वायुपुराणम्

भविष्यन्ति तदा कल्पे सर्वे ते ध्यानयुञ्जकाः। ते तु सन्निहिता योगे हृदि कृत्वा महेश्वरम् । महालये पदं क्षिप्त्वा प्रविष्टाः शिवमव्ययम् ।। २३.

त्या वेळी त्या कल्पात हे सर्व ध्यान करणारे असतील. त्यांनी योगाने महेश्वराला हृदयात ठेवून, आपले सर्वस्व महालयात अर्पण करून, अविनाशी शिवात प्रवेश केला.

ये चान्येऽपि महात्मानः काले तस्मिन् युगान्तिके। ध्यानयुक्तेन मनसा विमलाः शुद्धबुद्धयः ।। २३.

त्या काळात, युगाच्या शेवटी, जे इतरही महात्मे ध्यानयुक्त, निर्मळ आणि शुद्धबुद्धी असतील—

गत्वा महाल्यं पुण्यं दृष्ट्वा माहेश्वरं पदम् । तूर्णं तारयते जन्तून् दशपूर्वान् दशापरान् ।। २३.

ते महालय या पुण्यस्थानी जाऊन, महेश्वराचे स्थान पाहून, आपल्या दहा पूर्वजांना आणि दहा नंतरच्या पिढ्यांना लवकरच तारतात.

आत्मानमेकविशंञ्च तारयित्वा महार्णवम्। मम प्रसादाद्यास्यन्ति रुद्रलोकं गतज्वराः ।। २३.

स्वतःला आणि वीस जणांना या महासागरातून पार करून, माझ्या कृपेने ते सर्व ज्वरमुक्त होऊन रुद्रलोकात जातील.

ततोऽष्टादशमे चैव परिवर्त्ते यदा भवेत् । तदा ऋतञ्जयो नाम व्यासस्तु भविता मुनिः। तदाऽप्यहं भविष्यामि शिखण्डी नाम नामतः ।। २३.

मग अठराव्या परिभ्रमणात, जेव्हा ती वेळ येईल, व्यास ऋतंजय नावाचा ऋषी असेल. त्या वेळीही मी 'शिखंडी' या नावाने असणार आहे.

सिद्धक्षेत्रे महापुण्ये देवदानवपूजिते। हिमवाच्छिखरे पुण्ये शिखण्डी यत्र पर्वतः। शिखण्डिनो वनञ्चापि ऋषिसिद्धनिषेवितम् ।। २३.

सिद्धीचे क्षेत्र, मोठे पुण्यस्थान, देव-दानवांनी पूजिलेले, हिमालयाच्या पवित्र शिखरावर शिखंडी पर्वत आहे आणि शिखंडीचे वनही आहे, जिथे ऋषी आणि सिद्ध नेहमी येतात.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपोधनाः। वाचःशवा ऋतीकश्च शावासश्च दृढव्रतः ।। २३.

तिथेही माझे पुत्र मोठ्या तपश्चर्येने युक्त असतील – वाचःशवा, ऋतीक, शावास आणि दृढव्रत.

योगात्मानो महाशक्ताः सर्वे ते वेदपारगाः। प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं व्रजन्ति ते ।। २३.

योगाने एकरूप झालेले, महान शक्ती असलेले आणि वेदांचे गाढे जाणकार हे सर्वजण, जेव्हा महेश्वराचा सर्वोच्च योग प्राप्त करतात, तेव्हा रुद्राच्या लोकात जातात.

ततस्त्वेकोनविंशे तु परिवर्त्ते क्रमागते। व्यासस्तु भविता नाम्ना भरद्वाजो महामुनिः ।। २३.

मग जेव्हा एकोणविसावा कल्प आपल्याअनुक्रमे येतो, तेव्हा व्यास हे भरद्वाज नावाने, महान ऋषी म्हणून जन्माला येतील.

तत्राप्यहं भविष्यामि जटामालीति नामतः। हिमवच्छिखरे रम्येजटायुर्यत्र पर्वतः ।। २३.

