वायुपुराणम्

इत्युक्त्या वै पितरः पुनस्ते तु प्रसादिताः। ध्यात्वा प्रसादं सञ्चक्रुस्तस्यास्ते त्वनुकम्पया ।। ११.

असं सांगितल्यावर, पूर्वज पुन्हा प्रसन्न झाले; त्यांनी ध्यान करून तिच्यावर दयेनं आपला आशीर्वाद दिला.

अवश्यम्भाविनं दृष्ट्वा ह्यर्थमूचुस्ततः सुराः । सोमपाः पितरः कन्यां राज्ञश्चैव ह्यमावसोः ।। ११.

घडणं अटळ आहे हे पाहून, देव, सोमपान करणारे पितर, आणि अमावसु राजाची कन्या यांनी असे सांगितले.

उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषत्वे महात्मनः। कन्या भूत्वा त्विमाँल्लोकान्पुनः प्राप्स्यसि स्वानिति ।। ११.

हे महात्म्या, पृथ्वीवर मानव म्हणून जन्म घेऊन, तू कन्या होशील आणि पुन्हा आपले लोक मिळवशील.

अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा। अस्यैव राज्ञो दुहिता अद्रिकायां ह्यमावसोः ।। ११.

अठ्ठाविसाव्या द्वापारयुगात, तू या अमावसु राजाची कन्या म्हणून, अद्रिका या माशाच्या गर्भातून जन्म घेशील.

पराशरस्य दायादं ऋषेस्त्वं जनयिष्यसि। स वेदमेकं विप्रर्षिश्चतुर्धा वै करिष्यति ।। ११.

तू पराशर ऋषींच्या वंशजाला जन्म देशील; तो ज्ञानी ऋषी एक वेद चार भागांत विभागेल.

महाभिषस्य पुत्रौ द्वौ शन्तनोः कीर्त्तिवर्द्धनौ। विचित्रवीर्य्यं धर्मज्ञं त्वमेवोत्पादयिष्यसि ।। ११.

महाभिषाचा सुपुत्र, कीर्ती वाढवणारा शांतनू, याला दोन पुत्र मिळतील; त्यात धर्म जाणणारा विचित्रवीर्य तू जन्माला घालशील.

चित्राङ्गदं चराजानं तेजोबलगुणान्वितम्। एतानुत्पाद्य पुत्रं स्वं पुनर्लोकानवाप्स्यसि ।। ११.

तू तेज, बल आणि गुणांनी युक्त असा राजा चित्रांगद जन्माला घालशील; हे पुत्र होऊन, पुन्हा आपले लोक मिळवशील.

व्यतिक्रमात्पितॄणां त्वं प्राप्स्यसे जन्म कुत्सितम्। तस्यैव राज्ञस्त्वं कन्या अद्रिकायां भविष्यसि ।। ११.

पितरांचा नियम मोडल्यामुळे, तुला निंदनीय जन्म मिळेल; त्या अमावसु राजाची कन्या म्हणून अद्रिकेत जन्म होईल.

कन्या भूत्वा ततश्च त्वमिमान् लोकानवाप्स्यसि। एवमुक्ता तु दाशेयी जाता सत्यवती तु सा ।। ११.

कन्या होऊन, नंतर तू हे लोक पुन्हा मिळवशील; असे सांगितल्यावर, दाशाची कन्या सत्यवती झाली.

अद्रिकायां सुता मत्स्यां सुता जाता ह्यमावसोः। अद्रि कामत्स्यसम्भूता गङ्गायामनुसङ्गमे ।। ११.

अद्रिकेत माशाच्या रूपात अमावसुची कन्या म्हणून ती जन्मली; अद्रिकेतून माश्याच्या रूपात, गंगेच्या संगमाजवळ ती उत्पन्न झाली.

तस्य राज्ञो हि सा कन्या राज्ञो वीर्य्ये सदैव हि। विरजा नाम ते लोका दिवि रोचन्ति ते गणाः ।। ११.

ती त्या राजाची कन्या होती, नेहमी राजसत्तेने युक्त; तुझे लोक विरजा नावाने ओळखले जातात आणि ते गण स्वर्गात तेजाने चमकतात.

अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तत्र पितरो भास्वरप्रभाः । तान्दानवगणा यक्षा रक्षोगन्धर्व्वकिन्नराः। भूतसर्पपिशाचाश्च भावयन्ति फलार्थिनः ।। ११.

तेथे अग्निष्वात्त नावाने ओळखले जाणारे पितर तेजस्वी आणि प्रकाशमान आहेत; दानव, यक्ष, राक्षस, गंधर्व, किन्नर, भूते, सर्प आणि पिशाच्च हे सर्व फळाच्या इच्छेने त्यांची पूजा करतात.

एते पुत्राः समाख्याताः पुलहस्य प्रजापतेः। त्रय एते गणाः प्रोक्ता धर्ममूर्तिधराः शुभाः ।। ११.

हे पुलह प्रजापतीचे पुत्र आहेत असे सांगितले जाते; हे तीन गण धर्म धारण करणारे आणि शुभ आहेत.

एतेषां मानसी कन्या पीवरी नाम विश्रुता। योगिनी योगपत्नी च योगमाता तथैव च ।। ११.

त्यांच्यात पिवरी नावाची मानसकन्या प्रसिद्ध आहे; ती योगिनी, योगपत्नी आणि योगमाता आहे.

भविता द्वापरं प्राप्य अष्टाविंशन्तु दैवतम्। पराशरकुलोद्भूतः शुको नाम महातपाः ।। ११.

अठ्ठाविसाव्या द्वापारयुगात, पराशर कुलात जन्मलेला शुक नावाचा महान तपस्वी होईल.

