वायुपुराणम्

यदि दत्ता तदा स्यां हि यदि स्यामीहतां पितः। तथेत्युवाच तां तस्याः पिता काममपूपुरत् ।। ३४.

'माझे दान झाले तरच मी जन्म घेईन; जर मला इच्छित असाल, वडील, तर तसेच होईल.' वडिलांनी 'तसेच होवो' असे सांगून तिची इच्छा पूर्ण केली.

दाता यज्वा च शूरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः। तस्याः पुत्रः स्मृतोऽक्रूरः श्वफल्को भूरिदक्षिणः ।। ३४.

दानशूर, यज्ञ करणारा, पराक्रमी, विद्वान आणि पाहुण्यांना प्रिय—असा तिचा पुत्र अक्रूर म्हणून प्रसिद्ध झाला; श्वफल्क हा मोठ्या दानाचा होता.

उपमङ्गुस्तथा मङ्गुर्मृदुरश्चारिमेजयः। गिरिरक्षस्तता यक्षः शत्रुघ्नो वारिमर्द्दनः ।। ३४.

उपमंगु, मंगुर, मृदुर, अरिमेजय, गिरिरक्षक, यक्ष, शत्रुघ्न आणि वारिमर्दन.

धर्मभृच्च श्रृष्टचयो वर्गमोचस्तथापरः। आवाहप्रतिवाहौ च वसुदेवा वराङ्गना ।। ३४.

धर्मभृत, सृष्टचय, वर्गमोच आणि इतर; आवाह आणि प्रतिवाह, आणि श्रेष्ठ स्त्री वसुदेवा.

अक्रूरादुग्रसेन्यान्तु सुतौ द्वौ कुलनन्दिनौ। देवश्चानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंमितौ ।। ३४.

अक्रूर आणि उग्रसेन यांच्याकडून दोन पुत्र, कुलाचा आनंद वाढवणारे—देव आणि अनुपदेव—यांचा जन्म झाला, जे देवांसमान होते.

चित्रकस्याभवन् पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च। अश्वग्रीवोऽश्वबाहुश्च सुपार्श्वकगवेषणौ ।। ३४.

चित्रकाच्या मुलांमध्ये पृथु, विपृथु, अश्वग्रीव, अश्वबाहू, सुपार्श्व आणि कगवेषण यांचा समावेश होता.

अरिष्टनेमिरश्वश्च सुवर्मा वर्मचर्मभृत् । अभूमिर्बहुभूमिश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ ।। ३४.

अरिष्टनेमि, अश्व, सुवर्मा, वर्मचर्मभृत, अभूमी, बहुभूमी आणि दोन कन्या श्रविष्ठा व श्रवणा यांचा जन्म झाला.

सत्यकात् काशिदुहिता लेभे सा चतुरः सुतान्। ककुदं भजमानञ्च शमीकबलबर्हिषौ ।। ३४.

काशीची कन्या सत्यका हिने ककुद, भजमान, शमीक आणि बलबर्हिष ही चार मुले जन्माला घातली.

ककुदस्य सुतो वृष्टिर्वृष्टेस्तु तनयोऽभवत्। कपोतरोमा तस्याथ रेवतोऽभवदात्मजः ।। ३४.

ककुदाचा मुलगा वृष्टि, वृष्टिचा मुलगा कपोतरोंमा आणि त्याचा मुलगा रेवत झाला.

तस्यासीत्तुम्बुरुसखा विद्वान् पुत्रोऽभवत्किल। ख्यायते यस्य नाम्ना स चन्दनोदकदुन्दुभिः ।। ३४.

त्याला तुंबरूचा मित्र असा एक विद्वान मुलगा झाला, ज्याचे नाव चंदन-उदक-दुंदुभी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

तस्माच्चाभिजितः पुत्र उत्पन्नस्तु पुनर्वसुः। अश्वमेधन्तु पुत्रार्थे आजहार नरोत्तमः ।। ३४.

त्याच्यापासून अभिजित नावाचा मुलगा झाला आणि त्याचा मुलगा पुनर्वसु. पुत्रप्राप्तीसाठी त्या उत्तम पुरुषाने अश्वमेध यज्ञ केला.

तस्य मध्येऽतिरात्रस्य सदोमध्यात्समुत्थितम्। ततस्तु विद्वान् धर्मज्ञो दाता यज्वा पुनर्वसुः ।। ३४.

त्या अतिरात्र यज्ञाच्या वेळी, यज्ञमंडपाच्या मध्यभागातून, विद्वान, धर्मनिष्ठ, दानशूर आणि यज्ञ करणारा पुनर्वसु प्रकट झाला.

तस्यापि पुत्रमिथुनं बाहुबाणाजितः किल। आहुकश्चाहुकी चैव ख्यातौ मतिमतांवरौ ।। ३४.

त्यालाही बाहीबाण आणि अजित ही जुळी मुले झाली; तसेच आहुक आणि आहुकी हे दोघेही ज्ञानी लोकांत प्रसिद्ध झाले.

इमांश्चोदाहरन्त्यत्र श्लोकान् प्रति तमाहुकम्। सोपासङ्गानुकर्षाणां सध्वजानां वरूथिनाम् ।। ३४.

इथे त्या आहुकाबद्दल, त्याच्या अनुयायांसह, ध्वज आणि सैन्य असणाऱ्यांविषयी श्लोक सांगितले जातात.

