वायुपुराणम्

सर्वभूताय भूताय सर्वेशातिशयाय च। पुरभेत्रे च शान्ताय सुगन्धाय वरेशवे ।। २४.

सर्व प्राण्यांमध्ये असणाऱ्या, स्वतःच प्राणी असणाऱ्या, सर्वश्रेष्ठ असणाऱ्या, नगराचा नाश करणाऱ्या, शांत, सुगंधी आणि श्रेष्ठ अशा देवाला नमस्कार.

पुष्पवन्तस्वरुपाय भगनेत्रान्तकाय च । कणादाय वरिष्ठाय कामाङ्गदहनाय च ।। २४.

फुलांनी सुशोभित रूप असणाऱ्या, भगाचा डोळा फोडणाऱ्या, अणू असणाऱ्या, श्रेष्ठ आणि कामाच्या अंगांचा दाह करणाऱ्या देवाला नमस्कार.

रवेः करालचक्राय नागेन्द्रदमनाय च। दैत्यानामन्तकायाथो दिव्याक्रन्दकराय च ।। २४.

सूर्याच्या भयंकर चक्रासारख्या, नागराजाला जिंकणाऱ्या, दैत्यांचा नाश करणाऱ्या आणि दैवी आक्रोश निर्माण करणाऱ्या देवाला नमस्कार.

श्मशानरतिनित्याय नमस्त्र्यम्बकधारिणे। नमस्ते प्राणपालाय धवमालाधराय च ।। २४.

स्मशानात नेहमी रमणाऱ्या, त्रिनेत्र धारण करणाऱ्या, प्राणांचे रक्षण करणाऱ्या आणि धवाच्या माळा घालणाऱ्या देवाला नमस्कार.

प्रहीणशोकैर्विविधैर्भूतैः परिष्टुताय च। नरनारीशरीराय देव्याः प्रियकराय च ।। २४.

दुःखातून मुक्त झालेल्या विविध जीवांकडून स्तुती मिळणाऱ्या, पुरुष आणि स्त्री रूप असणाऱ्या, आणि देवीला आनंद देणाऱ्या देवाला नमस्कार.

जटिने दण्डिने तुभ्यं व्यालयज्ञोपवीतिने । नमोऽस्तु नृत्यशीलाय वाद्यनृत्यप्रियाय च ।। २४.

जटा असणाऱ्या, दंड धारण करणाऱ्या, सर्पयज्ञोपवीत घालणाऱ्या, नृत्यप्रेमी आणि वाद्यनृत्य आवडणाऱ्या देवाला नमस्कार.

मन्यवे शीतशीलाय सुगीतिगायते नमः। कटककराय भीमाय चोग्ररूपधराय च ।। २४.

क्रोधी, शांत स्वभाव असणाऱ्या, मधुर गाणी गाणाऱ्या, कडे घालणाऱ्या, भीषण आणि उग्र रूप धारण करणाऱ्या देवाला नमस्कार.

विभीषणाय भीमाय भगप्रमथनाय च। सिद्धसङ्घातगीताय महाभागाय वै नमः ।। २४.

भीषण, भीम, भगाचा संहार करणारा, सिद्धांच्या समूहांनी गाण्यात गौरवलेला, अत्यंत पुण्यवान अशा तुझ्या चरणांना माझा नमस्कार.

नमो मुक्ताट्टहासाय क्ष्वेडितास्फोटिताय च। नदते कूर्दते चैव नमः प्रमुदिताय च ।। २४.

मुक्तपणे मोठ्याने हसणारा, श्वासाने गडगडाट करणारा, गर्जना करणारा, उड्या मारणारा आणि नेहमी आनंदी असणाऱ्या तुला नमस्कार.

नमोऽद्भुताय स्वपते धावते प्रस्थिताय च। ध्यायते जृम्भते चैव तुदते द्रवते नमः ।। २४.

अद्भुत, झोपणारा, धावणारा, प्रवास करणारा, ध्यान करणारा, आळस देणारा, मारणारा आणि विरघळून जाणारा तुला नमस्कार.

चलते क्रीडते चैव लम्बोदरशरीरिणे। नमः कृताय कम्पाय मुण्डाय विकराय च ।। २४.

