वायुपुराणम्

तदा चतुर्युगावस्थे कल्पे तस्मिन् युगान्तके। भविष्यामि शिखायुक्तः श्वेतो नाम महामुनिः ।। २३.

त्या कल्पातील चार युगे संपताना, मी शिखा असलेला, श्वेत नावाचा महान ऋषी म्हणून जन्म घेईन.

हिमवच्छिखरे रम्ये छागले पर्वतोत्तमे। चतुःशिष्याः शिवे युक्ता भविष्यन्ति तदा मम ।। २३.

हिमालयाच्या सुंदर शिखरावर, चागल नावाच्या उत्तम पर्वतावर, त्या वेळी माझे चार शिष्य, शिवभक्त, असतील.

श्वेतश्चैव शिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः। चत्वारस्ते महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ।। २३.

श्वेत, शिख, श्वेताश्व आणि श्वेतलोहित—हे चारही, मोठ्या आत्म्याचे, वेदपारंगत ब्राह्मण असतील.

ततस्ते ब्रह्मभूयिष्ठा दृष्ट्वा ब्रह्मगतिं पराम् । तत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ।। २३.

ते ब्रह्माच्या सर्वोच्च अवस्थेचे दर्शन घेऊन, ब्रह्मासमान होतील आणि त्या स्थानाजवळ जातील, जिथून पुन्हा परत येणे कठीण असते.

पुनस्तु मम देवेशो द्वितीयद्वापरे प्रभुः। प्रजापतिर्यदा व्यासः सत्यो नाम भविष्यति ।। २३.

पुन्हा, दुसऱ्या द्वापार युगात, देवांचा स्वामी, प्रभू, सत्य नावाचा व्यास म्हणून प्रजापती होईल.

तदा लोकहितार्थाय सुतारे नाम नामतः। भविष्यामि कलौ तस्मिन् लोकानुग्रहकारणात् ।। २३.

त्या काळात, लोकांच्या कल्याणासाठी, मी कलियुगात सुतार नावाने प्रसिद्ध होईन, लोकांच्या उपकारासाठी.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्या नाम नामतः। दुन्दुभिः शतरूपश्च ऋचीकः क्रतुमांस्तथा ।। २३.

तेथेही, माझे पुत्र दुण्दुभी, शतरूपा, ऋचीक आणि क्रतुमान या नावांनी ओळखले जातील.

प्राप्य योगं तथा ज्ञानं ब्रह्म चैव सनातनम्। रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्ति दुर्लभम् ।। २३.

योग, ज्ञान आणि सनातन ब्रह्म मिळवून, ते रुद्राच्या लोकात जातील, जिथून पुन्हा परत येणे कठीण असते.

तृतीये द्वापरे चैव यदा व्यासस्तु भार्गवः। तदा ह्यहं भविष्यामि दमनस्तु युगन्तिके ।। २३.

तिसऱ्या द्वापार युगात, जेव्हा व्यास भृगुवंशीय असेल, तेव्हा मी युगाच्या शेवटी दमनीय नावाने जन्म घेईन.

तत्रापि च भविष्यन्ति चत्वारो मम पुत्रकाः। विशोकश्च विकेशश्च विशापः शापनाशनः ।। २३.

त्या वेळीही, माझे चार पुत्र—विशोक, विकेश, विशाप आणि शापनाशन—जन्म घेतील.

तेऽपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन महौजसः। रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ।। २३.

तेही त्या योगमार्गाने, मोठ्या तेजाने युक्त होऊन, रुद्राच्या लोकात जातील, जिथून पुन्हा परत येणे दुर्मिळ असते.

चतुर्थे द्वापरे चैव यदा व्यासोऽङ्गिराः स्मृतः। तदाऽप्यहं भविष्यामि सुहोत्रो नाम नामतः ।। २३.

चौथ्या द्वापार युगात, जेव्हा व्यास अङ्गिरस म्हणून ओळखला जाईल, तेव्हाही मी सुहोत्र नावाने जन्म घेईन.

तत्रापि मम सत्पुत्राश्चत्वारश्च तपोधनाः। भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठा योगात्मानो दृढव्रताः ।। २३.

त्या वेळीही, माझे चार खरे पुत्र, तपश्चर्येने संपन्न, योगनिष्ठ आणि दृढव्रती, हे श्रेष्ठ द्विज जन्म घेतील.

सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दमो दुरतिक्रमः। प्राप्य योगगतिं सूक्ष्मां विमला दग्धकिल्बिषाः। तेऽपि तेनैव मार्गेण गमिष्यन्ति न संशयः ।। २३.

सुमुख, दुर्मुख, दुर्दम आणि दुरतिक्रम — हे सर्वजण, योगाची सूक्ष्म वाट मिळवून, निर्मळ आणि पाप जाळून टाकलेले, त्याच मार्गाने निघून जातील, यात शंका नाही.

पञ्चमे द्वापरे चैव व्यासस्तु सविता यदा। तदा चापि भविष्यामि कङ्गो नाम महातपाः। अनुग्रहार्थं लोकानां योगात्मा नैककर्मकृत् ।। २३.

पाचव्या द्वापरयुगात, जेव्हा व्यास सविता असतील, तेव्हा मी देखील कंग नावाने, मोठ्या तपस्वी म्हणून, लोकांच्या कल्याणासाठी, योगी आणि अनेक कर्म करणारा म्हणून जन्म घेईन.

