वायुपुराणम्

स्वयम्भोजः स्वयम्भोजाद्धृदिकः सम्बभूव ह। हृदिकस्य सुतास्त्वासन् दश भीमपराक्रमाः ।। ३४.

स्वयंभोजाचा जन्म झाला आणि त्याच्यापासून हृदिक उत्पन्न झाला. हृदिकाचे दहा पुत्र होते, ते सर्व अत्यंत पराक्रमी होते.

कृतवर्मा कृतस्तेषां शतधन्वा तु मध्यमः। देवार्हश्च वनार्हश्च भिषग् द्वैतरथश्च यः ।। ३४.

त्यांच्यात कृतवर्मा मोठा होता, कृत त्यातला एक, शतधन्वा मधला, तसेच देवार्ह, वनार्ह, भिषग आणि द्वैतरत हेसुद्धा होते.

सुदान्तश्च धियान्तश्च नकवान् कनकोद्भवः। देवार्हस्य सुतो विद्वान् जज्ञे कम्बलबर्हिषः ।। ३४.

सुदांत, धियांत, नकवान आणि कनकोद्भव हे होते. देवार्हाचा विद्वान पुत्र कंबलबार्हिष याचा जन्म झाला.

असमौजाः सुतस्तस्य सुमहौजाश्च विश्रुतः। अजावपुत्राय ततः प्रददावसमौजसे। सुदंष्ट्रञ्च सुरूपञ्च कृष्ण इत्यन्धकाः स्मृताः ।। ३४.

त्याचा पुत्र असमौजा, जो फार प्रसिद्ध आणि बलवान होता. असमौजाला संतान नव्हते म्हणून त्याला सुदंष्ट्र, सुरूप आणि कृष्ण हे अंधक वंशातील पुत्र दिले गेले.

अन्धकानामिमं वंशं कीर्त्तयानस्तु नित्यशः। आत्मानो विपुलं वंशं लभते नात्र संशयः ।। ३४.

जो कोणी या अंधक वंशाचा नेहमी पाठ करतो, त्याला स्वतःच्या वंशात मोठी भरभराट मिळते—यात काहीच शंका नाही.

अस्मक्यां जनयामास शूरो वै देवमानुषिम्। माष्यान्तु जनयामास शूरो वै देवमीढुषम् ।। ३४.

शूराने असमकीपासून एक दिव्य-मानवी मुलगा जन्माला घातला आणि माष्यापासून दिव्य आणि कीर्तीमान असा पुत्र झाला.

भाष्यान्तु जज्ञिरे शूराद्भोजायां पुरुषा दश। वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः ।। ३४.

शूर आणि भाष्या यांच्यापासून भोजांमध्ये दहा पुरुष जन्मले; त्यात वसुदेव, जो महाबाहू आणि पूर्वी आनकदुंदुभी म्हणून ओळखला जात असे.

जज्ञे तस्य प्रसूतस्य दुन्दुभिः प्राणदद्दिवि। आनकानाञ्च संह्रादः सुमहानभवद्दिवि ।। ३४.

त्याच्या जन्मावेळी आकाशात डमरू आणि नगारे वाजले, आणि स्वर्गात मोठा गजर झाला.

पपात पुष्पवर्षञ्च शूरस्य भवने महत्। मनुष्यलोके कृत्स्नेऽपि रूपे नास्ति समो भुवि ।। ३४.

शूराच्या घरात मोठ्या प्रमाणात फुलांचा वर्षाव झाला; संपूर्ण मानवजगतात त्याच्या सौंदर्याला पृथ्वीवर कोणीही तोड नव्हता.

यस्यासीत् पुरुषाग्र्यस्य कीर्त्तिश्चन्द्रमसो यथा। देवभागस्ततो जज्ञे ततो देवश्रवाः पुनः ।। ३४.

त्याची कीर्ती, जशी चंद्रासारखी उज्ज्वल होती, त्याच्यापासून देवभागाचा जन्म झाला, आणि त्यानंतर पुन्हा देवश्रवा जन्मला.

अनादृष्टिकडश्चैव नन्दनश्चैव भृञ्जिनः। श्यामः शमीको गण्डूषः चतस्रस्तु वराङ्गनाः ।। ३४.

अनादृष्टिकड, नंदन, भृंजिन, श्याम, शमीक, गंडूष आणि चार उत्तम स्त्रिया होत्या.

पृथा च श्रुतवेदा च श्रुतकीर्त्तिः श्रुतश्रवाः। राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः ।। ३४.

पृथासह श्रुतवेद, श्रुतकीर्ती, श्रुतश्रवा आणि राजाधिदेवी या पाच वीरांची मातांनी जन्म दिला.

पृथां दुहितरं चक्रे कुन्ति स्तां पाण्डुरावहत्। अनपत्याय वृद्धाय कुन्तिभोजाय तां ददौ ।। ३४.

कुंतीने पृथाला आपली मुलगी मानली आणि पांडूने तिला पत्नी म्हणून स्वीकारले. वयस्क आणि अपत्य नसलेल्या कुंतिभोजाने पृथाला पांडूला दिले.

तस्मात् कुन्तीति विख्याता कुन्तीभोजात्मजा पृथा। कुरुवीरः पाण्डुमुख्यस्तस्माद्भार्यामविन्दत ।। ३४.

