वायुपुराणम्

पितॄणां पतये चैव पशूनां पतये नमः। वाग्वृषाय नमस्तुभ्यं पुराणवृषभाय च ।। २४.

पितरांचे आणि पशूंचे स्वामी, वाणीच्या वृषभाला आणि प्राचीन वृषभाला तुम्हाला नमस्कार.

सुचारुचारुकेशाय ऊर्द्ध्वचक्षुःशिराय च। नमः पशूनां पतये गोवृषेन्द्रध्वजाय च ।। २४.

सुंदर, मोहक केस असणाऱ्या, वर उंचावलेली डोळे आणि डोके असणाऱ्या, सर्व प्राण्यांचे स्वामी, बैल आणि इंद्रध्वज असणाऱ्या तुला माझा नमस्कार.

प्रजापतीनां पतये सिद्धानां पतये नमः। गरुडोरगसर्पाणां पक्षिणां पतये नमः ।। २४.

सर्व सृष्टीकर्त्यांचे स्वामी, सिद्ध लोकांचे स्वामी, गरुड, सर्प आणि पक्ष्यांचे स्वामी, तुला नमस्कार.

गोकर्णाय च गोष्ठाय शङ्कुकर्णाय वै नमः। वाराहायाप्रमेयाय रक्षोधिपतये नमः ।। २४.

गाईसारखे कान असणाऱ्या, गाईंच्या मध्ये राहणाऱ्या, शंखासारखे कान असणाऱ्या, वराह रूपी, मोजता न येणाऱ्या, राक्षसांचे स्वामी, तुला नमस्कार.

नमो ह्यप्सरसांपतये गणानां (पतये) ह्रीमये नमः। अम्भसां पतये चैव तेजसां पतये नमः ।। २४.

अप्सरांचा स्वामी, गणांचा स्वामी, लाजाळू असणाऱ्या, पाण्याचा स्वामी आणि तेजाचा स्वामी, तुला नमस्कार.

नमोऽस्तु लक्ष्मीपतये श्रीमते ह्रीमते नमः। बलाबलसमूहाय ह्यक्षोभ्यक्षोभणाय च ।। २४.

लक्ष्मीचे स्वामी, श्रीमंत आणि लाजाळू असणाऱ्या, बळ आणि दुर्बळतेच्या समूहाचा, अढळ आणि हलवणाऱ्या तुला नमस्कार.

दीर्घश्रृङ्गैकश्रृङ्गाय वृषभाय ककुद्मिने। नमः स्थैर्याय वपुषे तेजसे सुप्रभाय च ।। २४.

लांब शिंगे, एक शिंग असणाऱ्या, गारूड असणाऱ्या, स्थैर्य, सुंदर रूप, तेज आणि उज्ज्वल असणाऱ्या तुला नमस्कार.

भूताय च भविष्याय वर्त्तमानाय वै नमः। सुवर्च्चसेऽथ वीराय शूराय ह्यतिगाय च ।। २४.

भूतकाळ, भविष्यकाळ आणि वर्तमानकाळ असणाऱ्या, तेजस्वी, पराक्रमी, शूर आणि अतिशय वेगवान तुला नमस्कार.

वरदाय वरेण्याय नमः सर्वगताय च। नमो भूताय भव्याय भवाय महते तथा ।। २४.

वर देणाऱ्या, श्रेष्ठ असणाऱ्या, सर्वत्र व्यापणाऱ्या, असणाऱ्या, होणाऱ्या आणि महान असणाऱ्या तुला नमस्कार.

जनाय च नमस्तुभ्यं तपसे वरदाय च। नमो वन्द्याय मोक्षाय जनाय नरकाय च ।। २४.

सृष्टीकर्त्या, तुला नमस्कार. तपस्येला, वर देणाऱ्याला नमस्कार. वंदनीय, मुक्ती, सृष्टीकर्ता आणि नरकाचा स्वामी तुला नमस्कार.