श्रीमान्योगी महायोगी योगस्तस्माद्द्विजोत्तमः। व्यासादरण्यां सम्भूतो विधूम इव पावकः ।। ११.

तो तेजस्वी योगी, श्रेष्ठ द्विज, व्यास यांच्या वनातील पुत्राप्रमाणे, धूर नसलेल्या अग्नीप्रमाणे उत्पन्न झाला.

स तस्यां पितृकन्यायां योगाचार्यान्परिश्रुतान् । कृष्णं गौरं प्रभुं शम्भुं तथा भूरिश्रुतं ववौ ।। ११.

त्या पितरांच्या कन्येतून त्याने प्रसिद्ध योगाचार्य निर्माण केले: कृष्ण, गौर, प्रभू, शंभू आणि भूरिश्रुत.

कन्यां कीर्त्तिमतीञ्चैव योगिनीं योगमातरम् । ब्रह्मदत्तस्य जननी महिषी त्वणुहस्य तु ।। ११.

त्याने कीर्तिमती नावाची कन्या, योगिनी, योगमाता निर्माण केली; ती ब्रह्मदत्ताची माता आणि वनुहाची राणी झाली.

एतानुत्पाद्य धर्मात्मा पुत्रान्योगमवाप्य च। महायोगतपाश्चैव अपरावर्त्तिनीं गतिम् ।। ११.

हे पुत्र जन्माला घालून, धर्मात्म्याने योग आणि महान तप प्राप्त करून, पुन्हा न येणारी अवस्था गाठली.

आदित्यकिरणोपेतं त्वपुनर्भावमास्थितः। सर्वव्यापि विनिर्मुक्तो भविष्यति महामुनिः ।। ११.

सूर्याच्या किरणांनी युक्त होऊन, तो पुनर्जन्माच्या पलीकडे जाईल, सर्वत्र व्यापून मुक्त होईल, हे महर्षे.

अमूर्त्तिमन्तः पितरो धर्ममूर्त्तिधरास्तु ये। त्रय एते गणास्तेषां चत्वारोऽन्ये निबोधत ।। ११.

ज्यांना रूप नाहीत असे पितर आणि धर्मरूप धारण करणारे पितर — हे तीन गण आहेत; आता इतर चार गण ऐक.

यान्वक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठा मूर्त्तिमन्तो महाप्रभाः। उत्पन्नास्ते स्वधायास्तु कन्या ह्यग्नेः कवेः सुताः ।। ११.

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ज्यांना रूप आहे आणि जे तेजस्वी आहेत, असे मी सांगतो; ते सर्व स्वधा या अग्नी व कवी यांच्या कन्यांपासून जन्मले.

पितरो देवलोकेषु ज्योतिर्भासिषु भास्वराः। सर्वकामसमृद्धेषु द्विजा स्तान्भावयन्त्युत ।। ११.

देवांच्या लोकांत तेजाने झळकणारे पितर सर्व सुखांनी परिपूर्ण अशा लोकांत राहतात आणि द्विज लोक त्यांची पूजा करतात.

एतेषां मानसी कन्या गौर्नाम दिवि विश्रुता। दत्तसेना कुमारेण शुक्रस्य महिषी प्रिया ।। ११.

त्यांच्यात, गौरी नावाची मनातून उत्पन्न झालेली कन्या स्वर्गात प्रसिद्ध आहे; ती दत्तसेन कुमार, शुक्राचा पुत्र, ह्याची प्रिय पत्नी झाली.

एकत्रिंशच्च विख्याता भृगूणां कीर्त्तिवर्द्धनाः। मरीचिगर्भास्ते लोकाः समावृत्य दिवि स्थिताः ।। ११.

भृगूंच्यात एकतीस प्रसिद्ध आणि कीर्ती वाढवणारे आहेत; हे सर्व लोक, मरीचिच्या गर्भातून उत्पन्न झालेले, स्वर्गात सर्वत्र पसरले आहेत.

एते ह्यङ्गिरसः पुत्राः साध्यैः सह विवर्द्धिताः। उपहूताः स्मृतास्ते तु पितरो भास्वरा दिवि। तान्क्षत्रियगणान्दृष्ट्वा भावयन्ति फलार्थिनः ।। ११.

हे सर्व अंगिरसांचे पुत्र साध्यांसोबत वाढले; स्वर्गात हे तेजस्वी पितर म्हणून ओळखले जातात. क्षत्रियांचे गण पाहून, फळाची इच्छा असलेले त्यांची पूजा करतात.

एतेषां मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता। पत्नी सा विश्वमहतः स्नुषा वै विश्वशर्म्मिणः ।। ११.

त्यांच्यात, यशोदा नावाची मनातून उत्पन्न झालेली कन्या प्रसिद्ध आहे; ती विश्वमहताची पत्नी आणि विश्वशर्म्याची सून आहे.

राजर्षेर्जननी देवी खट्वाङ्गस्य महात्मनः। यस्य यज्ञे पुरा गीता गाथा गीतैर्महर्षिभिः ।। ११.

तीच राजर्षी खट्वांग या महात्म्याची माता आहे; ज्याच्या यज्ञात पूर्वी महर्षींनी गीते गायिल्या होत्या.

अग्नेर्जन्म तथा दृष्ट्वा शाण्डिल्यस्य महात्मनः। यजमानं दिलीपं ये पश्यन्ति सुसमाहिताः। सत्यव्रतं महात्मानं ते स्वर्गजयिनोऽमराः ।। ११.

अग्नीचा आणि महात्मा शांडिल्याचा जन्म पाहून, जे एकाग्रतेने यजमान दिलीप आणि महात्मा सत्यव्रत यांना पाहतात, ते अमर लोक स्वर्गात विजयी होतात.