, नष्ट केलं, जे पूड केलं किंवा फेकलं—असे सर्व यज्ञसामग्री,

दीर्घकालेन महता प्रयत्नेन च सञ्चितम्। तन्न मिथ्या भवेन्मह्यं वरमेतं वृणोम्यहम् ।। ३०.

जी दीर्घ काळ आणि मोठ्या प्रयत्नाने जमवली होती, ती माझ्यासाठी वाया जाऊ नये—हा वर मी मागतो.

तथास्त्वित्याह भगवान् भगनेत्रहयो हरः। धर्माध्यक्षं महादेवं त्र्यक्षन्तं वै प्रजापतिः ।। ३०.

तसेच होवो, असे भगवंत, भाग्यदृष्टी असलेले हर यांनी म्हटले. प्रजापतींनी धर्माचे रक्षण करणाऱ्या, तीन डोळ्यांच्या महादेवाला संबोधले.

जानुभ्यामवनिं गत्वा दक्षो लब्ध्वा भवाद्वरम्। नाम्नामष्टसहस्रेण स्तुतवान् वृषभध्वजम् ।। ३०.

दक्षाने भवानकडून वर मिळवून, गुडघ्यांवर पृथ्वीला स्पर्श केला आणि वृषध्वजाला आठ हजार नावांनी स्तुती केली.

नमस्ते देवदेवेश देवारिबलसूदन। देवेन्द्र ह्यमरश्रेष्ठ देवदानवपूजित ।। ३०.

देवतांचा देव, देवशत्रूंच्या बळाचा नाश करणारा, देवेंद्र, अमरांमध्ये श्रेष्ठ, देव आणि दानवांनी पूजिला गेलेला, तुला नमस्कार.

सहस्राक्ष विरूपाक्ष त्र्यक्ष यक्षाधिपप्रिय। सर्वतः पाणिपादस्त्वं सर्वतोऽक्षिशिरोमुखः। सर्वतः श्रुतिमान् लोके सर्वानावृत्य तिष्ठसि ।। ३०.

हजार डोळ्यांचा, विचित्र डोळ्यांचा, तीन डोळ्यांचा, यक्षाधिपतीला प्रिय असलेला, तुझ्या हातपाय सर्वत्र आहेत, डोळे, डोकी, तोंडे सर्वत्र आहेत, जगात तुझे कान सर्वत्र आहेत, तू सर्वांना व्यापून उभा आहेस.

शङ्कुकर्ण महाकर्ण कुम्भकर्णार्णवालय। गजेन्द्रकर्ण गोकर्ण पाणिकर्ण नमोऽस्तु ते ।। ३०.

शंखासारखे कान असलेला, मोठे कान असलेला, कुम्भकर्णासारखा महासागर व्यापणारा, हत्तीचे कान, गाईचे कान, हातासारखे कान असलेला, तुला नमस्कार.

शतोदर शतावर्त्त शतजिह्व शतानन। गायन्ति त्वां गायत्रिणो ह्यर्च्चयन्ति तथार्च्चिनः ।। ३०.

शंभर पोट असलेला, शंभर वळणांचा, शंभर जिभांचा, शंभर मुखांचा, गायत्रीचे गायक तुला गातात आणि पूजक तुला पूजतात.

देवदानवगोप्ता च ब्रह्मा च त्वं शतक्रतुः। मूर्त्तीशस्त्वं महामूर्ते समुद्राम्बु धराय च ।। ३०.

देव आणि दानवांचे रक्षण करणारा, तूच ब्रह्मा आणि शतक्रतु, तूच सर्व रूपांचा आणि महाकाय, समुद्राचे पाणी आणि पृथ्वीही तूच आहेस.

सर्वा ह्यस्मिन् देवतास्ते गावो गोष्ठ इवासते। शरीरन्ते प्रपश्यामि सोममग्निं जलेश्वरम् ।। ३०.

सर्व देवता तुझ्यातच, जसे गायी गोठ्यात राहतात तसे, वास करतात. शरीराच्या शेवटी मी सोम, अग्नी आणि जलाचा स्वामी तुला पाहतो.

आदित्यमथ विष्णुञ्च ब्रह्माणं सबृहस्पतिम्। क्रिया कार्य्यं कारणञ्च कर्त्ता करणमेव च ।। ३०.

तूच आदित्य, विष्णू, ब्रह्मा आणि बृहस्पती; तूच क्रिया, कार्य, कारण, करणारा आणि साधनसुद्धा.

असच्च सदसच्चैव तथैव प्रभवाव्ययम्। नमो भवाय शर्वाय रुद्राय वरदाय च ।। ३०.

तूच असलेले आणि नसलेले, तसेच उत्पत्ती आणि अविनाशी; भव, शर्व, रुद्र आणि वर देणारा, तुला नमस्कार.

पशूनां पतये चैव नमस्त्वन्धकघातिने। त्रिजटाय त्रिशीर्षाय त्रिशूलवरधारिणे ।। ३०.

पशूंचा स्वामी आणि अंधकाचा वध करणारा, त्रिजटा, त्रिशिरा आणि उत्तम त्रिशूळ धारण करणारा, तुला नमस्कार.

त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय त्रिपुरघ्नाय वै नमः। नमश्चण्डाय मुण्डाय प्रचण्डाय धराय च ।। ३०.

त्र्यंबक, त्रिनेत्र, त्रिपुरांचा संहार करणारा, तुला नमस्कार. चंड, मुंड, प्रचंड आणि पृथ्वी, तुला नमस्कार.