भवाय भजमानाय इष्टाय याजकाय च। अभ्युदीर्णाय दीप्ताय तत्त्वाय निर्गुणाय च ।। २४.

भव होणाऱ्या, भक्तीने पूजल्या जाणाऱ्या, इच्छित असणाऱ्या, यज्ञ करणाऱ्या, उन्नत, तेजस्वी, तत्त्वस्वरूप आणि निर्गुण तुला नमस्कार.

नमः पाशाय हस्ताय नमः स्वाभरणाय च। हुताय चापहुताय प्रहुतप्रशिताय च ।। २४.

पाश, हात आणि दागिने घातलेल्या तुला नमस्कार. अर्पण केलेल्या, न अर्पण केलेल्या आणि अर्पणात गौरव मिळवणाऱ्या तुला नमस्कार.

नमोऽस्त्विष्टाय मूर्त्ताय ह्यग्निष्टोमर्त्विजाय च। नम ऋताय सत्याय भूताधिपतये नमः ।। २४.

इच्छित, मूर्त रूप असणाऱ्या, अग्निष्टोम यज्ञाच्या ऋत्विज तुला नमस्कार. सत्य, धर्म आणि सर्व प्राण्यांचे स्वामी तुला नमस्कार.

सदस्याय नमश्चैव दक्षिणावभृथाय च। अहिंसायाथ लोकानां पशुमन्त्रौषधाय च ।। २४.

सभासद, दक्षिण स्नान करणाऱ्या, अहिंसा, सर्व लोक, पशूंसाठी मंत्र आणि औषधी यांना नमस्कार.

नमस्तुष्टिप्रदानाय त्र्यम्बकाय सुगन्धिने। नमोऽस्त्विन्द्रियपतये परिहाराय स्रग्विणे ।। २४.

संतोष देणाऱ्या, सुगंधी त्र्यंबक, इंद्रियांचे स्वामी, संकट दूर करणाऱ्या, हार घातलेल्या तुला नमस्कार.

विश्वाय विश्वरूपाय विश्वतोऽक्षिमुखाय च। सर्वतः पाणिपादाय रुद्रायाप्रमिताय च ।। २४.

सर्वत्र व्यापणाऱ्या, विश्वरूप असणाऱ्या, सर्वत्र डोळे आणि तोंड असणाऱ्या, सर्वत्र हातपाय असणाऱ्या, रुद्र, अपरिमित तुला नमस्कार.

नमो हव्याय कव्याय हव्यकव्याय वै नमः। नमः सिद्धाय मेध्याय चेष्टाय त्वव्ययाय च ।। २४.

होम, पितृकार्य आणि दोन्ही प्रकारच्या अर्पणांना नमस्कार. सिद्ध, पवित्र, क्रियाशील आणि अविनाशी तुला नमस्कार.

सुवीराय सुघोराय ह्यक्षोभ्यक्षोभणाय च। सुमेधसे सुप्रजाय दीप्ताय भास्कराय च ।। २४.

सुवीर, भीषण, अढळ आणि हलवणारा, बुद्धिमान, उत्तम संतती देणारा, तेजस्वी आणि प्रकाशमान तुला नमस्कार.

मनो नमः सुपर्णाय तपनीयनिभाय च। विरूपाक्षाय त्र्यक्षाय पिङ्गलाय महौजसे ।। २४.

मन, सुंदर पंख असणारा, सोन्यासारखा तेजस्वी, विचित्र डोळे असणारा, तीन डोळ्यांचा, पिंगट आणि मोठ्या तेजाचा तुला नमस्कार.

दृष्टिघ्नाय नमश्चैव नमः सौम्येक्षणाय च। नमो धूम्राय श्वेताय कृष्णाय लोहिताय च ।। २४.

दृष्टी नष्ट करणाऱ्याला आणि सौम्य डोळ्यांच्या देवाला नमस्कार. धूसर, पांढरा, काळा आणि लाल अशा सर्व रूपांना नमस्कार.

पिशिताय पिशङ्गाय पीताय च निषङ्गिणे। नमस्ते सविशेषाय निर्विशेषाय वै नमः ।। २४.