तेथेही मी जटामाळी या नावाने, हिमालयाच्या रम्य शिखरावर, जिथे जटायू नावाचा डोंगर आहे, तिथे उपस्थित असेन.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः। हिरण्यनामा कौशिल्यः काक्षीवः कुथुमिस्तथा ।। २३.

तिथेही माझे पुत्र, मोठ्या तेजाचे, हिरण्य, कौशिल्य, काक्षीव आणि कुथुमी असे जन्माला येतील.

ईश्वरा योगधर्माणः सर्वे ते ह्यूर्द्ध्वरेतसः। प्राप्य माहेश्वरं योगं गमिष्यन्ति न संशयः ।। २३.

हे सर्व प्रभू, योगधर्म पाळणारे आणि आपली ऊर्जा वर नेणारे आहेत. महेश्वराचा सर्वोच्च योग मिळवून, ते नक्कीच पुढे जातील—यात शंका नाही.

ततो विंशतिमे सर्गे परिवर्त्ते क्रमेण तु। वाचःश्रवाः स्मृतो व्यासो भविष्यति महामतिः ।। २३.

मग वीसाव्या सृष्टीत, जेव्हा कल्पांची मालिका पुढे जाते, व्यास हे वाचःश्रवा या नावाने, महान बुद्धिमान म्हणून ओळखले जातील.

तदाप्यहं भविष्यामि ह्यट्टहासीति नामतः। अट्टहासप्रियाश्चापि भविष्यन्ति तदा नराः ।। २३.

त्या वेळी मीही अट्टहास या नावाने असेन; आणि हसणे आवडणारे पुरुषही तेव्हा जन्म घेतील.

तत्रैव हिमवत्पृष्ठे सिद्धचारणसेविते। तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः। युक्तात्मानो महासत्त्वा ध्यानिनो नियतव्रताः ।। २३.

त्याच ठिकाणी, हिमालयाच्या उतारावर, सिद्ध आणि चारण यांच्या वावरात, माझे पुत्रही तिथे जन्म घेतील. ते मोठ्या तेजाचे, एकचित्त, बलवान, ध्यानात मग्न आणि व्रतस्थ असतील.

सुमन्तुर्वर्वरिर्विद्वान् सुबन्धुः कुशिकन्धरः। प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकाय ते गताः ।। २३.

सुमंतु, वर्वरी, विद्वान सुबंधु आणि कुशिकंधर—महेश्वराचा सर्वोच्च योग मिळवून, रुद्राच्या लोकात गेले आहेत.

एकविशे पुनः प्राप्ते परिवर्त्ते क्रमेण तु। वाचस्पतिः स्मृतो व्यासो यदा स ऋषिसत्तमः ।। २३.

पुन्हा, एकवीसावा कल्प जेव्हा आपल्या क्रमाने येतो, तेव्हा व्यास हे वाचस्पती या नावाने, ऋषीमध्ये श्रेष्ठ म्हणून ओळखले जातील.

तदाऽप्यहं भविष्यामि दारुको नाम नामतः। तस्माद्भविष्यते पुण्यं देवदारुवनं महत् ।। २३.

त्या वेळी मीही दारूक या नावाने असेन; आणि त्याच्यापासून मोठे आणि पवित्र देवदारूचे वन उत्पन्न होईल.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः। प्लक्षो दाक्षायणिश्चैव केतुमाली बकस्तथा ।। २३.

तिथेही माझे पुत्र, मोठ्या तेजाचे, प्लक्ष, दाक्षायणी, केतुमाळी आणि बका असे जन्माला येतील.

योगात्मानो महात्मानो नियता ह्यूर्द्ध्वरेतसः। परमं योगमाक्थाय रुद्रं प्राप्तास्तथानघाः ।। २३.

योगाने एकरूप, महान आत्मा असलेले, संयमी आणि आपली ऊर्जा वर नेणारे हे सर्वजण, परम योग प्राप्त करून, निष्पापपणे रुद्राला पोहोचले.

