वायुपुराणम्

सुनेमिर्द्युतपाश्चैव सुशर्म्माणः प्रकीर्त्तिताः। तेषामिन्द्रस्तदा भाव्यो ह्यद्भुतो नाम नामतः ।। ३८.

सुनेमी आणि द्युतपा हेही सुशर्मा गटात गणले जातात. त्यांचा इंद्र अद्भुत नावाने ओळखला जाईल.

स्कन्दः सोमप्रतीकाशः कार्तिकेयस्तु पावकः। माघातिथिश्च पौलस्त्यो वसुः काश्यप एव च ।। ३८.

स्कंद, सोमासारखा, कार्तिकेय, पावक, माघातिथी, पौलस्त्य, वसु आणि कश्यप हे त्यात समाविष्ट आहेत.

ज्योतिष्मान् भार्गवश्चैव द्युतिमानङ्गिरास्तथा। वसितश्चैव वासिष्ठ आत्रेयो हव्यवाहनः ।। ३८.

ज्योतिष्मान, भार्गव, द्युतिमान, अंगिरस, वसित, वसिष्ठ, आत्रेय आणि हव्यवादन हेही त्यात आहेत.

सुतपाः पौलवश्चैव सप्तैते रोहितान्तरे। धृतिकेतुदीप्तिकेतुशापहस्ता निरामयः ।। ३८.

सुतपा आणि पौलव, हे सात जण रोहिताच्या वंशात आहेत: धृतिकेतु, दीप्तिकेतु, शापहस्त आणि निरामय.

पृथुश्रवास्तथा नाको भूरिद्युम्नो बृहद्रथः। प्रथमस्य तु सावर्णेर्नव पुत्राः प्रकीर्तिताः ।। ३८.

पृथुश्रवा, नाक, भूरिद्युम्न, बृहद्रथ—हे पहिले सावर्णीचे नऊ पुत्र म्हणून ओळखले जातात.

दशमे त्वथ पर्याये धर्मपुत्रस्य वै मनोः। द्वितीयस्य तु सावर्णेर्भाव्यस्यैवान्तरे मनोः ।। ३८.

दहाव्या मन्वंतरात धर्मपुत्र मनूचे पुत्र, दुसऱ्या सावर्णीमध्ये आणि भविष्यातील मनूच्या काळात.

सुखामना विरुद्धाश्च द्वावेव तु गणौ स्मृतौ। त्विषिवन्तश्च ते सर्वे शतसङ्ख्याश्च ते समाः ।। ३८.

सुखामना आणि विरुद्ध हे दोन गट मानले गेले आहेत; ते सर्व त्विषिवंत असून, त्यांची संख्या शंभर आहे.

प्राणा नायच्छतः प्रोक्त ऋषिभिः पुरुषेषु वै। देवास्ते वै भविष्यन्ति धर्मपुत्रस्य वै मनोः ।। ३८.

प्राण, जे मार्गदर्शन करत नाहीत, असे ऋषींनी पुरुषांमध्ये सांगितले आहेत; हेच धर्मपुत्र मनूचे देव होतील.

तेषामिन्द्रस्तथा विद्वान् भविष्यः शान्तिरुच्यते। हविष्मान् पौलहः श्रीमान् सुकीर्तिश्चापि भार्गवः ।। ३८.

त्यांच्यात इंद्र, विद्वान, भविष आणि शांती असे नावाने ओळखले जातील; हविष्मान, पौलह, श्रीमान आणि सुकिर्ती, हेही भार्गव.

आपोमूर्तिस्तथात्रेयो वसिष्ठश्चापि यः स्मृतः। पौलस्त्यः प्रतिपश्चापि नाभागश्चैव काश्यपः। अभिमन्युश्चाङ्गिरसः सप्तैते परमर्षयः ।। ३८.

आपोमूर्ती, आत्रेय, वसिष्ठ, पौलस्त्य, प्रतिप, नाभाग, कश्यप आणि अभिमन्यू, अंगिरस—हे सात परम ऋषी आहेत.

सुक्षेत्रश्चोत्तमौजाश्च भूरिषेणश्च वीर्यवान्। शतानीको निरामित्रो वृषसेनो जयद्रथः ।। ३८.

सुक्षेत्र, उत्तमौज, भूरिषेण, शतानीक, निरामित्र, वृषसेन आणि जयद्रथ.

भूरिद्युम्नः सुवर्च्चाश्च दशैते मानवाः स्मृताः। एकादशे तु पर्य्याये सावर्णे वै तृतीयके ।। ३८.

भूरिद्युम्न आणि सुवर्चा, हेही दहा मानवी पुत्र म्हणून ओळखले जातात; अकराव्या मन्वंतरात, तिसऱ्या सावर्णीमध्ये.

निर्म्माणरतयो देवाः कामजा वै मनोजवाः। गणास्त्वेते त्रयः ख्याता देवतानां महात्मनाम् ।। ३८.

निर्माणात आनंद मानणारे, कामातून जन्मलेले आणि मनासारखे वेगवान असे देव, हे तीन गट महान आत्म्यांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.

एकैकं त्रिंशतस्तेषां गणास्तु त्रिदिवौकसाम्। मासस्याहानि त्रिंशत्तु यानि वै कवयो विदुः ।। ३८.

या दिव्य लोकातील प्रत्येक गणात तीस देवता असतात. ज्ञानी लोक म्हणतात, महिन्याचे तीस दिवस असतात.

