वायुपुराणम्

नैव मूर्द्धाभिषिक्तास्ते भविष्यन्ति नराधिपाः। युगदोषदुराचारा भविष्यन्ति नृपास्तु ते ।। ३७.

ते मस्तकावर अभिषेक केलेले राजा असणार नाहीत; त्या काळातील राजे युगदोषामुळे वाईट वर्तनाचे असतील.

स्त्रीणां बलवधेनैव हत्वा चैव परस्परम्। भोक्ष्यन्ति कलिशेषे तु वसुधां पार्थिवास्तथा ।। ३७.

स्त्रियांना आणि एकमेकांना बलपूर्वक मारून, हे राजे कलियुगाच्या शेवटी पृथ्वीचा उपभोग घेतील.

उदितोदितवंशास्ते उदितास्तमितास्तथा । भविष्यन्तीह पर्याये कालेन पृथिवीक्षितः ।। ३७.

ज्यांच्या वंशाचा उदय आणि अस्त होतो, असे राजे काळानुसार एकामागोमाग एक पृथ्वीवर राज्य करतील.

विहीनास्तु भविष्यन्ति धर्म्मतः कामतोऽर्थतः। तैर्विमिश्रा जनपदा म्लेच्छाचाराश्च सर्वशः ।। ३७.

ते धर्म, इच्छा आणि संपत्तीपासून वंचित असतील; त्यांच्यामुळे प्रदेश म्लेच्छ वर्तनाने पूर्णपणे भरतील.

विपर्य्ययेन वर्त्तन्ते नाशयिष्यन्ति वै प्रजाः। लुब्धानृतरताश्चैव भवितारस्तदा नृपाः ।। ३७.

ते उलट वागतील आणि प्रजांचा नाश करतील; त्या वेळी राजे लोभी आणि असत्यप्रिय असतील.

तेषां व्यतीते पर्याये बहुस्त्रीके युगे तदा। लवाल्लवं भ्रश्यमाना आयूरूपबलश्रुतैः ।। ३७.

त्यांचा काळ संपल्यावर, त्या स्त्रीबहुल युगात लोकांचे आयुष्य, रूप, बळ आणि विद्या हळूहळू कमी होत जाईल.

तथा गतास्तु वै काष्ठां प्रजासु जगतीश्वराः । राजानः सम्प्रणश्यन्ति कालेनोपहतास्तदा ।। ३७.

राजे जेव्हा प्रजांमध्ये सर्वात नीच स्थितीत पोहोचतील, तेव्हा काळाच्या प्रभावाने ते नष्ट होतील.

कल्किनोपहताः सर्वे म्लेच्छा यास्यन्ति सर्वशः। अधार्मिकाश्च तेऽत्यर्थं पाषण्डाश्चैव सर्वशः ।। ३७.

कल्कीने सर्व म्लेच्छांचा नाश केला की, ते पूर्णपणे नाहीसे होतील; ते फारच अधार्मिक आणि पूर्णपणे पाषंड असतील.

प्रनष्टे नृपशब्दे च सन्ध्याश्लिष्टे कलौ युगे। किंञ्चिच्छिष्टाः प्रजास्ता वै धर्म्मे नष्टेऽपरिग्रहाः ।। ३७.

राजा हा शब्दच नाहीसा झाला आणि कलियुगाची संध्या आली, की फार थोडे लोक उरतील, तेही धर्म आणि संपत्तीपासून वंचित.

असाधना हताश्वासा व्याधिशोकेन पीडिताः। अनावृष्टिहताश्चैव परस्परवधेन च ।। ३७.

उपाय नसलेल्या, आशा संपलेल्या, आजार आणि दुःखाने त्रस्त, पावसाच्या अभावाने हैराण, आणि एकमेकांना मारणाऱ्या लोकांची अवस्था अशीच होईल.

अनाथा हि परित्रस्ता वार्त्तामुत्सृज्य दुःखिताः। त्यक्त्वा पुराणि ग्रामांश्च भविष्यन्ति वनौकसः ।। ३७.

अनाथ, घाबरलेले, उपजीविका सोडून दुःखात असलेले, जुनी गावे सोडून हे लोक जंगलात राहायला जातील.

एवं नृपेषु नष्टेषु प्रजास्त्यक्त्वा गृहाणि तु। नष्टे स्नेहे दुरापन्ना भ्रष्टस्नेहाः सुहृज्जनाः ।। ३७.

राजे नाहीसे झाल्यावर, लोक आपली घरे सोडतील, आपुलकी हरवेल, आणि मित्रांमध्येही प्रेमाचे बंध तुटतील.

वर्णाश्रमपरिभ्रष्टाः सङ्करं घोरमास्थिताः। सरित्पर्वतसेविन्यो भविष्यन्ति प्रजास्तदा ।। ३७.

जात-आश्रमाचे नियम सोडून, गोंधळलेल्या अवस्थेत, हे लोक नद्यांच्या काठावर आणि डोंगरांमध्ये राहू लागतील.

सरितः सागरानूपान् सेवन्ते पर्वतानि च। अङ्गान् कलिङ्गान् वङ्गांश्च काश्मीरान् काशिकोशलान् ।। ३७.

ते लोक नद्या, समुद्रकिनारे, डोंगर, तसेच अंग, कलिंग, वंग, काश्मीर, काशी आणि कोशल या प्रदेशात जाऊन राहतील.

ऋषिकान्तगिरिद्रोणीः संश्रयिष्यन्ति मानवाः। कृत्स्नं हिमवतः पृष्ठं कूलं च लवणाम्भसः ।। ३७.

मानव ऋषींच्या पर्वतांच्या उतारांमध्ये, हिमालयाच्या संपूर्ण कड्यावर आणि खारट समुद्राच्या काठावर आश्रय घेतील.

