वायुपुराणम्

तान् सर्वान् कीर्त्तयिष्यामि भविष्ये पठितान्नृपान्। तेभ्यः परे च ये चान्ये उत्पत्स्यन्ते महीक्षितः ।। ३७.

भविष्यातील सर्व राजांची नावं मी सांगणार आहे; आणि त्यांच्यानंतर जे इतर राजे येतील, त्यांचाही उल्लेख करीन, हे पृथ्वीचे राजांनो.

क्षत्राः पारशवाः शूद्रास्तथा ये च द्विजातयः। अन्धाः शकाः पुलिन्दाश्च तूलिका यवनैः सह ।। ३७.

क्षत्रिय, पारशव, शूद्र आणि द्विज, तसेच अंध, शाक, पुलिंद, तूलिक हे आणि यवनांसह इतर जाती.

कैवर्त्ताभीरशबरा ये चान्ये म्लेच्छजातयः। वर्षाग्रतः प्रवक्ष्यामि नामतश्चैव तान्नृपान् ।। ३७.

कैवर्त, आभीर, शबर आणि इतर म्लेच्छ जाती, हे सर्व मी वर्षानुसार सांगीन आणि त्या राजांची नावंही सांगेन.

अधिसामकृष्णः सोऽयं साम्प्रतं पौरवान्नृपः। तस्यान्ववाये वक्ष्यामि भविष्ये तावतो नृपान् ।। ३७.

अधिसामकृष्ण हा राजा सध्या पुरुवंशात राज्य करतो आहे. त्याच्या वंशात भविष्यात येणाऱ्या राजांची मी पुढे सांगणार आहे.

अधिसामकृष्णपुत्रो निर्वक्रे भविता किल। गङ्गयापहृते तस्मिन्नगरे नागसाह्वये। त्यक्त्वा च तं सुवासञ्च कौशाम्ब्यां स निवत्स्यति ।। ३७.

अधिसामकृष्णाचा मुलगा निर्वक्र होईल, असं सांगितलं जातं. गंगा नदीने नागसाह्वय नावाचं शहर वाहून नेल्यावर, तो आपलं घर आणि ते शहर सोडून कौशांबीमध्ये राहील.

भविष्यदुष्णस्तत्पुत्र उष्णाच्चित्ररथः स्मृतः। शुचिद्रथश्चित्ररथाद्‌वृतिमांश्च शुचिद्रथात् ।। ३७.

निर्वक्राचा मुलगा उष्ण असेल, उष्णापासून चित्ररथ, चित्ररथापासून शुचिद्रथ आणि शुचिद्रथापासून वृतिमान असा वंश पुढे जाईल.

सुषेणो वै महावीर्यो भविष्यति महायशाः। तस्मात्सुषेणाद्भविता सुतीर्थो नाम पार्थिवः ।। ३७.

वृतिमानपासून महाशक्तिशाली आणि प्रसिद्ध सुषेण हा राजा जन्माला येईल. सुषेणापासून पुढे सुतीर्थ नावाचा राजा होईल.

रुचः सुतीर्थाद्भविता त्रिचक्षो भविता ततः। त्रिचक्षस्य तु दायादो भविता वै सुखीबलः ।। ३७.

सुतिर्थापासून रुच, त्याच्यापासून त्रिचक्षु आणि त्रिचक्षुचा वारस सुखीबल हा होईल.

सुखीबलसुतश्चापि भाव्यो राजा परिप्लुतः। परिप्लुतसुतश्चापि भविता सुनयो नृपः ।। ३७.

सुखीबलाचा मुलगा परिप्लुत हा राजा होईल. परिप्लुताचा मुलगा सुनय हा नंतरचा राजा असेल.

मेधावी सुनयस्याथ भविष्यति नराधिपः। मेधाविनः सुतश्चापि दण्डपाणिर्भविष्यति ।। ३७.

सुनयाचा मुलगा मेधावी हा पुढचा राजा होईल. मेधावीचा मुलगा दंडपाणि असेल.

