वायुपुराणम्

अजमीढस्य पुत्रास्तु शभाः शुभकुलोद्वहाः। तपसोऽन्ते सुमहतो राज्ञो वृद्धस्य धार्मिकाः ।। ३७.

अजमीडच्या मुलांचे नाव शभा होते, जे उज्ज्वल कुळाचे होते. मोठ्या तपश्चर्येनंतर हे सर्व धर्मनिष्ठ राजे झाले.

भरद्वाजप्रसादेन श्रृणुध्वं तस्य विस्तरम्। अज मीढस्य केशिन्यां कण्ठः समभवत्किल ।। ३७.

भरद्वाजाच्या कृपेने त्यांचा वंश ऐका—अजमीडने केशिनीपासून कंठ नावाचा मुलगा जन्माला घातला.

मेधातिथिः सुतस्तस्य तस्मात् कण्ठायना द्विजाः। अजमीढस्य धूमिन्यां जज्ञे बृहद्वसुर्नृपः ।। ३७.

कंठाचा मुलगा मेधातिथी झाला. त्याच्यापासून कंठायन ब्राह्मण वंश निर्माण झाला. अजमीडने धूमिनीपासून बृहद्वसु नावाचा राजा जन्माला घातला.

बृहद्वसोर्बृहद्विष्णुः पुत्रस्तस्य महाबलः। बृहत्कर्मा सुतस्तस्य पुत्रस्तस्य बृहद्रथः ।। ३७.

बृहद्वसूचा मुलगा बृहद्विष्णू, जो अत्यंत बलवान होता. त्याचा मुलगा बृहद्कर्मा आणि त्याचा मुलगा बृहद्रथ.

विश्वजित्तनयस्तस्य सेनजित्तस्य चात्मजः। अथ सेनजितः पुत्राश्चत्वारो लोकविश्रुताः ।। ३७.

त्याचा मुलगा विश्वजित आणि त्याचा मुलगा सेनजित. सेनजिताचे चार पुत्र झाले, जे जगभर प्रसिद्ध होते.

रुचिराश्वश्च काव्यश्च रामो दृढधनुस्तथा। वत्सश्चावन्तको राजा यस्य ते परिवत्सराः ।। ३७.

रुचिराश्व, काव्य, दृढधनुष्य असलेला राम आणि वत्स, राजा अवंतक—हे सर्व परिवत्सर म्हणून ओळखले जातात.

रुचिराश्वस्य दायादः पृथुषेणो महायशाः। पृथुषेणस्य पारस्तु पारान्नीपोऽथ जज्ञिवान् ।। ३७.

रुचिराश्वाचा वारस पृथुसेन, जो फार प्रसिद्ध होता. पृथुसेनाचा मुलगा पार आणि पारपासून निपा जन्माला आला.

यस्य चैकशतञ्चासीत् पुत्राणामिति नः श्रुतम्। नीपा इति समाख्याता राजानः सर्व एव ते ।। ३७.

त्याला शंभर पुत्र होते असे ऐकले आहे. हे सर्व राजे 'निपा' म्हणून ओळखले जातात.

तेषां वंशकरः श्रीमान् राजासीत्कीर्त्तिवर्द्धनः। काम्पिल्ये समरो नाम स चेष्टसमरोऽभवत् ।। ३७.

त्यांच्यात वंशाचा विस्तार करणारा कीर्तिवर्धन नावाचा तेजस्वी राजा झाला. कांपिल्य येथे समर नावाचा राजा होता, ज्याला 'चेष्टसमर' असेही म्हणत.

समरस्य परः पारः सत्वदश्च इति त्रयः। पुत्राः सर्वगुणोपेताः पारपुत्रो वृषुर्बभौ ।। ३७.

समराचे तीन पुत्र—पर, सत्वद आणि आणखी एक—हे सर्व गुणांनी संपन्न होते. पराचा मुलगा वृष झाला.

वृषोस्तु सुकृतिर्नाम सुकृतेनेह कर्मणा। जज्ञे सर्वगुणोपेतो विब्राजस्तस्य चात्मजः ।। ३७.

वृषाचा मुलगा सुकृत, ज्याने चांगली कर्मे केली. त्याच्यापासून सर्व गुणांनी युक्त विभ्राज नावाचा मुलगा झाला.

विभ्राजस्य तु दायादस्त्वणुहो नाम पार्थिवः। बभूव शुकजामाता ऋचीभर्त्ता महायशाः ।। ३७.

विभ्राजाचा वारस अणुह नावाचा राजा झाला. तो शुकाचा जावई आणि ऋषीचा पिता, फार प्रसिद्ध होता.

अणुहस्य तु दायादो ब्रह्मदत्तो महातपाः। योगसूनुः सुतस्तस्य विष्वक्सेनोऽभवनृपः ।। ३७.

अणुहाचा वारस ब्रह्मदत्त, जो मोठा तपस्वी होता. त्याचा मुलगा योगसूनू आणि त्याचा मुलगा विश्वक्सेन राजा झाला.

विब्राजपुत्रा राजानः कुकृतेनेह कर्म्मणा। विष्वक्सेनस्य पुत्रस्तु उदक्सेनो बभूव ह ।। ३७.

ते तेजस्वी पुत्र चुकीच्या कृत्यांनी इथे राजे झाले; आणि विष्वक्सेनाचा पुत्र उदक्सेन म्हणून ओळखला जातो.

भल्लाटस्तस्य दायादो येन राजा पुराहतः। भल्लाटस्य तु दायादो राजासीज्जनमेजयः। उग्रायुधेन तस्यार्थे सर्वे नीपाः प्रणाशिताः ।। ३७.

