वायुपुराणम्

हर्षात् प्रादुर्बभौ तस्य देवस्तोत्रं महेश्वरम्। तदा तिर्यक्स्थितस्त्वेवं तुष्टुवे नीललोहितम् ।। ३५.

आनंदात, त्याच्या अंतरातून महेश्वराची एक दिव्य स्तुती उमटली; मग तिरके उभे राहून त्याने नीललोहिताची स्तुती केली.

नमोऽस्तु शितिकण्ठाय सुरापाय सुवर्चसे। रिरिहाणाय लोपाय वत्सराय जगत्पते ।। ३५.

शितिकंठ, मद्य पिणारा, तेजस्वी, संहारात आनंद मानणारा, लोप करणारा, वर्षाचा अधिपती, जगाचा स्वामी — अशा तुझ्या चरणांना माझा नमस्कार.

कपर्दिने ह्यूर्द्ध्वरोम्णे हयाय करणाय च। संस्कृताय सुतीर्थाय देवदेवाय रंहसे ।। ३५.

जटा असलेला, उभ्या केसांचा, घोडा, कारण, संस्कारी, श्रेष्ठ तीर्थ, देवांचा देव, वेगवान — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

उष्णीषिणे सुवक्राय सहस्राक्षाय मीढुषे। वसुरेताय रुद्राय तपसे चीरवाससे ।। ३५.

मुकुटधारी, सुंदर अंगाचा, हजार डोळ्यांचा, दानशूर, धनरूप वीर्य असलेला, रुद्र, तपस्वी, वल्कल वस्त्र घालणारा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

ह्रस्वाय मुक्तकेशाय सेनान्ये रोहिताय च ।। ३५.

लहान उंचीचा, मोकळ्या केसांचा, सेनापती, लाल वर्णाचा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

कवये राजवृद्धाय तक्षकक्रीडनाय च। गिरिशायार्कनेत्राय यतिने जाम्बवाय च। सुवृत्ताय सुहस्ताय धन्विने भार्गवाय च ।। ३५.

कवी, वृद्ध राजा, तक्षकासोबत खेळणारा, पर्वतांचा स्वामी, सूर्य नेत्र असलेला, संयमी, जांबवान, सुंदर बांध्याचा, उत्तम हातांचा, धनुर्धारी, भार्गव — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

सहस्रबाहवे चैव सहस्रामलचक्षुषे। सहस्रकुक्षये चैव सहस्रचरणाय च ।। ३५.

हजार हातांचा, हजार निर्मळ डोळ्यांचा, हजार पोटांचा, हजार पायांचा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

सहस्रशिरसे चैव बहुरूपाय वेधसे। भवाय विश्वरूपाय श्वेताय पुरुषाय च ।। ३५.

हजार डोक्यांचा, अनेक रूपांचा, सृष्टीकर्ता, भव, विश्वरूप, पांढऱ्या वर्णाचा, पुरुष — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

निषङ्गिणे कवचिने सूक्ष्माय क्षपणाय च। ताम्राय चैव भीमाय उग्राय च शिवाय च ।। ३५.

शस्त्रधारी, कवचधारी, सूक्ष्म, नाश करणारा, तांबड्या रंगाचा, भयंकर, उग्र, मंगल — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

बभ्रवे च पिशङ्गाय पिङ्गलायारुणाय च। महादेवाय शर्व्वाय विश्वरूपशिवाय च ।। ३५.

काळसर, डागाळलेला, पिंगट, अरुण, महादेव, शर्व, विश्वरूप, मंगल — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

हिरण्याय च शिष्टाय श्रेष्ठाय मध्यमाय च । पिनाकिने चेषुमते चित्राय रोहिताय च ।। ३५.

सोन्यासारखा, श्रेष्ठ, उत्तम, मध्यम, पिनाकधारी, वेगवान, तेजस्वी, लाल वर्णाचा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

दुन्दुभ्यायैकपादाय अर्हाय बुद्धये तथा। मृगव्याधाय सर्पाय स्थाणवे भीषणाय च ।। ३५.

डमरू, एक पाय असलेला, योग्य, बुद्धीमान, हरिण शिकारी, सर्प, स्थिर, भीषण — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

बहुरूपाय चोग्राय त्रिनेत्रायेश्वराय च। कपिलायैकवीराय मृत्यवे त्र्यम्बकाय च ।। ३५.

अनेक रूपांचा, उग्र, तीन डोळ्यांचा स्वामी, पिंगट, एकटा वीर, मृत्यू, त्र्यंबक — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

वास्तोष्पते विनाकाय शङ्कराय शिवाय च। आरण्याय गुहस्थाय यतिने ब्रह्मचारिणे ।। ३५.

घरांचा स्वामी, दोर नसलेला, शंकर, मंगल, अरण्यात वसणारा, गुहेत राहणारा, संयमी, ब्रह्मचारी — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

साङ्ख्याय चैव योगाय ध्यानिने दीक्षिताय च। अन्तर्हिताय शर्व्वाय मान्याय मालिने तथा ।। ३५.