म्हणून कुंतिभोजाची कन्या पृथाला 'कुंती' म्हणून प्रसिद्धी मिळाली. तिच्यामुळे कुरुवंशातील श्रेष्ठ पांडूला पत्नी मिळाली.

पृथा जज्ञे ततः पुत्रान् त्रीनग्निसमतेजसः। लोकेऽप्रतिरथान् वीरान् शक्रतुल्यपराक्रमान् ।। ३४.

पृथेपासून अग्निसारखी तेजस्वी, युद्धात अद्वितीय आणि इंद्रासारखी पराक्रमी तीन पुत्र जन्मले.

धर्माद्युधिष्ठिरं पुत्रं मारुताच्च वृकोदरम्। ईन्द्राद्धनञ्जयञ्चैव पृथा पुत्रानजीजनत् ।। ३४.

पृथेने धर्मराजापासून युधिष्ठिर, वायूपासून वृकोदर आणि इंद्रापासून धनंजय या पुत्रांना जन्म दिला.

माद्रवत्यान्तु जनितावाश्विनाविति विश्रुतम्। नकुलः सहदेवश्च रूपसत्त्वगुणान्वितौ ।। ३४.

माद्रीपासून प्रसिद्ध अश्विनीकुमार Nakula आणि Sahadeva, सौंदर्य, सामर्थ्य आणि गुणांनी युक्त, जन्मले.

जज्ञे च श्रुतदेवायां तनयो वृद्धशर्मणः। करूषाधिपतिर्वीरो दन्तवक्रो महाबलः ।। ३४.

श्रुतदेवेला वृद्धशर्मनाचा पुत्र झाला, जो करूषांचा राजा आणि बलवान वीर दंतवक्र होता.

कैकेयां श्रुतकीर्त्यान्तु जज्ञे सन्तर्दनः पुनः। चेकितानबृहत्क्षत्रौ तथैवान्यौ महाबलौ ।। ३४.

कैकेयी श्रुतकीर्तीपासून संतर्दन, तसेच चेकितान, बृहद्क्षत्र आणि आणखी दोन बलवान पुत्र जन्मले.

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ भ्रातरौ सुमहाबलौ। श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह ।। ३४.

विंद आणि अनु-विंद हे अवंतीचे दोन बलवान भाऊ, आणि श्रुतश्रवा पासून चेदिराज शिशुपाल जन्मला.

दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः। यः पुरासीद्दशग्रीवः संबभूवारिमर्दनः ।। ३४.

राजर्षी दमघोषाचा पुत्र, पराक्रमाने प्रसिद्ध, पूर्वी जो दशग्रीव होता, तो शत्रूंचा संहार करणारा झाला.

यदुश्रवानुजस्तस्य रुजकन्योऽनुजस्तथा। पत्न्यस्तु वसुदेवस्य त्रयोदश वराङ्गनाः ।। ३४.

त्याचा धाकटा भाऊ यदुश्रवा आणि धाकटी बहीण रुजाची कन्या होती. वसुदेवाच्या तेरा तेजस्वी पत्नी होत्या.

पौरवी रोहिणी चैव मदिरा चापरा तथा। तथैव भद्रा वैशाखी देवकी सप्तमी तथा ।। ३४.

पौरवी, रोहिणी, मदिरा, भद्रा, वैशाखी आणि सातवी देवकी, या वसुदेवाच्या पत्नी होत्या.

सुगन्धिर्वनराजी च द्वे चान्ये परिचारिके ३४.

सुगंधी आणि वनराजी, तसेच दोन इतर सेविका होत्या.

ज्येष्ठा पत्नी महाभागा दयितानकदुन्दुभेः । ज्येष्ठं लेभे सुतं रामं सारणं निशवं तथा ।। ३४.

ज्येष्ठ आणि भाग्यशाली पत्नी, अनकदुंदुभीची प्रिय, तिने ज्येष्ठ पुत्र राम, सारण आणि निश यांना जन्म दिला.

दुर्द्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारककुशीतकौ। चित्रां नाम कुमारीञ्च रोहिण्यष्टौ व्यजायत ।। ३४.

रोहिणीपासून दुर्दम, दमन, शुभ्र, पिंडारक, कुशीतक आणि चित्रा नावाची कन्या, असे आठ मुले जन्मली.

पौत्रौ रामस्य जज्ञाते विज्ञातौ निशितोत्सुकौ। पार्श्वी च पार्श्वनन्दी च शिशुः सत्यधृतिस्तथा ।। ३४.

रामाच्या दोन नातवांना निशित आणि उत्सुक म्हणतात. पार्श्वी, पार्श्वनंदी आणि सत्यधृति नावाचा मुलगा जन्मला.

मन्दबाह्योऽथ रामाणगिरिकौ गिर एव च। शुक्लगुल्मेति गुल्मश्च दरिद्रान्तक एव च ।। ३४.

मंदबाह्य, रामाण, गिरिक, गिर, शुक्लगुल्म, गुल्म आणि दरिद्रांतक हेही जन्मले.

कुमार्यश्चापि पञ्चाद्या नामतस्ता निबोधत। अर्चिष्मती सुनन्दा च सुरसा सुवचास्तथा ।। ३४.

आता पहिल्या पाच कन्यांची नावे ऐका: अर्चिष्मती, सुनंदा, सुरसा आणि सुवाचा.