निर्म्माणरतयो देवा रात्रयस्तु विहङ्गमाः। गणास्ते वै त्रयः प्रोक्ता देवतानां भविष्यति ।। ३८.

निर्मितीमध्ये आनंद मानणारे देव म्हणजे दिवस, आणि पक्षी म्हणजे रात्री होत. भविष्यातील देवतांचे हे तीन गण सांगितले आहेत.

मनोजवा मुहूर्त्तास्तु इति देवाः प्रकीर्त्तिताः । एते हि ब्रह्मणः पुत्रा भविष्या मनवः स्मृताः ।। ३८.

वेगवान क्षण हेच देव म्हणून ओळखले जातात. हे सर्व ब्रह्मदेवांचे पुत्र असून, भविष्यात हेच मनू होतील असे मानले जाते.

तेषामिन्द्रो वृषो नाम भविष्यः सुरराट् ततः। तेषां सप्तर्षयश्चापि कीर्त्त्यमानान्निबोधत ।। ३८.

त्यांच्यातील भविष्यातील इंद्राचे नाव वृष असेल, तो देवांचा राजा होईल. आता त्यांच्या सात ऋषींची नावे ऐका.

हविष्मान् काश्यपश्चापि वपुष्मान् यश्च भार्गवः। वारुणिश्चैव चात्रेयो वासिष्ठो भग एव च ।। ३८.

हविष्मान, काश्यप, वपुष्मान, भार्गव, वारुणी, आत्रेय, वसिष्ठ आणि भग हे त्यांची नावे आहेत.

पुष्टिश्चाङ्गिरसो ज्ञेयः पौलस्त्यो निश्चरस्तथा। पौलहो ह्यग्नितेजाश्च देवा ह्येकादशेऽन्तरे ।। ३८.

पुष्टी, आंगिरस, पौलस्त्य, निश्चर, पौलह आणि अग्नितेजस्वी हे एकादश मन्वंतरातील देव आहेत.

सर्व्ववेगः सुधर्म्मा च देवानीकः पुरोवहः। क्षेमधर्मा गृहेषुश्च ह्यादर्शः पौण्ड्रको मनः ।। ३८.

सर्ववेग, सुधर्मा, देवानिक, पुरोवह, क्षेमधर्मा, गृहेशु, आदर्श, पौंड्रक आणि मनस् हे त्यांची नावे आहेत.

सावर्णस्य तु ते पुत्राः प्राजापत्यस्य वै मनोः। द्वादशे त्वथ पर्याये रुद्रपुत्रस्य वै मनोः ।। ३८.

हे सर्व सावर्णी प्रजापत्य मनूचे पुत्र आहेत. आणि द्वादश मन्वंतरात रुद्रपुत्र मनूचे पुत्र असतील.

चतुर्थे ऋतुसावर्णे देवास्तस्यान्तरे श्रृणु। पञ्चैव तु गणाः प्रोक्ता देवतानामनागताः ।। ३८.

चौथ्या ऋतुसावर्णी मन्वंतरात कोणते देव असतील ते ऐका. त्या काळात पाच देवगण सांगितले आहेत.

हरिता रोहिताश्चैव देवाः सुमनसस्तथा। सुकर्म्माणः सुपाराश्च पञ्च देवगणाः स्मृताः ।। ३८.

हरित, रोहित, सुमनस, सुकर्मा आणि सुपार हे पाच देवगण मानले गेले आहेत.

ब्रह्मणो मानसा ह्येते एकैको दशको गणः। अरुन्तिजो हरिश्चैव विद्वान् यश्च सहस्रशः ।। ३८.

हे सर्व ब्रह्मदेवाच्या मनातून उत्पन्न झालेले पुत्र आहेत, आणि प्रत्येक गणात दहा जण आहेत. अरुंतिज, हरि, विद्वान आणि सहस्रश हे त्यांची नावे आहेत.

पर्वतानुचरश्चैव ह्यपोंऽशुश्च मनोजवः। उर्ज्जा स्वाहा स्वधा तारा दशैते रोहिताः स्मृताः ।। ३८.

पर्वतानुचर, आपांशु, मनोजव, ऊर्जा, स्वाहा, स्वधा, तारा—हे दहा जण रोहित गणात गणले जातात.

तपोजानिर्भृतिश्चैव वाचा बन्धुश्च यः स्मृतः । रजश्चैव तु राजश्च स्वर्णपादस्तथैव च ।। ३८.

तपोजन, भृती, वाचा, बंधु, रज, राजा आणि स्वर्णपाद हे देखील त्यात आहेत.

व्युष्टिर्विधिश्च वै देवो दशैते रोहिताः स्मृताः । उषिताद्यास्तु ये देवास्त्रयस्त्रिशत्प्रकीर्तिताः ।। ३८.

व्यूष्टि, विधी—हे दहा जण रोहित गणात ओळखले जातात. उषिता पासून सुरू होणारे देव एकूण तीनशे तीस म्हणून सांगितले आहेत.

देवान् सुमनसो विद्धि सुकर्माणो निबोधत। सुपर्वा वृषभः पृष्टः कृपिद्युम्नौ विपश्चितः ।। ३८.

सुमनस देव ओळखा आणि सुकर्म देवांची नावे ऐका—सुपर्व, वृषभ, पृष्ठ, कृपिद्यु आणि विपश्चित.

विक्रमश्च क्रमश्चैव निभृतः कान्त एव च ३८.

विक्रम, क्रम, निभृत आणि कान्त हे देखील त्यात आहेत.