दण्डि(?) मासक्तकर्णाय दण्डिमुण्डाय वै नमः। नमोऽर्द्धदण्डकेशाय निष्काय विकृताय च ।। ३०.

दंडधारी, महिन्यांशी कान जोडलेला, दंडाने मुंडित, अर्धदंड केस असलेला, अलंकारधारी आणि विकृत, तुला नमस्कार.

विलोहिताय धूम्राय नालग्रीवाय ते नमः। नमस्त्वप्रतिरूपाय शिवाय च नमोऽस्तु ते ।। ३०.

गडद लाल, धुरकट, नळासारखी मान असलेला, तुला नमस्कार. तुला उपमा नाही, शिव आणि तुला नमस्कार.

सूर्य्याय सूर्य्यपतये सूर्य्यध्वजपताकिने। नमः प्रमथनाथाय वृषस्कन्धाय धन्विने ।। ३०.

सूर्य, सूर्याचा स्वामी, सूर्यध्वज धारण करणारा, प्रमथांचा नाथ, वृषस्कंध, धनुर्धारी, तुला नमस्कार.

नमो हिरण्यगर्भाय हिरण्यकवचाय च। हिरण्यकृतचूडाय हिरण्यपतये नमः ।। ३०.

हिरण्यगर्भ, सुवर्णकवच, सुवर्णमुकुटधारी, सुवर्णाचा स्वामी, तुला नमस्कार.

सत्रघाताय दण्डाय वर्णपानपुटाय च। नमः स्तुताय स्तुत्याय स्तूयमानाय वै नमः ।। ३०.

यज्ञांचा नाश करणारा, दंड, रंगीत पानपात्र असलेला, स्तुतीस पात्र, स्तुत्य, आणि सतत स्तुती होणारा, तुला नमस्कार.

सर्वायाभक्ष्यभक्ष्याय सर्वभूतान्त्तरात्मने। नमो होत्राय मन्त्राय शुक्लध्वजपताकिने ।। ३०.

सर्व काही असलेला, जे खाता येईल आणि जे खाता येणार नाही असा, सर्व जीवांचा अंतरात्मा, होत्र, मंत्र, पांढऱ्या ध्वजाचा स्वामी, तुला नमस्कार.

नमो नमाय नम्याय नमः किलिकिलाय च। नमस्ते शयमानाय शयितायोत्थिताय च ।। ३०.

नमस्कार त्या परमेश्वराला, ज्याला वाकून नमावं लागतं, जो पूजेला योग्य आहे, आणि जो 'किलकिला' असा आवाज काढतो; जो झोपलेला आहे, झोपतो आणि उठतो, अशा तुला माझा नमस्कार.

स्थिताय चलमानाय मुद्राय कुटिलाय च। नप्नो नर्त्तनशीलाय मुखवादित्रकारिणे ।। ३०.

जो स्थिर उभा राहतो, हलतो, हातवारे करतो आणि वाकडा आहे, जो उड्या मारतो, नाचायला आवडतो आणि तोंडाने वाद्य वाजवतो, अशा तुला माझा नमस्कार.

नाट्योपहारलुब्धाय गीतवाद्यरताय च। नमो ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय बलप्रमथनाय च ।। ३०.

नाटकातील नैवेद्याची लालसा असणाऱ्या, गाणं आणि वाद्य वाजवण्यात रमणाऱ्या, ज्येष्ठ, श्रेष्ठ आणि बलाचा नाश करणाऱ्या तुला नमस्कार.

कलनाय च कल्पाय क्षयायोपक्षयाय च। भीमदुन्दुभिहासाय भीमसेनप्रियाय च ।। ३०.

जो गणना आणि कल्पना करतो, नाश आणि कमीपणा आणतो, ज्याचं हास्य भीषण नगाऱ्यासारखं आहे आणि जो भीमसेनाला प्रिय आहे, अशा तुला नमस्कार.

उग्राय च नमो नित्यं नमस्ते दशबाहवे। नमः कपालहस्ताय चिताभस्मप्रियाय च ।। ३०.

भीषण असणाऱ्या तुला नेहमी नमस्कार; दहा हात असणाऱ्या तुला वंदन; हातात कवटी धारण करणाऱ्या आणि चितेच्या राखेत रमणाऱ्या तुला नमस्कार.

विभीषणाय भीष्माय भीष्मव्रतधराय च। नमो विकृतवक्षाय खड्गजिह्वाग्रदंष्ट्रिणे ।। ३०.

भीषण, भयंकर आणि कठोर व्रत पाळणाऱ्या, विकृत छाती असणाऱ्या, तलवारीसारखी जीभ आणि दात असणाऱ्या तुला नमस्कार.

पक्वाममांसलुब्धाय तुम्बवीणाप्रियाय च। नमो वृषाय वृष्याय वृष्णये वृषणाय च ।। ३०.

शिजवलेलं आणि कच्चं मांस आवडणाऱ्या, तुंबा आणि वीणा वाजवायला प्रिय असणाऱ्या, वृषभ, वीर्यवान, वृष्णिकुळातील आणि बलवान अशा तुला नमस्कार.

कटङ्कटाय चण्डाय नमः सावयवाय च। नमस्ते वरकृष्णाय वराय वरदाय च ।। ३०.

कडक आणि रौद्र असणाऱ्या तुला नमस्कार; सर्व अंग असणाऱ्या तुला वंदन; उत्तम कृष्ण, श्रेष्ठ आणि वरदान देणारा अशा तुला नमस्कार.