द्वाविंशे परिवर्त्ते तु व्यासः शुक्लायनो यदा। तदाऽप्यहं भविष्यामि वाराणस्यां महामुनिः ।। २३.

बाविसाव्या कल्पात, जेव्हा व्यास शुक्लायन म्हणून जन्म घेतो, तेव्हा मीही त्या वेळी वाराणसीत महान ऋषी म्हणून असेन.

नाम्ना वै लाङ्गली भीमो यत्र देवाः सवासवाः। द्रक्ष्यन्ति मां कलौ तस्मिन्नवतीर्णं हलायुधम् ।। २३.

माझे नाव लांगली भीम असेल, जिथे देव आणि इंद्रासह सर्व मला पाहतील, कलियुगात हलायुध म्हणून अवतार घेतलेला.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति सुधार्मिकाः। तुल्यार्चिर्मधुपिङ्गाक्षः श्वेतकेतुस्तथैव च ।। २३.

तिथेही माझे पुत्र, सदाचार असलेले, तुल्यार्चिस, मधुपिंगाक्ष आणि त्याचप्रमाणे श्वेतकेतु असे जन्माला येतील.

तेऽपि माहेश्वरं योगं प्राप्य ध्यानपरायणाः। विरजा ब्रह्मभूयिष्ठा रुद्रलोकाय संस्थिताः ।। २३.

तेही महेश्वराचा सर्वोच्च योग मिळवून, ध्यानात मग्न, निर्मळ, ब्रह्मस्वरूप आणि रुद्राच्या लोकात स्थिर झाले आहेत.

परिवर्त्ते त्रयोविंशे तृणबिन्दुर्यदा मुनिः। व्यासो भविष्यति ब्रह्म तदाऽहं भविता पुनः। श्वेतो नाम महाकायो मुनिपुत्रः सुधार्मिकः ।। २३.

तेवीसाव्या कल्पात, जेव्हा तृणबिंदू ऋषी व्यास होतो, तेव्हा मी पुन्हा श्वेत नावाने, मोठ्या देहाचा, ऋषीपुत्र आणि सदाचारी म्हणून जन्म घेईन.

तत्र कालञ्जरिष्यामि तदा गिरिवरोत्तमे। तेन कालञ्जरो नाम भविष्यति स पर्वतः ।। २३.

त्या श्रेष्ठ पर्वतावर मी काळिंजर होईन; म्हणून तो पर्वत 'काळिंजर' या नावाने ओळखला जाईल.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः। उषिजो बृहदुक्थश्च देवलः कविरेव च। प्राप्य माहेश्वरं योगं रुद्रलोकं गता हि ते ।। २३.

तेथेही, माझे पुत्र—उषिज, बृहदुक्त, देवल आणि कवी—हे मोठ्या सामर्थ्याचे जन्माला येतील. त्यांनी महेश्वराचा योग प्राप्त केला असून, ते सर्व रुद्रलोकात गेले आहेत.

परिवर्त्ते चतुर्विंशे ऋक्षो व्यासो भविष्यति। तत्राऽहं भविता ब्रह्मन् कलौ तस्मिन् युगान्तिके। शूली नाम महायोगी नैमिषे योगि वन्दिते ।। २३.

चोवीसाव्या परिभ्रमणात ऋक्ष हा व्यास होईल. त्या काळाच्या शेवटी, ब्रह्मन्, मी शूली नावाचा महान योगी म्हणून नैमिषारण्यात, योगींनी पूजिला जाईन.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः। शलिहोत्रोऽग्निवेश्यश्च युवनाश्चः शरद्वसुः । तेऽपि योगबलोपेता रुद्रं यास्यन्ति सुव्रताः ।। २३.

तेथेही, माझे पुत्र—शालिहोत्र, अग्निवेश, युवनाश आणि शरद्वसु—हे सर्व तपस्वी असतील. योगशक्तीने संपन्न असलेले हे सर्व सुशील पुत्र रुद्राकडे जातील.