दण्डपाणेर्निरामित्रे निरामित्राच्च क्षेमकः। पञ्चविंशनृपा ह्येते भविष्याः पूर्ववंशजाः ।। ३७.

दंडपाणिपासून निरामित्र आणि निरामित्रापासून क्षेमक असा वंश चालू राहील. हे पंचवीस राजा पूर्वीच्या वंशात जन्म घेतील.

अत्रानुवंशश्लोकोऽयं गीतो विप्रैः पुराविदैः। ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर्वंशो देवर्षिसत्कृतः ।। ३७.

या वंशाबद्दल एक श्लोक आहे, जो प्राचीन विद्वानांनी गायला आहे — 'देवर्षींनी सन्मानित असा हा वंश ब्राह्मण आणि क्षत्रियांचा मूळ आहे.'

क्षेमकं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ। इत्येष पौरवो वंशो यथावदनुकीर्त्तितः ।। ३७.

जेव्हा क्षेमक राजा होईल, तेव्हा कलियुगात हा वंश संपेल. अशा प्रकारे पुरुवंश नीट सांगितला आहे.

धीमतः पाण्डुपुत्रस्य ह्यर्जुनस्य महात्मनः। अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।। ३७.

पांडुपुत्र अर्जुनानंतर मी आता महान आत्म्यांच्या इक्ष्वाकू वंशाची कथा सांगणार आहे.

बृहद्रथस्य दायादो वीरो राजा बृहत्क्षयः । ततः क्षयः सुतस्तस्य वत्सव्यूहस्ततः क्षयात् ।। ३७.

बृहद्रथाचा वारस, पराक्रमी बृहद्क्षय हा राजा होईल. त्याचा मुलगा क्षय आणि क्षयापासून वत्सव्यूह असा वंश पुढे जाईल.

वत्सव्यूहात्प्रतिव्यूहस्तस्य पुत्रो दिवाकरः। यश्च सांप्रतमध्यास्त अयोध्यां नगरीं नृपः ।। ३७.

वत्सव्यूहापासून प्रतिव्यूह, त्याचा मुलगा दिवाकर. दिवाकर हा राजा सध्या अयोध्या नगरीवर राज्य करतो आहे.

दिवाकरस्य भविता सहदेवो महायशाः। सहदेवस्य दायादो बृहदश्वो भविष्यति ।। ३७.

दिवाकराचा मुलगा प्रसिद्ध सहदेव होईल. सहदेवाचा वारस बृहदश्व असेल.

तस्य भानुरथो भाव्यः प्रतीताश्वश्च तत्सुतः। प्रतीताश्वसुतश्चापि सुप्रतीतो भविष्यति ।। ३७.

त्याचा मुलगा भानुरथ आणि भानुरथाचा मुलगा प्रतिताश्व. प्रतिताश्वाचा मुलगा सुप्रतीत होईल.

सहदेवः सुतस्तस्य सुनक्षत्रश्च तत्सुतः ।। ३७.

सुप्रतीताचा मुलगा सहदेव आणि सहदेवाचा मुलगा सुनक्षत्र होईल.

किन्नरस्तु सुनक्षत्राद्भविष्यति परंतपः। भविता चान्तरिक्षस्तु किन्नरस्य सुतो महान् ।। ३७.

सुनक्षत्रापासून शत्रूंना जिंकणारा किन्नर जन्मेल. किन्नराचा मोठा मुलगा अंतरिक्ष होईल.

अन्तरिक्षात्सुपर्णस्तु सुपर्णाच्चाप्यमित्रजित्। पुत्रस्तस्य भरद्वाजो धर्मी तस्य सुतः स्मृतः। पुत्रः कृतञ्जयो नाम धर्मिणः स भविष्यति। कृतञ्जयसुतो व्रातो तस्य पुत्रो रणञ्जयः ।। ३७.