सांख्य, योग, ध्यान करणारा, दीक्षित, अदृश्य, शर्व, मान्य, माळ घालणारा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

बुद्धाय चैव पुण्याय धार्मिकाय शुभाय च। रोधसे चेकितानाय ब्रह्मिष्ठाय महर्षये ।। ३५.

बुद्धिमान, पुण्यवान, धर्मशील, शुभ, अडथळा घालणारा, चतुर, ब्राह्मणासारखा, महर्षी — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

चतुष्पादाय मेध्याय धर्मिणे शीघ्रगाय च। शिखण्डिने कपालाय दंष्ट्रिणे विश्वमेधसे ।। ३५.

चार पाय असलेला, पवित्र, धर्मशील, वेगवान, शिखरधारी, कवटीधारी, दात असलेला, विश्वयज्ञ करणारा — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

अप्रतीघाताय दीप्ताय भास्कराय सुमेधसे। क्रूराय विकृतायैव बीभत्साय शिवाय च ।। ३५.

कोणीही रोखू न शकणारा, तेजस्वी, प्रकाशमान, बुद्धिमान, क्रूर, विकृत, भीषण, मंगल — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

सौम्याय चैव पुण्याय धार्मिकाय शुभाय च। अवध्याय मृताङ्गाय नित्याय शाश्वताय च ।। ३५.

सोम्य, पुण्यवान, धर्मशील, शुभ, अजेय, मृत शरीर असलेला, शाश्वत, सनातन — अशा तुझ्या चरणांना नमस्कार.

साद्याय शरभायैव शूलिने च त्रिचक्षुषे। सोमपायाज्यपायैव धूमपायोष्मपाय च ।। ३५.

वेगवान, शरभ, त्रिनेत्री, त्रिशूळधारी, सोमपान करणारा, तूपपान करणारा, धूरपान करणारा आणि उष्णतेचे पान करणारा अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

शुचये रेरिहाणाय सद्योजाताय मृत्यवे। पिशिताशाय खर्वाय मेधाय वैद्युताय च ।। ३५.

शुद्ध, तेजस्वी, क्षणात जन्मलेला, मृत्यू, मांसभक्षक, बुटका, बुद्धिमान आणि वीजेसारखा तेजस्वी अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

व्याश्रिताय श्रविष्टाय भारतायान्तरिक्षये। क्षमाय सह मानाय सत्याय तपनाय च ।। ३५.

शरण येणाऱ्यांचा आधार, सर्वात प्रसिद्ध, भरत वंशज, आकाश व्यापणारा, संयमी, बलवान, मानाचा, सत्यप्रिय आणि तापमान देणारा अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

त्रिपुरघ्नाय दीप्ताय चक्राय रोमशाय च। तिग्मायुधाय मेध्याय सिद्धाय च पुलस्तये ।। ३५.

त्रिपुराचा संहार करणारा, तेजस्वी, चक्रधारी, केसाळ, तीक्ष्ण शस्त्रधारी, पवित्र, सिद्ध आणि पुलस्त्य अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

रोचमानाय खण्डाय स्फीताय ऋषभाय च। भोगिने पुञ्जमानाय शान्तायैवोर्द्ध्वरेतसे ।। ३५.

प्रकाशमान, तुटक, विपुल, वृषभ, सर्प, एकत्र करणारा, शांत आणि उर्ध्वरेतस् अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

अघघ्नाय मख्घ्नाय मृत्यवे यज्ञियाय च। कृशानवे प्रचेताय वह्नये किशलाय च ।। ३५.

पापांचा नाश करणारा, यज्ञांचा नाश करणारा, मृत्यू, यज्ञासाठी योग्य, प्रज्वलित, प्रज्ञावान, अग्नी आणि कोवळा कोंब अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

सिकत्याय प्रसन्नाय वरेण्यायैव चक्षुषे। क्षिप्रेगवे सुधन्वाय प्रमेध्याय प्रियाय च ।। ३५.

वाळूच्या रंगाचा, प्रसन्न, श्रेष्ठ, द्रष्टा, वेगवान वृषभ, उत्तम धनुर्धारी, अत्यंत पवित्र आणि प्रिय अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

रक्षोघ्नाय पशुघ्नाय विघ्नाय शयनाय च। विभ्रान्ताय महन्ताय अन्तये दुर्गमाय च ।। ३५.

राक्षसांचा नाश करणारा, पशूंचा नाश करणारा, अडथळा, विश्रांती घेणारा, भटकणारा, महान, शेवट आणि गाठता न येणारा अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

दक्षाय च जघन्याय लोकानामीश्वराय च। अनामयाय चोर्द्ध्वाय संहत्याधिष्ठिताय च ।। ३५.

कुशल, नीच, सर्व लोकांचा स्वामी, रोगरहित, सरळ, एकत्रतेत स्थित अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.

हिरण्यबाहवे चैव सत्याय शमनाय च। असिकल्याय माघाय रीरिण्यायैकचक्षुषे ।। ३५.

सुवर्णबाहू, सत्यप्रिय, शांत करणारा, काळा, माघ महिन्यात जन्मलेला, संहार करणारा आणि एक डोळ्याचा अशा तुझ्या रूपांना मी वंदन करतो.