सतत हलणारा, खेळणारा, मोठ्या पोटाचा, कार्यसिद्ध, थरथरणारा, मुंडित, विकृत शरीर असणारा तुला नमस्कार.

नम उन्मत्तवेषाय किङ्किणीकाय वै नमः। नमो विकृतवेषाय क्रूरोग्रामर्षणाय च ।। २४.

वेड्यासारखा वेश असणारा, किंकिणी घातलेला, विचित्र रूप असणारा, क्रूर आणि भयंकर असणाऱ्या तुला नमस्कार.

अप्रमेयाय दीप्ताय दीप्तये निर्गुणाय च। नमः प्रियाय वादाय मुद्रामणिधराय च ।। २४.

मोजता न येणारा, तेजस्वी, तेजाचा स्रोत, गुणांपासून दूर असणारा, प्रिय, वाद करणारा, मुद्रांचा आणि रत्नांचा धारक अशा तुला नमस्कार.

नमस्तोकाय तनवे गुणैरप्रतिमाय च। नमो गणाय गुह्याय अगम्यागमनाय च ।। २४.

लहान, सडपातळ, गुणांनी बरोबरी नसलेला, गणांचा स्वामी, गुप्त, कुणालाही न गाठता येणाऱ्या स्थळी जाणारा आणि येणारा तुला नमस्कार.

लोक धात्री त्वियं भूमिः पादौ सज्जनसेवितौ। सर्व्वेषां सिद्धयोगानामधिष्ठानन्तवोदरम् ।। २४.

तूच जगाचा आधार असलेली पृथ्वी आहेस; तुझे पाय सज्जनांच्या सेवेत आहेत; सर्व सिद्ध योग्यांसाठी तूच पाया आणि अनंत विस्तार आहेस.

मध्येऽन्तरिक्षं विस्तीर्णन्तारागणविभूषितम्। तारापथ इवा भाति श्रीमान् हारस्तवोरसि ।। २४.

मधोमध विशाल आकाश पसरले आहे, ताऱ्यांच्या समूहांनी सुशोभित आहे; ते ताऱ्यांच्या मार्गासारखे तुझ्या छातीवरच्या सुंदर हारासारखे चमकत आहे.

दिशो दश भुजास्ते वै केयूराङ्गदभूषिताः। विस्तीर्णपरिणाहश्च नीलाम्बुदचयोपमः ।। २४.

दहा दिशा म्हणजे तुझे दहा हात आहेत, जे कंकण आणि बांगड्यांनी सजलेले आहेत; त्यांचा विस्तार गडद मेघांच्या राशीसारखा आहे.

कण्ठस्ते शोभते श्रीमान् हेमसूत्रविभूषितः । दंष्ट्राकरालदुर्द्धर्षमनौपम्यं मुखं तव ।। २४.

तुझा गळा सोन्याच्या दोऱ्याने सुशोभित आणि तेजस्वी आहे; तुझे तोंड, मोठ्या दातांनी भयावह, कोणालाही जिंकता न येणारे आणि अद्वितीय आहे.

पझमालाकृतोष्णीषं शीर्षण्यं शोभते कथम्। दीप्तिः सूर्ये वपुश्चन्द्रे स्थैर्ये भूर्ह्यनिलो बले ।। २४.

कपालांच्या माळेचा मुकुट घातलेले तुझे डोके किती शोभिवंत आहे! तुझ्या तेजात सूर्य आहे, रूपात चंद्र आहे, स्थैर्यात पृथ्वी आहे, आणि बळात वायू आहे.

तैक्ष्ण्यमग्नौ प्रभा चन्द्रे खे शब्दः शैत्यमप्सु च। अक्षरोत्तमनिष्पन्दान् गुणानेतान्विदुर्बुधाः ।। २४.

अग्नीत धार, चंद्रात प्रभा, आकाशात ध्वनी, पाण्यात शीतलता — हे सर्व गुण ज्ञानी लोक सर्वोच्च, अचल आणि अविनाशी मानतात.

जपो जप्यो महायोगी महादेवो महेश्वरः। पुरेशयो गुहावासी खेचरो रजनीचरः ।। २४.