अंतरिक्षापासून सुपर्ण, सुपर्णापासून अमित्रजित, अमित्रजिताचा मुलगा धर्मी म्हणून प्रसिद्ध भरद्वाज, धर्मीचा मुलगा कृतंजय, कृतंजयाचा मुलगा व्रात आणि व्राताचा मुलगा रणंजय असा वंश चालू राहील.

भविता सञ्जयश्चापि वीरो राजा रणञ्जयात्। सञ्जयस्य सुतः शाक्यः शाक्याच्छुद्धोदनोऽभवत् ।। ३७.

रणात विजयी आणि पराक्रमी संजय नावाचा राजा होईल. संजयाचा मुलगा शाक्य होईल, आणि शाक्यापासून शुद्धोधनाचा जन्म होईल.

शुद्धोदनस्य भविता शाक्यार्थे राहुलः स्मृतः। प्रसेनजित्ततो भाव्यः क्षुद्रको भविता ततः ।। ३७.

शुद्धोधनाला शाक्य वंशासाठी राहुल नावाचा मुलगा होईल. प्रसैनजितपासून क्षुद्रकाचा जन्म होईल, आणि त्याच्यापासून आणखी एक राजा होईल.

क्षुद्रकात्क्षुलिको भाव्यः क्षुलिकात्सुरथः स्मृतः। सुमित्रः सुरथस्यापि अन्त्यश्च भविता नृपः ।। ३७.

क्षुद्रकापासून क्षुलिकाचा जन्म होईल, क्षुलिकापासून सुरथ नावाचा राजा आठवला जातो. सुरथापासून सुमित्राचा जन्म होईल, आणि तोच शेवटचा राजा असेल.

एते ऐक्ष्वाकवाः प्रोक्ता भवितारः कलौ युगे। बृहद्बलान्वये जाता भवितारः कलौ युगे। शूराश्च कृतविद्याश्च सत्यसन्धा जितेन्द्रियाः ।। ३७.

हे सर्व इक्ष्वाकू वंशातील राजे कलियुगात बृहद्बलाच्या वंशात जन्म घेतील. हे सर्व शूर, विद्वान, सत्यव्रती आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारे असतील.

अत्रानुवंशश्लोकोऽयं भविष्यज्ञैरुदाहृतः। इक्ष्वाकूणामयं वंशः सुमित्रान्तो भविष्यति। सुमित्रं प्राप्य राजानं संस्थां प्राप्स्यति वै कलौ। इत्येतन्मानवं क्षेत्रमैलञ्च समुदाहृतम् ।। ३७.

येथे भविष्यवेत्त्यांनी सांगितलेला एक वंशश्लोक आहे — 'इक्ष्वाकूंचा हा वंश सुमित्रावर संपेल; सुमित्र राजा झाल्यावर कलियुगात हा वंश समाप्त होईल.' अशा प्रकारे मानववंश आणि मैल्य वंश सांगितला आहे.

अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि मागधेयान्बृहद्रथान्। जरासन्धस्य ये वंशे सहदेवान्वये नृपाः ।। ३७.

आता मी बृहद्रथ वंशातील मगध राजांची माहिती सांगतो, जे जरासंधाच्या वंशात आणि सहदेवाच्या वंशातले राजे आहेत.

अतीता वर्त्तमानाश्च भविष्याश्च तथा पुनः। प्राधान्यतः प्रवक्ष्यामि गदतो मे निबोधत ।। ३७.

जे गेले, जे सध्या आहेत आणि जे पुढे येतील, त्यांची मी महत्त्वानुसार नावे सांगतो, माझे बोलणे लक्षपूर्वक ऐका.

संग्रामे भारते तस्मिन् सहदेवो निपातितः। सोमाधिस्तस्य तनयो राजर्षिः सगिरिव्रजे ।। ३७.

भारतातील त्या युद्धात सहदेव मारला गेला. त्याचा मुलगा सोमाधी हा गिरीव्रज नगरीत राजर्षी झाला.