रथानां मेघघोषाणां सहस्राणि दशैव तु। नासत्यवादी त्वासीत्तु नायज्वा नासहस्रदः ।। ३४.

दहा हजार मेघासारखा गजर करणारे रथ होते; तो कधीही असत्य बोलत नसे, यज्ञ टाळत नसे किंवा कंजूषपणा करत नसे.

नाशुचिर्नाप्यधर्मात्मा नाविद्वान्न कृशोऽभवत्। आहुकस्य धृतिः पुत्र इत्येवमनु शुश्रुमः ।। ३४.

तो कधीही अपवित्र, अधार्मिक, अज्ञानी किंवा दुर्बल नव्हता; आहुकाचा मुलगा धृति याच्याबद्दल आम्ही असे ऐकले आहे.

श्वेतेन परिचारेण किशोरप्रतिमान् हयान्। अशीतियुक्तनियुतान्याहुकप्रतिमोऽव्रजत् ।। ३४.

पांढऱ्या सेवकासह आणि कोवळ्या अश्वांसारखे घोडे, ऐंशीजोडी जुंपलेले, असा आहुकासारखा एक पुढे गेला.

पूर्वस्यान्दिशि नागानां भोजस्य प्रतिरेजिरे। रूप्यकाञ्चनकक्षाणां सहस्राण्येकविंशतिः ।। ३४.

पूर्व दिशेला भोजाच्या एकवीस हजार हत्ती चमकत होते, त्यांना चांदी आणि सोन्याची कवचं घातली होती.

तावन्त्येव सहस्राणि उत्तरस्यान्तथा दिशि। भूमिपालस्य भोजस्य उत्तिष्ठेत् किङ्किणी किल ।। ३४.

उत्तर दिशेलाही तितकेच हजार bells भोज राजाच्या सैन्यात वाजत असत, असे सांगितले जाते.

आहुकश्चाहुकान्धाय स्वसारं त्वाहुकीन्ददौ। आहुकान्धस्य दुहिता द्वौ पुत्रौ सम्बभूवतुः ।। ३४.

आहुकाने आपली बहीण आहुकी हिला आहुकांधाला दिले; आहुकांधाच्या कन्येला दोन मुले झाली.

देवकश्चोग्रसेनश्च देवगर्भसमावुभौ । देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः ।। ३४.

देवक आणि उग्रसेन, हे दोघेही दिव्य तेजाने युक्त होते; देवकाच्या वीर कन्या देवतुल्य सौंदर्याने जन्मल्या.

देवानामपि देवश्च सुदेवो देवरञ्जिता। तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय संददौ ।। ३४.

देवतांमध्येही सुदेव श्रेष्ठ होता, तो देवांनी अलंकृत केला होता; त्यांच्या सात बहिणींचे लग्न वसुदेवाशी झाले.

वृकदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता। श्रीदेवा शान्तिदेवा च महादेवा तथापरा ।। ३४.

वृकदेवा, उपदेवा, देवरक्षित, श्रीदेवा, शांतिदेवा, महादेवा आणि आणखी एक—ही त्यांची नावे होती.

सप्तमी देवकी तासां सुनामा चारुदर्शना। नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषान्तु पूर्वजः ।। ३४.

त्यांच्या सातव्या मुलीचे नाव देवकी होते, ती फार प्रसिद्ध आणि सुंदर होती. उग्रसेनाचे नऊ पुत्र होते, त्यात कंस सर्वात मोठा होता.

न्यग्रोधश्च सुनामा च कद्वशंकुश्च भूमयः। सूतनू राष्ट्रपालश्च युद्धतुष्टः सुपुष्टिमान् ।। ३४.

त्याच्या मुलांमध्ये न्यग्रोध, सुनाम, कद्व, शंकु, भूमय, सूतनू, राष्ट्रपाल, युद्धतुष्ट आणि सुपुष्टिमान हे होते.

तेषां स्वसारः पञ्चैव कर्मधर्मवती तथा। शताङ्क्रू राष्ट्रापाला च कङ्वा चैव वराङ्गना ।। ३४.

त्यांना पाच बहिणी होत्या — कर्मधर्मवती, शतांकृ, राष्ट्रपाला, कंग्वा आणि वरांगना ही उत्तम स्त्री.

उग्रसेनो महापत्यो विख्यातः कुकुरोद्भवः। कुकुराणामिमं वंशं धारयन्नमितौजसाम्। आत्मनो विपुलं वंशं प्रजावांश्च भवेन्नरः ।। ३४.

उग्रसेन हा महाप्रभू म्हणून प्रसिद्ध होता आणि तो कुकुर वंशाचा होता. या बलवान कुकुरांचा वंश जपणारा माणूस स्वतःच्या वंशात आणि संततीत भरभराट अनुभवतो.

भजमानस्य पुत्रस्तु रथिमुख्यो विदूरथः। राज्याधिदेवः शूरश्च विदुरश्च सुतोऽभवत् ।। ३४.

भजमानाचा पुत्र रथांमध्ये श्रेष्ठ विदूरथ होता. त्याला राज्याधिदेव, शूर आणि विदुर हे पुत्र झाले.

तस्य शूरस्य तु सुता जज्ञिरे बलवत्तराः । वातश्चैव निवातश्च शोणितः श्वेतवाहनः ।। ३४.

त्या शूराला बलवान असे पुत्र झाले — वात, निवात, शोनित आणि श्वेतवाहन.