तोच जप, जपाचा उद्देश, महान योगी, महादेव, महेश्वर, नगरीचा स्वामी, गुहेत वास करणारा, आकाशात संचार करणारा आणि रात्री फिरणारा आहे.

तपोनिधिर्गुहगुरुर्नन्दनो नन्दिवर्द्धनः। हयशीर्षो धराधाता विधाता भूतिवाहनः ।। २४.

तोच तपाचा साठा, गुप्त गुरु, आनंद देणारा, आनंद वाढवणारा, घोड्याचे डोके असणारा, पृथ्वीचा आधार, सृष्टीकर्ता आणि ऐश्वर्याचा वाहक आहे.

बोद्धव्यो बोधनो नेता धूर्वहो दुष्प्रकम्पकः। बृहद्रथो भीमकर्मा बृहत्कीर्तिर्धनञ्जयः ।। २४.

ज्याला जाणले पाहिजे, जागृत करणारा, मार्गदर्शक, ध्रुव धारण करणारा, हलता न येणारा, मोठ्या रथाचा, भीषण कर्म करणारा, मोठ्या कीर्तीचा आणि धन जिंकणारा आहे.

घण्टाप्रियो ध्वजीछत्री पताकाध्वजिनीपतिः। कवची पट्टिशी शङ्खी पाशहस्तः परश्वभृत् ।। २४.

घंटा आवडणारा, ध्वज आणि छत्र धारण करणारा, पताका आणि ध्वजांनी सजलेल्या सैन्यांचा स्वामी, कवचधारी, पट्टिशधारी, शंखधारी, पाशहस्त आणि कुऱ्हाड घेणारा आहे.

अगमस्त्वनघः शूरो देवराजारिमर्दनः। त्वां प्रसाद्य पुराऽस्माभिर्द्विषन्तो निहता युधि ।। २४.

तू अगम्य, निष्पाप, शूर, देवेंद्राच्या शत्रूंचा संहार करणारा आहेस; पूर्वी आम्ही तुझ्या कृपेने युद्धात आमचे शत्रू मारले.

अग्निस्त्वं चार्णवान् सर्वान् पिभन्नैव न तृप्यसे। क्रोधागारः प्रसन्नात्मा कामहा कामदः प्रियः ।। २४.

तूच अग्नी आहेस, सगळ्या समुद्रांचं पाणी प्यायलास तरी तुझी तृष्णा संपत नाही; तू रागाचं घर आहेस, पण तुझं मन नेहमी शांत असतं; तू इच्छा नष्ट करणारा आहेस, पण हव्या त्या इच्छा पूर्ण करणारा आणि सर्वांना प्रिय आहेस.

ब्रह्मण्यो ब्रह्मचारी च गोघ्नस्त्वं शिष्टपूजितः। वेदानामव्ययः कोशस्त्वया यज्ञः प्रकल्पितः ।। २४.

तू ब्रह्माला भक्त आहेस, ब्रह्मचर्य पाळणारा आहेस; गायींचा नाश करणारा असूनही सज्जनांकडून पूजिला जातोस; तू वेदांचं अक्षणय धन आहेस, आणि तुझ्यामुळे यज्ञ घडतो.

हव्यञ्च वेदं वहति वेदोक्तं हव्यवाहनः। प्रीते त्वयि महादेव वयं प्रीता भवामहे ।। २४.

तू वेदांप्रमाणे हवि वाहतोस, वेद आणि हवि दोन्ही उचलतोस, हे हविवाहना; महादेव, तुझ्या कृपेने आम्हालाही आनंद मिळतो.

भवानीशो नादिमान् धामराशिर्ब्रह्मम लोकानान्त्वं कर्त्ता त्वादिसर्गः। साङ्ख्याः प्रकृतिभ्यः परमं त्वां विदित्वा क्षीणध्यानास्ते न मृत्युं विशन्ति ।। २४.

तू भवानीचा स्वामी आहेस, अनादी आहेस, तेजाचा सागर आहेस, ब्रह्म आहेस, सृष्टीचा कर्ता आहेस; जे तुला सगळ्या तत्त्वांपलीकडचं श्रेष्ठ समजतात, त्यांची ध्यानशक्ती संपली की, ते मृत्यूला पार करत नाहीत.