भल्लाट हा त्याचा वारस होता, ज्याने पूर्वी एक राजाचा वध केला; भल्लाटाचा वारस राजा जनमेजय झाला. त्याच्यासाठी उग्रायुधाने सर्व राजे नष्ट केले.

उग्रायुधः कस्य सुतः कस्मिन् वंशे च कीर्त्यते। किमर्थञ्चैव नीपास्ते तेन सर्वे प्रणाशिताः ।। ३७.

उग्रायुध हा कोणाचा पुत्र होता, आणि कोणत्या वंशात त्याची कीर्ती आहे? आणि त्याने सर्व राजांना कोणत्या कारणासाठी नष्ट केले?

द्विमीढस्य तु दायादो विद्वान् जज्ञे यवीनरः। धृतिमांस्तस्य पुत्रस्तु तस्य सत्यधृतिः सुतः ।। ३७.

द्विमीढाचा विद्वान वारस यवीयनर झाला; त्याचा पुत्र धैर्यवान होता, आणि त्याचा पुत्र सत्यधृति होता.

अथ सत्यधृतेः पुत्रो दृढनेमिः प्रतापवान् । दृढनेमिसुतश्चापि सुवर्मा नाम पार्थिवः ।। ३७.

मग सत्यधृतिचा पुत्र प्रतापी दृढनेमी झाला; दृढनेमीचा पुत्र सुवर्मा नावाचा राजा झाला.

आसीत्सुवर्म्मणः पुत्रः सार्वभौमः प्रतापवान्। सार्वभौम इति ख्यातः पृथिव्यामेकराड्बभौ ।। ३७.

सुवर्माचा पुत्र सार्वभौम हा प्रतापी आणि प्रसिद्ध झाला; तो सार्वभौम म्हणून ओळखला गेला आणि पृथ्वीवर एकछत्री राजा झाला.

तस्यान्वये च महति महत्पौरवनन्दनः। महत्पौरवपुत्रस्तु राजा रुक्मरथः स्मृतः ।। ३७.

त्याच्या मोठ्या वंशात महत्पौरवाचा तेजस्वी पुत्र जन्मास आला; महत्पौरवाचा पुत्र राजा रुक्मरथ म्हणून प्रसिद्ध झाला.

अथ रुक्मरथस्यापि सुपार्श्वो नाम पार्थिवः। सुपार्श्वतनयश्चापि सुमतिर्नाम धार्मिकः ।। ३७.

मग रुक्मरथाचा पुत्र सुपार्श्व नावाचा राजा झाला; सुपार्श्वाचा पुत्र सुमती हा धर्मात्मा होता.

सुमतेरपि धर्म्मात्मा राजा सन्नतिमान् प्रभुः। तस्यासीत्सनतिर्नाम कृतस्तस्य सुतोऽभवत् ।। ३७.

सुमतीपासून धर्मात्मा आणि विनयी राजा सनति जन्मास आला; त्याचा पुत्र कृत नावाचा झाला.

शिष्यो हिरण्यनाभेस्तु कौथुमस्य महात्मनः। चतुर्विंशतिधा तेन प्रोक्तास्ताः सामसंहिताः ।। ३७.

तो हिरण्यनाभ कौथुम या महात्म्याचा शिष्य होता; त्याने चोवीस शाखांमध्ये सामसंहिता शिकविल्या.

स्मृतास्ते प्राच्यनामानः कार्त्ताः साम्नान्तु सामगाः । कार्तिरुग्रायुधः सोऽथ वीरः पौरवनन्दनः ।। ३७.

त्या पूर्व दिशेच्या शाखा म्हणून ओळखल्या जातात, त्या सामगांनी रचलेल्या आहेत; आणि कर्तिरुग्रायुध हा तोच पराक्रमी पौऱव वंशज होता.

बभूव येन विक्रम्य पृषतस्य पितामहः। नीलो नाम महाबाहुः पञ्चालाधिपतिर्हतः ।। ३७.

ज्याने पराक्रम दाखवून पृषताचा पितामह, नील नावाचा महाबाहू आणि पंचालांचा अधिपती, याचा वध केला.

उग्रायुधस्य दायादः क्षेमो नाम महायशाः। क्षेमात्सु वीरः संजज्ञे सुवीरस्य नृपञ्जयः। नृपञ्जयाद्वीररथो इत्येते पौरवाः स्मृताः ।। ३७.

उग्रायुधाचा वारस क्षेम नावाचा कीर्तीमान झाला; क्षेमापासून वीर सुवीर जन्मला, सुवीरापासून नृपंजय, आणि नृपंजयापासून वीररथ — हे सर्व पौऱव म्हणून ओळखले जातात.

अजमीढस्य नीलिन्यां नीलः समभवन्नृपः। नीलस्य तपसोग्रेण सुशान्तिरभ्यजायत ।। ३७.

अजमीढ आणि नीलिनीपासून नील नावाचा राजा जन्मला; नीलाच्या कठोर तपामुळे सुशांती जन्मास आला.

पुरुजानुः सुशान्तेस्तु रिक्षस्तु पुरुजानुजः। ततस्तु रिक्षदायादा भेदाश्च तनयास्त्विमे ।। ३७.

सुशांतीचा पुत्र पुरुजानू, आणि पुरुजानूचा पुत्र ऋक्ष झाला; मग ऋक्षापासून हे पुत्र आणि त्यांचे वंश निर्माण झाले.

मुद्गलः सृञ्जयश्चैव राजा बृहदिषुस्तथा । यवीयांश्चापि विक्रान्तः कम्पिल्यश्चैव पञ्चमः ।। ३७.

मुद्गल, सृंजय, राजा बृहदिषु, पराक्रमी यवीयान आणि पाचवा कंपील्य — हे पाच जण.