चत्वारस्तु महाभागा विरजाः शुद्धयोनयः । पुत्रा मम भविष्यन्ति योगात्मानो दृढव्रताः ।। २३.

माझे चार भाग्यवान पुत्र होतील, जे कामविकारापासून मुक्त, शुद्ध कुळात जन्मलेले, योगाला समर्पित आणि दृढ संकल्प असलेले असतील.

सनः सनन्दनश्चैव प्रभुर्यश्च सनातनः। ऋतुः सनत्कुमारश्च निर्ममा निरहंकृताः। मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ।। २३.

सनक, सनंदन, प्रभु, सनातन, ऋतू आणि सनत्कुमार — हे सगळे, मालकीभाव आणि अहंकार सोडून, माझ्या जवळ येतील, जिथे पुन्हा जन्म मिळणे फार कठीण असते.

परिवृत्ते पुनः षष्ठे मृत्युर्व्यासो यदा विभुः। तदाप्यहं भविष्यामि लोकाक्षिर्नाम नामतः ।। २३.

जेव्हा सहावा परिपाठ पूर्ण होईल आणि व्यास मृत्यु नावाने, सामर्थ्यशाली असतील, तेव्हाही मी लोकाक्षी या नावाने ओळखला जाईन.

शिष्याश्च मम ते दिव्या योगात्मानो दृढव्रताः। भविष्यन्ति महाभागाश्चत्वारो लोकसम्मताः ।। २३.

त्या वेळी माझे शिष्यही दिव्य, योगाला समर्पित, दृढ व्रती, चार जण, फार भाग्यवान आणि जगात मान्यता मिळवणारे असतील.

सुधामा विरजश्चैव शङ्खपाद्रव एव च। योगात्मानो महात्मानस्ते सर्वे दग्धकिल्बिषाः। तेऽपि तेनैव मार्गेण गमिष्यन्ति न संशयः ।। २३.

सुधामा, विरज, शंखपाद आणि रवा — हे सर्व महात्मे, योगाला समर्पित आणि पापरहित, तेही त्याच मार्गाने निघून जातील, यात शंका नाही.

सप्तमे परिवर्त्ते तु यदा व्यासः शतक्रतुः। विभुर्नाम महातेजा- पूर्वमासीच्छतक्रतुः ।। २३.

सातव्या परिपाठात, जेव्हा व्यास शतक्रतु असतील, तो सामर्थ्यशाली पूर्वीही शतक्रतु म्हणून प्रसिद्ध होता.

तदाऽप्यहं भविष्यामि कलौ तस्मिन् युगान्तिके। जैगीषव्येति विखयातः सर्वेषां योगिनां वरः ।। २३.

तेव्हाही, त्या कलियुगाच्या शेवटी, मी जैगीषव्य या नावाने, सर्व योग्यांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून जन्म घेईन.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति युगे तदा। सारस्वतः सुमेधाश्च वसुवाहः सुवाहनः ।। २३.

त्या युगातही, माझे पुत्र सारस्वत, सुमेध, वसुवाह आणि सुवाहन असे असतील.

तेऽपि तेनैव मार्गेण ध्यानयुक्तिं समाश्रिताः । भविष्यन्ति महात्मानो रुद्रलोकपरायणाः ।। २३.

हे सर्वही, त्याच मार्गाने चालत, ध्यानात स्थिर राहून, महात्मे आणि रुद्रलोकाला समर्पित होतील.

वसिष्ठश्चाष्टमे व्यासः परिवर्त्ते भविष्यति। कपिलश्चासुरिश्चैव तथा पञ्चशिखो मुनिः। वाग्बलिश्च महायोगी सर्व एव महौजसः ।। २३.

आठव्या परिपाठात, व्यास वसिष्ठ होतील, तसेच कपिल, असुरी, पञ्चशिख muni आणि वाग्बली हा महान योगी — हे सर्व फार तेजस्वी असतील.

प्राप्य माहेश्वरं योगं ध्यानिनो दग्धकल्मषाः। मत्समीपं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ।। २३.

महेश्वर योग मिळवून, ध्यानात मग्न आणि पापरहित झालेले हे सर्व माझ्या जवळ येतील, जिथे पुन्हा जन्म मिळणे फार कठीण असते.

परिवर्त्तेऽथ नवमे व्यासः सारस्वतो यदा। तदा चाहं भविष्यामि ऋषभो नाम नामतः । तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति महौजसः ।। २३.

नवव्या परिपाठात, जेव्हा व्यास सारस्वत असतील, तेव्हाही मी ऋषभ या नावाने ओळखला जाईन; तिथेही, माझे पुत्र फार तेजस्वी असतील.

पराशरश्च गार्ग्यश्च भार्गवो ह्यङ्गिरास्तथा। भविष्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ।। २३.

पराशर, गार्ग्य, भार्गव आणि अङ्गिरस — हे सर्व महात्मे, वेदांमध्ये पारंगत ब्राह्मण म्हणून जन्म घेतील.

सर्वे तपोबलोत्कृष्टाः शापानुग्रहकोविदाः। तेपि तेनैव मार्गेण योगोक्तेन तपस्विनः। ध्यानमार्गं समासाद्य गमिष्यन्ति तथैव ते ।। २३.

हे सर्व तपश्चर्येत श्रेष्ठ, शाप आणि वर देण्यात कुशल, त्या योगमार्गाने, ध्यानाचा मार्ग स्वीकारून, तसंच पुढे जातील.