वायुपुराणम्

दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः। यः पुरासीद्दशग्रीवः संबभूवारिमर्दनः ।। ३४.

राजर्षी दमघोषाचा पुत्र, पराक्रमाने प्रसिद्ध, पूर्वी जो दशग्रीव होता, तो शत्रूंचा संहार करणारा झाला.

यदुश्रवानुजस्तस्य रुजकन्योऽनुजस्तथा। पत्न्यस्तु वसुदेवस्य त्रयोदश वराङ्गनाः ।। ३४.

त्याचा धाकटा भाऊ यदुश्रवा आणि धाकटी बहीण रुजाची कन्या होती. वसुदेवाच्या तेरा तेजस्वी पत्नी होत्या.

पौरवी रोहिणी चैव मदिरा चापरा तथा। तथैव भद्रा वैशाखी देवकी सप्तमी तथा ।। ३४.

पौरवी, रोहिणी, मदिरा, भद्रा, वैशाखी आणि सातवी देवकी, या वसुदेवाच्या पत्नी होत्या.

सुगन्धिर्वनराजी च द्वे चान्ये परिचारिके ३४.

सुगंधी आणि वनराजी, तसेच दोन इतर सेविका होत्या.

ज्येष्ठा पत्नी महाभागा दयितानकदुन्दुभेः । ज्येष्ठं लेभे सुतं रामं सारणं निशवं तथा ।। ३४.

ज्येष्ठ आणि भाग्यशाली पत्नी, अनकदुंदुभीची प्रिय, तिने ज्येष्ठ पुत्र राम, सारण आणि निश यांना जन्म दिला.

दुर्द्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारककुशीतकौ। चित्रां नाम कुमारीञ्च रोहिण्यष्टौ व्यजायत ।। ३४.

रोहिणीपासून दुर्दम, दमन, शुभ्र, पिंडारक, कुशीतक आणि चित्रा नावाची कन्या, असे आठ मुले जन्मली.

पौत्रौ रामस्य जज्ञाते विज्ञातौ निशितोत्सुकौ। पार्श्वी च पार्श्वनन्दी च शिशुः सत्यधृतिस्तथा ।। ३४.

रामाच्या दोन नातवांना निशित आणि उत्सुक म्हणतात. पार्श्वी, पार्श्वनंदी आणि सत्यधृति नावाचा मुलगा जन्मला.

मन्दबाह्योऽथ रामाणगिरिकौ गिर एव च। शुक्लगुल्मेति गुल्मश्च दरिद्रान्तक एव च ।। ३४.

मंदबाह्य, रामाण, गिरिक, गिर, शुक्लगुल्म, गुल्म आणि दरिद्रांतक हेही जन्मले.

कुमार्यश्चापि पञ्चाद्या नामतस्ता निबोधत। अर्चिष्मती सुनन्दा च सुरसा सुवचास्तथा ।। ३४.

आता पहिल्या पाच कन्यांची नावे ऐका: अर्चिष्मती, सुनंदा, सुरसा आणि सुवाचा.

तथा शतबला चैव सारणस्य सुतास्त्विमाः। भद्राश्वो भद्रगुप्तिश्च भद्रविघ्नस्तथैव च ।। ३४.

त्याचप्रमाणे सारणाच्या या कन्या आहेत — शतबला, भद्राश्व, भद्रगुप्ती आणि भद्रविघ्न.

भद्रबाहुर्भद्ररथो भद्रकल्पस्तथैव च। सुपार्श्वकः कीर्त्तिमांश्च रोहिताश्वश्च भद्रजः ।। ३४.

भद्रबाहू, भद्ररथ, भद्रकल्प, सुपार्श्वक, कीर्तिमान, रोहिताश्व आणि भद्रज — हेही नाव घेण्यात आले आहेत.

दुर्म्मदश्चाभिभूतश्च रोहिण्याः कुलजाः स्मृताः । नन्दोपनन्तदौ मित्रश्च कुक्षिमित्रस्तथाचलः ।। ३४.

दुर्मद आणि अभिभूत हे रोहिणीच्या वंशातील पुत्र मानले जातात. नंद, उपनंद, मित्र, कुक्षिमित्र आणि अचल हेही त्यात समाविष्ट आहेत.

चित्रोप चित्रे कन्ये च स्थितः पुष्टिरथापरः। मदिरायाः सुता ह्येते सुदेवोऽथ विजज्ञिरे ।। ३४.

चित्रोपा आणि चित्र हे पुत्र म्हणून ओळखले जातात, तसेच पुष्टी हा आणखी एक आहे. हे मदिराच्या पुत्रांमध्ये येतात, आणि सुदेव हाही जन्मला.

उपबिम्बोऽथ बिम्बश्च सत्त्वदन्तमहौजसौ। चत्वार एते विख्याता भद्रापुत्रा महाबलाः ।। ३४.

उपबिंब, बिंब, सत्त्वदंत आणि महौज — हे चारही भद्राचे प्रसिद्ध आणि बलवान पुत्र आहेत.

वैशाख्यां समदाच्छौरिः पुत्रं कौशिकमुत्तमम्। देवक्यां जज्ञिरे शौरिः सुषेणः कीर्तिमानपि ।। ३४.

वैशाखीपासून समद आणि शौरी यांनी कौशिक नावाचा उत्तम पुत्र जन्माला घातला; देवकीपासून शौरीने सुप्रसिद्ध सुसेणाचा जन्म केला.