मांसाच्या रंगाच्या, पिंगट, पिवळ्या आणि शस्त्रधारी अशा सर्वांना नमस्कार. भेद असणाऱ्याला आणि भेद नसणाऱ्यालाही नमस्कार.

नमो वै पझवर्णाय मृत्युघ्नाय च मृत्यवे । नमः श्यामाय गौराय कद्रवे रोहिताय च ।। २४.

अनेक रंगांच्या, मृत्यूचा नाश करणाऱ्या आणि मृत्यूच असणाऱ्या देवाला नमस्कार. काळ्या, गोऱ्या, सर्पजन्म झालेल्या आणि लाल अशा रूपांना नमस्कार.

नमः कान्ताय सन्ध्याभ्रवर्णाय बहुरूपिणे। नमः कपालहस्ताय दिग्वस्त्राय कपर्द्दिने ।। २४.

प्रिय असणाऱ्या, संध्याकाळच्या मेघासारख्या रंगाच्या आणि अनेक रूप धारण करणाऱ्या देवाला नमस्कार. कवटी हातात घेणाऱ्या, आकाशवस्त्र परिधान करणाऱ्या आणि जटा असणाऱ्या देवाला नमस्कार.

अप्रमेयाय शर्वाय ह्यवध्याय वराय च। पुरस्तात् पृष्ठतश्चैव बिभ्राणाय कृशानवे ।। २४.

मोजता न येणाऱ्या, शर्व या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या, जिंकता न येणाऱ्या आणि श्रेष्ठ असणाऱ्या देवाला नमस्कार. पुढे आणि मागे अग्नी धारण करणाऱ्यालाही नमस्कार.

दुर्गाय महते चैव रोधाय कपिलाय च। अर्कप्रभशरीराय बलिने रंहसाय च ।। २४.

ज्याच्याजवळ जाणे कठीण आहे, जो महान आहे, अडथळा आणणारा आणि पिंगट असणाऱ्या देवाला नमस्कार. सूर्यप्रभेसारखे शरीर असणाऱ्या, बलवान आणि अतिशय वेगवान अशा देवाला नमस्कार.

पिनाकिने प्रसिद्धाय स्फीताय प्रसृताय च। सुमेधसेऽक्षमालाय दिग्वासाय शिखण्डिने ।। २४.

पिनाक धनुष्य धारण करणाऱ्या, प्रसिद्ध, समृद्ध आणि विस्तारलेल्या देवाला नमस्कार. बुद्धिमान, माळ धारण करणाऱ्या, आकाशवस्त्र परिधान करणाऱ्या आणि शिखा असणाऱ्या देवाला नमस्कार.

चित्राय चित्रवर्णाय विचित्राय धराय च। चेकितानाय तुष्टाय नमस्त्वनिहिताय च ।। २४.

रंगीत, विविध रंगांच्या, अद्भुत आणि आधार देणाऱ्या देवाला नमस्कार. बुद्धिमान, समाधानी आणि लपलेल्या देवाला नमस्कार.

नमः क्षान्ताय शान्ताय वज्रसंहननाय च। रक्षोघ्नाय मखघ्नाय शितिकण्ठोर्द्ध्वरेतसे ।। २४.

क्षमाशील, शांत, वज्रासारख्या अंग असणाऱ्या देवाला नमस्कार. राक्षसांचा नाश करणाऱ्या, यज्ञांचा नाश करणाऱ्या, निळ्या गळ्याच्या आणि उर्ध्वरेत असणाऱ्या देवाला नमस्कार.

अरिहाय कृतान्ताय तिग्मायुधधराय च। समोदाय प्रमोदाय इरिणायैव ते नमः ।। २४.

शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, मृत्यू असणाऱ्या, तीक्ष्ण शस्त्र धारण करणाऱ्या देवाला नमस्कार. आनंदी, प्रफुल्लित आणि वाळवंटात राहणाऱ्या देवाला नमस्कार.