अरण्यान्यभिपत्स्यन्ति ह्यार्य्या म्लेच्छजनैः सह। मृगैर्मीनैर्विहङ्गैश्च श्वापदैस्तक्षुभिस्तथा। मधुशाकफलैर्मूलैर्वर्त्तयिष्यन्ति मानवाः ।। ३७.

सज्जन आणि परकीय मिळून, जंगली प्राणी, मासे, पक्षी आणि हिंस्र पशू यांच्यासह, मध, भाज्या, फळे आणि मुळे खाऊन जंगलात राहतील.

चीरं पर्णञ्च विविधं वल्कलान्यजिनानि च। स्वयं कृत्वा विवत्स्यन्ति यथा मुनिजनास्तथा ।। ३७.

ते स्वतःसाठी वेगवेगळ्या झाडाच्या सालींचे, पानांचे आणि कातडीचे वस्त्र तयार करून, मुनींसारखे राहतील.

बीजान्नानि तथा निम्नेस्वीहन्तः काष्ठशङ्कुभिः। अजैडकं खरोष्ट्रञ्च पालयिष्यन्ति यत्नतः ।। ३७.

निचान भागात लाकडी काठ्यांनी धान्य पिकवतील आणि शेळ्या, मेंढ्या, गाढवे, उंट यांची काळजी घेतील.

नदीर्वत्स्यन्ति तोयार्थे कूलमाश्रित्य मानवाः। पार्थिवान् व्यवहारेण विबाधन्तः परस्परम् ।। ३७.

पाण्यासाठी लोक नद्यांच्या काठावर राहतील आणि व्यवहारात एकमेकांना त्रास देतील.

बहुमन्याः प्रजाहीनाः शौचाचारविवर्जिताः। एवं भविष्यन्ति नरास्तदाधर्म्मे व्यवस्थिताः ।। ३७.

खूप मान मिळवणारे, पण लोकांशिवाय, शुद्धता आणि चांगल्या वागणुकीशिवाय, असे पुरुष अधर्मात जगतील.

हीनाद्धीनांस्तथा धर्म्मान् प्रजाः समनुवर्त्तते। आयुस्तदा त्रयोविंशं न कश्चिदतिवर्त्तते ।। ३७.

लोक नीच आणि अपूर्ण धर्माचे अनुसरण करतील; त्या काळी कोणाच्याही वयाची मर्यादा तेवीस वर्षांपेक्षा जास्त राहणार नाही.

दुर्बला विषयग्लाना जरया संपरिप्लुताः। पत्रमूलफलाहाराश्चीरकृष्णाजिनाम्बराः ।। ३७.

कमकुवत, विषयसुखाने थकलेले, वार्धक्याने ग्रासलेले, पानं, मुळे, फळे यावर जगणारे, साली आणि कृष्णमृगाच्या कातडीचे वस्त्र घालणारे असतील.

वृत्त्यर्थमभिलिप्सन्तश्चरिष्यन्ति वसुन्धराम्। एतत्कालमनुप्राप्ताः प्रजाः कलियुगान्तके ।। ३७.

उपजीविकेसाठी हे लोक पृथ्वीवर भटकतील; हेच लोक कलियुगाच्या शेवटी या काळात येतील.

क्षीणे कलियुगे तस्मिन् दिव्ये वर्षसहस्रके। निःशेषास्तु भविष्यन्ति सार्द्धं कलियुगेन तु। ससन्ध्यांशे तु निःशेषे कृतं वै प्रतिपत्स्यते ।। ३७.

कलियुग संपल्यावर, त्या दिव्य हजार वर्षांत, सर्वजण कलियुगासह नाहीसे होतील; संधिकाळही पूर्ण संपल्यावर पुन्हा कृतयुग येईल.

यदा चन्द्रश्च सूर्य्यश्च तथा तिष्यबृहस्पती। एकरात्रे भरिष्यन्ति तदा कृतयुगं भवेत् ।। ३७.

जेव्हा चंद्र, सूर्य आणि तिष्य-बृहस्पती एकाच रात्री येतील, तेव्हा कृतयुग सुरू होईल.

एष वंशक्रमः कृत्स्नं कीर्तितो वो यथाक्रमम्। अतीता वर्त्तमानाश्च तथैवानागताश्च ये ।। ३७.

हा सर्व वंशक्रम, गेलेले, सध्या असलेले आणि पुढे येणारे, मी तुम्हाला नीट सांगितला आहे.

महादेवाभिषेकात्तु जन्म यावत्परिक्षितः। एतद्वर्षसहस्रन्तु ज्ञेयं पञ्चादशदुत्तरम् ।। ३७.

महादेवाच्या अभिषेकापासून ते परीक्षितच्या जन्मापर्यंत, हे एक हजार आणि पंधरा वर्षे असे मानावे.

प्रमाणं वै तथा चोक्तं महापद्मान्तरं च यत्। अन्तरं तच्छतान्यष्टौ षट्‌त्रिंशच्च समाः स्मृताः ।। ३७.

मोजमाप कसे आहे हे सांगितले गेले आहे, तसेच महापद्माच्या मधल्या काळाचा उल्लेख केला आहे. हा मधला काळ एकशे छपन्न वर्षांचा मानला जातो.

एतत्कालान्तरं भाव्या अन्ध्रान्ता ये प्रकीर्त्तिताः। भविष्यैस्तत्र सङ्ख्याताः पुराणज्ञैः श्रुतर्षिभिः ।। ३७.

हा काळ 'आंध्रांच्या शेवटच्या' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्यांसाठी धरावा लागतो. त्यांची संख्या भविष्यकाळात पुराण जाणणाऱ्या ऋषींनी सांगितली आहे.