तदयो भद्रसेनश्च यजुदायश्च पञ्चमः। षष्ठो भद्रविदेकश्च कंसः सर्वाञ्जघान तान् ।। ३४.

तदयो, भद्रसेन, यजुदाय हा पाचवा, भद्रविदेक हा सहावा; कंसाने त्यांना सर्वांना ठार केले.

अथ तस्यामवस्थायामायुष्मान् संबभूव ह। लोक नाथः पुनर्विष्णुः पूर्वकृष्णः प्रजापतिः ।। ३४.

त्या वेळी दीर्घायुषी भगवान विष्णू, पूर्वीचा कृष्ण, प्रजांचा उत्पत्ती करणारा, पुन्हा जन्माला आला.

अनुजाताऽभवत् कृष्णा सुभद्रा भद्रभाषिणी। कृष्णा सुभद्रेति पुनर्व्याख्याता वृष्णिनन्दिनी ।। ३४.

कृष्णा, जिला सुभद्रा आणि भद्रभाषिणी म्हणतात, ती त्याची लहान बहीण म्हणून जन्मली; कृष्णा, सुभद्रा या नावाने पुन्हा वृष्णी कुलाची आनंददायिनी म्हणून वर्णिली आहे.

सुभद्रायां रथी पार्थादभिमन्युरजायत। वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु। ये पुत्रा जज्ञिरेशूरा नामतस्तान्निबोधत ।। ३४.

सुभद्रेमुळे पार्थाने रथी अभिमन्यूला जन्म दिला; वसुदेवाच्या सात महाभाग्यवती पत्नींपैकी जे शूर पुत्र जन्मले, त्यांची नावे ऐका.

अतोऽस्य सह देवायां शूरो जज्ञेऽभयासखः। शार्ङ्गदेवाजनत्तम्बुं शौरी जज्ञे कुलोद्वहम् ।। ३४.

त्याप्रमाणे देवेसोबत शूराने अभयासखा या पुत्राचा जन्म केला; शार्ङ्गदेवापासून तांबू, आणि शौरीने कुलोद्धारकाचा जन्म केला.

उपसङ्गं वसुञ्चापि तनयौ देवरक्षितौ। एवं दश सुतास्तस्य कंसस्तानप्यघातयत् ।। ३४.

उपसंग आणि वसु हे देवांनी राखलेले पुत्र जन्मले; अशा प्रकारे कंसाने हे दहा पुत्रही मारले.

विजयं रोजनञ्चैव वर्द्धमानं तथैव च। एतान् सर्व्वान् महाभागानुपदेवा व्यजायत ।। ३४.

विजय, रोजन आणि वर्धमान — हे महाभाग्यवान पुत्र उपदेवेमुळे जन्मले.

स्वगाहवं महात्मानं वृक देवी त्वजायत । आगाही च स्वसा चैव सुरूपा शिशिरायिणी ।। ३४.

वृकादेवीने स्वगाहव या महात्म्याला जन्म दिला; आगाही, स्वसा, सुरूपा आणि शिशिरायिणी ह्याही जन्मल्या.

सप्तमं देवकीपुत्रं सुनासा सुषुवे भुवम्। गवेषणं महाभागं सङ्ग्रामे चित्र योधिनम् ।। ३४.

देवकीचा सातवा पुत्र सुनासा पृथ्वीवर जन्मला; गवेषण हा महाभाग्यवान आणि युद्धात पराक्रमी योद्धा होता.

श्राद्धदेवं पुरा येन वने विरचिता द्विजाः। शैब्यायामददच्छौरिः पुत्रं कौशिकमव्ययम् ।। ३४.

श्राद्धदेव, ज्याच्यासाठी द्विजांनी वनात विधी केले, त्याला शौरीने शैब्येला अविनाशी कौशिक पुत्र म्हणून दिले.

सुगन्धी वनराजी च शौरेरास्तां परिग्रहः। पुण्ड्रश्च कपिलश्चैव वसुदेवात्मजौ हि तौ। तयो राजाऽभवत् पुण्ड्रः कपिलस्तु वनं ययो ।। ३४.

सुगंधी आणि वनराजी या शौरीच्या पत्नी होत्या; त्यांच्या पोटी वसुदेवाचे पुत्र पुंड्र आणि कपिल जन्मले. पुंड्र राजा झाला, तर कपिल वनात गेला.

तस्यां समभवद्वीरो वसुदेवात्मजो बली। राजा नाम निषादोऽसौ प्रथमः स धनुर्द्धरः ।। ३४.

तिच्या पोटी वसुदेवाचा एक पराक्रमी पुत्र जन्मला; तो पहिला राजा निषाद नावाचा, धनुष्य धारण करणारा होता.

विख्यातो देवरातस्य महाभागः सुतोऽभवत्। पण्डितानां मतं प्राहुर्देवश्रवसमुद्भवम् ।। ३४.

देवराताचा तेजस्वी पुत्र फार प्रसिद्ध झाला; पंडित लोक सांगतात की तो देवश्रवसपासून जन्माला आला.

अस्मक्यां लभते पुत्रमनादृष्टिं यशस्विनम्। निवर्त्तः शक्रशत्रुघ्नं श्राद्धदेवं महाबलम् ।। ३४.

अस्मक कुळात एक सुपुत्र झाला, त्याचं नाव निवर्त्त होतं, तो मोठ्या कीर्तीचा, बलवान, इंद्राच्या शत्रूंना हरवणारा आणि श्राद्धधर्माला निष्ठावान होता.